Michael Ruse over Darwin en de 'Origin of Life'
De door vriend en vijand gerespecteerde filosoof en Darwin-kenner Michael Ruse publiceerde het boek Can a Darwinian be a Christian? Ruse onderzocht daarin diepgaand wat Darwinisme en het Christelijk geloof inhouden en in hoeverre ze in strijd zijn met elkaar. In hoofdstuk 3 schreef hij over de 'Origin of Life'. Ik pik er een interessante statement uit: "Darwin simply does not mention the topic [origin of life] at all, remarking only that life has evolved from one or a few forms" (p.61). Ruse geeft de betreffende passage in Darwin niet. Ik geef hem voor de volledigheid:"There is grandeur in this view of life, with its several powers, having been originally breathed by the Creator into a few forms or into one; and that, whilst this planet has gone cycling on according to the fixed law of gravity, from so simple a beginning endless forms most beautiful and most wonderful have been, and are being, evolved." Charles Darwin, Origin of Species 6e druk.(1)
Ruse voegt daar nog aan toe dat Darwin zeer goed door had dat hij maar beter niet over het ontstaan van het leven kon speculeren, want dan zou het hele boek niet meer serieus genomen worden door critici! Daarom zei hij er maar helemaal niets over. "Nothing is precisely what he did say". En dat was een succesvolle strategie want het hele onderwerp het ontstaan van het eerste leven speelde geen belangrijke rol in de discussie die los barstte na de publicatie van Origin of Species in 1859. Kennelijk viel er genoeg te discussieren ook zonder het ontstaan van het leven en zonder het ontstaan van de mens (dat was het tweeede onderwerp waarover Darwin zweeg, hoewel daar wel veel over werd gediscussieerd!).
Ruse vraagt zich vervolgens af of het ontstaan van het leven een probleem moet zijn voor de Christen. Is het een probleem? Is het bewijsmateriaal voor het spontaan ontstaan van het leven niet zo belachelijk dun, dat de Christen zondermeer een goede reden heeft om in goddelijke schepping van het eerste leven te geloven? Ruse concludeert dat het opgeven van de zoektocht naar het ontstaan van het leven dwaas is uitgerekend op het moment dat er zoveel vooruitgang is geboekt in de biochemie. Juist nu wetenschappers de tools in handen hebben om het probleem op te lossen. Bovendien leest de moderne Christen Genesis toch al op een metaforische manier. Dus niet als historisch verslag. Dus waarom zou hij Genesis als het gaat om het ontstaan van het leven dan ook niet metaforisch lezen? (p.66). Er is geen goede reden dat een moderne Christen niet in het spontaan ontstaan van het leven zou kunnen geloven (p.67).
vertrekpunt 99% evolutiebiologen
Twee verrassende zaken vallen mij nu op in het beroemde citaat van Darwin (hierboven in blauw). Darwin's startpunt is overduidelijk 'een paar levensvormen of één levensvorm'. Darwin vraagt zich niet af hoe die ontstaan zijn. Het is zijn vertrekpunt. Dat is in overeenstemming met de conclusie van Michael Ruse dat Darwin niets over het ontstaan van het leven heeft geschreven. En in geen enkel boek volgens mij.
Volgens Han Zuilhof (zie vorige blogs) is de oorsprong van het leven (OOL) het 'fundament van de evolutietheorie'. Een opvallende consequentie van die claim is dat Darwin het fundament van 'de' evolutietheorie gewoon had aangenomen als vertrekpunt. Darwin heeft kennelijk een revolutie in de biologie ontketend zonder over de oorsprong van het leven te schrijven! Hoe kan dat? Wat schreef hij dan wel? Had hij dan wel iets belangrijks te melden? Begrijpen we nog iets van de Darwiniaanse revolutie in de biologie als we Zuilhof's fundament idee accepteren? Hier een nog verrassender feit: 99% van de huidige evolutiebiologen hebben nog steeds die paar eerste levensvormen als vertrekpunt. Ze worden ook wel neo-Darwinisten genoemd. Ze werken nog steeds aan dezelfde probleemstelling die Darwin had, zij het met moderne DNA technieken. Als het aan Zuilhof lag zouden alle evolutiebiologen al lang overgeschakeld moeten zijn naar onderzoek naar het ontstaan van het leven. Niets is minder waar. Hoe kan dat? Wat doen ze dan? Doen ze allemaal onbelangrijk werk? Nee. Kennis over de oorsprong van het leven is niet noodzakelijk voor een goede evolutietheorie en niet noodzakelijk voor goed evolutie onderzoek (1).
by the Creator
Het tweede dat mij opvalt in het bovenstaande citaat uit The Origin of Species is: eigenlijk geeft Darwin toch een verklaring voor het eerste leven: ze zijn door de Schepper tot leven gewekt. Notabene een christelijk-religieuze verklaring! Het is waar dat 'by the Creator' in de tweede druk werd toegevoegd onder druk van de publieke opinie en dat hij daar later spijt van kreeg. Maar hij heeft het tot en met de 6e en laatste druk laten staan. Weinig mensen lijken zich te realiseren dat deze bovennatuurlijke schepping van het eerste leven Darwins evolutietheorie niet ongeldig of waardeloos maakt. Je zou toch wel gek zijn om met die woordjes 'by the Creator' je hele theorie om zeep te helpen? Nee, natuurlijk deed hij dat niet. Wat ik hiermee wil betogen is dit: als het ontstaan van het leven zo belangrijk was voor Darwins evolutietheorie dan zou het fataal moeten zijn als het eerste leven door God geschapen was. Maar het was niet fataal. Het was irrelevant voor Darwin's evolutietheorie.
Waarom zeur ik steeds over dit soort dingen? Ten eerste als aanvulling en ondersteuning van mijn betoog in de vorige blogpost. Ten tweede om kennis over de evolutietheorie te bevorderen. En uiteindelijk omdat ik de evolutietheorie een belangrijke en zeer boeiende theorie vind waarop ik nog lang niet uitgekeken ben. Als mensen foute dingen zeggen over de evolutietheorie, dan ren ik naar mijn PC om daarover te bloggen. Als U bezwaren heeft tegen het betoog van dit blog, dan hoor ik het graag. En anders stop ik met de Zuilhof discussie. Over de evolutietheorie zelf zal ik nog vele malen bloggen. Ook als U daar bezwaar tegen hebt.
Noten
(1) Wetenschappers als Franics Collins (The Language of God) doen genomics onderzoek en de data die genomics produceert ondersteunen de neo-Darwinistische evolutietheorie. Zonder dat de oorsprong van het leven is opgelost. Ik kan iedereen aanraden het boek van Francis Collins De Taal van God te lezen, met name Han Zuillhof. Waarom? Hierom: "No serious biologist today doubts the theory of evolution to explain the marvelous complexity and diversity of life" (p.99). Merk overigens op dat de evolutietheorie de complexiteit en diversiteit van het leven verklaart (OOL staat er niet bij!). Het vervolg is nog leuker: "In fact, the relatedness of all species through the mechanism of evolution is such a profound foundation for the understanding of all biology that it is difficult to imagine how one would study life without it." (p.99). Dat is andere koek! Collins gebruikt niet de gebouw-metafoor, 'fundament' betekent bij hem gewoon 'onmisbaar'. Hij zegt hier dus dat je biologie niet kunt begrijpen zonder gemeenschappelijke afstamming van al het leven. Dat is wat anders dan zeggen: 'ik kan het niet ontkennen of bevestigen' zoals Zuilhof doet. Zuilhof wijkt dus ook nog eens af van andere christenwetenschappers. Dat is ook een reden dat ik er op dit blog aandacht aan besteed.
Postscript 25 juli 2008:
Een interessante vergelijking is die van Michael Behe met Han Zuilhof. Michael Behe is biochemicus en Han Zuilhof is organisch chemicus. Michael Behe (1996) schreef in Darwin's Black Box: ""I believe the evidence strongly supports common descent" (p.176) en dit standpunt heeft hij herhaald in The Edge of Evolution (2007). Conclusie: Han Zuilhof heeft geen mening over iets dat Michael Behe al sinds 1996 accepteert. Geen waardeoordeel, maar constatering. Een complicerende factor is dat ik niet weet of Zuilhof zijn 'geen-mening' baseert op de data of dat hij zich onthoudt juist omdat hij de data niet kent.

Het woord 'fundament' zat me niet lekker. Er klopte iets niet met het hele idee 'fundament van een wetenschappelijke theorie'. Maar ik kon er geen vinger achter krijgen wat er nu precies mis was. Totdat me te binnen schoot dat Karl Popper iets over fundamenten, heipalen en moeras gezegd had. En inderdaad. Het was redelijk snel te vinden via google. Het bleek in het hoofdwerk van Popper The Logic of Scientific Discovery te staan:
Deze grandiose passage staat aan het slot van hoofdstuk 5 (in mijn exemplaat op pag 111). Omdat het zo'n belangrijke passage is, geef ik ook de vertaling:








Dit kwam door de interviews met zijn buurvrouw en een studievriend. Van Lommel zelf vertelde over zijn vrouw die zich diepgaand had verdiept in de traditionele Chinese geneeskunde (chakra's). Hij had daar erg veel van geleerd. Zijn buurvrouw had hem lang geleden eens uitgenodigd voor een gespreksgroep over levensvragen, spiritualiteit en de niet-zintuigelijke wereld naar aanleding van het boek 'Terugkeer uit de dood'. Zo is de belangstelling bij Van Lommel gewekt voor spirituele zaken. Het was echt niet alleen door zijn werk als cardioloog. Dit zijn invloeden die in sterke mate zijn houding t.a.v. bijna-dood ervaringen bepaald zullen hebben. Vooral de invloed van zijn vrouw moet groot geweest zijn (belangstelling voor niet-Westerese denkwijzen). Hij stond dus niet blanco t.a.v. bde. Hij was al in een bepaalde richting gestuurd toen hij met zijn bde-onderzoek begon. Dat Van Lommel al zo ver op weg was naar een alternatieve visie, maakt m.i. duidelijk waarom het vermogen tot zelf-kritiek bij Van Lommel zo sterk is aangetast.
De belangrijkste persoon die geinterviewd werd vond ik Dick Swaab (neuroloog): "De verdienste van Pim van Lommel is dat hij de bde bespreekbaar heeft gemaakt. Ik was verbaasd dat de studie van Pim Van Lommel door de editorial board van The Lancet was gekomen. Ik heb groot bezwaar tegen de ondertitel 'Een wetenschappelijke visie op bde', omdat het een spirituele visie is en absoluut geen wetenschappelijke. Van Lommel's hypothese van eindeloos bewustzijn wordt niet toetsbaar gemaakt omdat er geen fysische eigenschappen zijn van eindeloos bewustzijn. Zijn theorie heeft geen enkele wetenschappelijke waarde. Er is geen enkele reden aan te nemen dat het brein niet gedachten en bewustzijn produceert. Het EEG (elektro-encefalogram) geeft alleen informatie over het bovenste deel van de hersenschors en helemaal geen informatie over wat er in de diepere lagen van de hersenen afspeelt. Dat zijn de delen waar geheugensporen liggen opgeslagen. Het brein is een meester in het opvullen gaatjes. Het construeert een verhaal om de gaten in ervaring tijdens bde, op te vullen. Daar is het brein heel goed in.
Er is nu zelfs een echte Wallace fanclub: 

Recente Replies