evolutie.blog.com

“De misvatting dat er onder wetenschappers ernstige onenigheid zou heersen over de opwarming van de aarde is feitelijk een illusie die met opzet is gecreëerd door een relatief klein maar bijzonder goed gefinancieerd groepje belanghebbenden, waaronder Exxon Mobil en nog wat olie- en steenkoolmaatschappijen en nutsbedrijven.” (1)

Gore baseert zich op een studie van Naomi Oreskes die een steekproef van 928 artikelen (dat is 10% van het totaal) analyseerde op pro- of anti menselijke klimaat opwarming . Resultaat: zero (nul) artikelen betwijfelden of ontkenden de consensus opvatting (2). Nu kun je bekvechten over het woord ‘ernstige onenigheid’. Wat is ernstig? Gore heeft wel gelijk dat de twijfel over de opwarming veel méér (53% van alle publicatie’s in de pers) aandacht in de populaire pers krijgt. Inderdaad, de media geven een zéér vertekend beeld. Toch is mijn bezwaar dat je  op basis van een steekproef van 10% niets over alle wetenschappelijke publicaties kunt zeggen. Die 90% kan makkelijk kritiek op de consensus bevatten. En die is er ook. Ten tweede: er bestaat kritiek die niet afkomstig is van verdachte hoek (olie industrie). Er bestaat kritiek uit zuiver wetenschappelijke motieven en gebaseerd op wetenschappelijke gegevens. Daar kom ik in een volgend blog op terug.

In verband daarmee laat ik dit plaatje zien, dat Gore in de laatste 2 minuten van de film op het scherm projecteerde (3). Op zich een zeer belangwekkende foto van de aarde op een afstand van 6,5 miljard kilometer. Maar waar het mij nu om gaat is: wat is die lichte band waarin de aarde zweeft? Gore zegt er niets over, terwijl ik dit nu zeer opvallend vind. Mijn vermoeden is dat dit ook iets te maken heeft met de wetenschappelijke dissident die ik in een volgend blog ga bespreken. Als U ondertussen weet wat die lichte band voorstelt, houd ik me zeer aanbevolen!!!

Noten

1. Al Gore (2006) ‘Een ongemakkelijke waarheid’, Meulenhof, 4e druk 2007. p.264. De uitzending op SBS6 duurde 2 uur, zonder reclame en korte stukjes herhaling: 1uur 28 minuten.
2. In de Ned vertaling van het boek op pag 262.
3. p.298-299 van de Ned vertaling van het boek.

Naschrift:
Ondertussen kreeg ik van Govert Schilling de volgende reactie:
“de lichte band op de pale blue dot foto is een overstralingseffect in de camera-apparatuur van de voyager 1 waarmee de foto indertijd is gemaakt. Gezien vanuit de positie van voyager 1 stond de aarde aan de hemel dicht bij de zon. buiging van zonlicht in de camera produceert dan vaak vage ’stralen’, en in dit geval was er een toevallig min of meer ‘op de aarde gericht’. Het heeft dus niets te maken met de dingen die je noemt”.[spiraalarmen van de Milky Way]

tags: tv, dvd, klimaat,boeken

De film wordt gepresenteerd door Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren. Nu heb ik het het verleden (o.a. 11 april 2007) op dit blog stevige kritiek gehad op Thieme, maar dat had niet met de PvD op zich te maken, maar met haar keuze voor een kerk die evolutie verwerpt. Dat persoonlijke geloof van Thieme komt in ‘t geheel niet aan bod in deze film. Met haar strijd voor betere behandeling van dieren ben ik het van harte eens. Ik kan zonder aarzeling de dvd aanbevelen aan iedereen die wil weten hoe het zit met de relatie klimaat - voedsel - energie.

Feiten
Maar al te vaak worden de broeikasgasemissies vergeten die het gevolg zijn van de massale import van veevoer door Nederlandse veehouders en de daarmee samenhangende kap van het tropisch regenwoud. Daardoor krijg je een veel te laag percentage bij het berekenen van het effect van de veeteelt op het klimaat. Deze berekeningen heeft Thieme niet zelf gedaan, maar staan in een rapport van de wereld voedsel organisatie, FAO (Food and Agriculture Organization). Volgens Henning Steinfeld van de FAO (die in de film geinterviewed wordt door Thieme) is de veeteeltsector met die 18% een grotere producent van broeikasgassen dan de hele transport sector. Al Gore heeft terecht de Nobelprijs gekregen omdat hij de klimaatproblematiek op de wereldkaart heeft gezet, -en dat erkent Thieme ook- maar die 18% is zeker een heel belangrijke correctie op zijn film. Voortschrijdend inzicht heet dat tegenwoordig. Productie en transport (fossiele brandstoffen) van kunstmest, veevoeder (soja) zijn erg milieubelastend, koeien produceren het broeikasgas methaan, productie van dierlijk eiwit is inefficiënt in vergelijking met plantaardig eiwit. Het kost ook 16x zoveel landoppervlak.

Dertig procent van het totale aardoppervlak wordt in beslag genomen door de voederproductie en veeteelt. Veeteelt brengt niet alleen schade aan het klimaat, het veroorzaakt ook degradatie (overbegrazing, erosie) van het aardoppervlak. Indirect brengt het zelfs schade aan mariene ecosystemen in China.

Maatregelen
Interessant is om naast elkaar te leggen wat Thieme en de FAO als oplossing presenteren. De FAO spreekt over reguleren van de veeteeltsector, Thieme spreekt over minder vlees eten. De FAO spreekt o.a. over technieken om de methaanproductie van vee te verminderen en de veehouderij in een meer duurzame richting te sturen.
Thieme laat de effecten van minder vlees eten uitrekenen door wetenschappers. Als iedereen één dag per week geen vlees eet heeft dat al een significant effect.

Levensbeschouwing
Thieme benadrukt niet dat levensbeschouwing een belangrijke rol speelt in de hele kwestie. Maar het primaire argument tegen dieren eten is een levensbeschouwelijk argument. Stel dat dan ook duidelijk vast. We merken daar uitsluitend indirect iets van in de slotzin in de film: “als U het klimaat gestolen kan worden, doe het dan voor de dieren”. Thieme is het eens met wetenschappers zoals Steinfeld dat er iets gedaan moet worden aan de schadelijke effecten van de wereldwijde veeteelt, maar oneens over welke maatregelen er genomen moeten worden. Voor een vegetariër is het klimaat een extra argument tegen vleeseten en zij kiest dan ook voor minder of helemaal geen dieren eten. Die keuze kun je verwachten van de Partij voor de Dieren. Maar Steinfeld kan als wetenschapper alleen maar uitrekenen wat de effecten zijn van minder vlees eten, en voorspellingen doen over vleesconsumptie in de toekomst, maar aanbevelingen om minder vlees te eten heb ik hem niet zien doen. Toch wordt die suggestie in de film gewekt. Thieme zegt dat alleen al het weten van de feiten voldoende is. Het kan veel effect hebben, maar lijkt mij niet voldoende. Als je geen bezwaar hebt tegen dieren eten, tegen verlies van regenwoud en biodiversiteit, tegen klimaatopwarming, etc dan zul je hoogstens wat technische maatregelen accepteren.

Vragen
Vragen die blijven liggen zijn: welke maatregelen hebben het meeste effect? Kun je de veeteelt industrie überhaupt wel minder schadelijk maken? Is Thieme tegen het minder schadelijk maken van de veeteeltsector (zodat de sector blijft bestaan)? Hoe zit het met de biologische veeteelt? Mag je biologisch vlees eten? Is dit nu een klimaatfilm, een pro-vegetarisme film, een promotiefilm van de Partij voor de Dieren of een film om Marianne Thieme in de schijnwerpers te zetten? Technische vraag: wordt de CO₂ uitstoot van de transport sector niet dubbel gerekend: éénmaal bij de veeteeltsector en éénmaal bij de transport sector?

bronnen:
Meat The Truth website (de dvd duurt 1:16 en is op de website te bestellen. Het heeft lang geduurd voordat hij beschikbaar was! De film wordt opgeleukt met tekenfilmpjes. Afgezien daarvan lijkt het een An Inconvenient Truth - Part 2: duidelijk geïnspireerd door Al Gore).
Livestock a major threat to environment (persbericht over het FAO rapport met o.a. maatregelen om de veeteelt minder schadelijk te maken voor milieu en klimaat).
Interview met VU-biochemicus Harry Aiking (Instituut voor Milieuvraagstukken, VU. Wordt geinterviewd in de film)
Nicolaas G. Pierson Foundation is producent van de film en is het wetenschappelijk bureau van de Partij voor de Dieren (is moeilijk te vinden op de site van de Partij voor de Dieren).

tags: politiek,klimaat, milieu, dvd

Korte impressie van het KNAW slotdebat dinsdag 28 november in de Beurs van Berlage. Van de acht wetenschappers ontbrak alleen Ronald Plasterk (verplichtingen elders of vond hij het wel goed zo?). Het idee om 6 stellingen te gebruiken en twee wetenschappers steeds met elkaar te laten discussieren werkte redelijk goed. Hoewel de sprekers de neiging hadden een 10 minuten monoloog te houden als inleiding, werd er toch hier en daar kritiek op elkaars standpunten geuit totdat de kookwekker daar weer een eind aanmaakte. Wat kun je met 7 wetenschappers in twee uur min koffiepauze doen?
Het publiek kwam helemaal niet aan bod. Van natuurkundige Sander Bais en antropoloog van Beek zou ik graag meer willen horen, evolutiebioloog Thijs Goldschmidt gaf zijn mening, had de Dekker bundels gelezen, maar kwam niet met scherpe argumenten (evolutie verplicht voor biologie en geologie studenten, ook moslims); theoloog van de Beek vond ik niet zo indrukwekkend; evolutiebioloog Menken gaf niet zoveel nieuws; ethicus Jochemsen vind ik moralistisch (kan ook haast niet anders voor een ethicus) en natuurkundige Dekker vertoonde een terugtrekkende beweging wat claims betreft: ID-achtig onderzoek over het ontstaan van complexiteit is interessant ook al heeft het een ander label (!); ik ben niet voor bovennatuurlijk ingrijpen in de natuur (!).
Dekker: “wetenschap berust op vooronderstellingen, die niet uit wetenschappelijk onderzoek voortkomen, dus dat is ook geloof. [simplistische retoriek]. Goldschmidt: die vooronderstellingen zou ik geen geloof noemen. Op de opmerking dat God 3 miljard jaar nodig had om een rechtoplopend zoogdier met grote hersenen te produceren, antwoordde Dekker: dat zijn menselijke maatstaven, wat zijn nu 3 miljard jaar in de ogen van God? [kan Dekker zich echt verplaatsen in het denken van God? Wat een retoriek].
Bais: theoriëen over complexiteit zijn nog uiterst simpel, terwijl theoriëen over simpele systemen uiterst complex zijn [vanwege dit soort uitspraken zou ik wel meer van hem willen horen]. Er zijn in de loop van de geschiedenis van het heelal kansen genoeg geweest om bovennatuurlijk in te grijpen, maar daar is nooit iets van gebleken, waarop Dekker antwoordde dat hij niet geloofde in dat soort ingrepen. Dat is nieuws.
Antropoloog van Beek: anti-evolutie is slechts het symptoom van toenemend fundamentalisme. Je moet dus niet anti-evolutie bestrijden en evolutie verplicht stellen, maar het fundamentalisme bestrijden [leuk idee, maar hopeloos lijkt mij].

Voor degenen die alles nog eens willen terugzien zijn alle lezingen op DVD uitgebracht en zijn hier te bestellen. En als U toch op die site bent vergeet niet de Paradisolezingen 2007 te checken. Acht lezingen met thema “Emergentie: waarom het geheel meer is dan de som der delen”. Ziet er goed uit.