Maandag, September 29, 2008

De Goed Nieuws Vis Show

Gepensioneerd visserijbioloog Niels Daan in een interview ('Het is oorlog tegen de vis') in de Volkskrant van zaterdag 13 september 2008:
De kabeljouw in de Noordzee daalde van 300 naar 45.000 ton. Sommige visbestanden zijn zo gedecimeerd, dat ze niet meer rendabel winbaar zijn.*)
Ook erkent Niels Daan dat de vis die gevangen wordt steeds kleiner is, en dat er steeds minder grote vissen gevangen worden. Ook geeft hij toe dat er 8 - 25% bijvangst is die overboord gegooid wordt (dood) en niet meegeteld worden als vangst, dus buiten de quota omgaan.

Niels Daan is dezelfde persoon die optrad in het TV programma 'Klootwijk aan Zee' van Wouter Klootwijk. Zoals ik al eerder blogde (20 aug) was het doel van de serie om een positief beeld van de zeevisserij te geven, 'zonder gezeur over overbevissing'. Kennelijk had Niels Daan daar geen bezwaar tegen. Hoe werkt dat? Hoe kun je daar aan meewerken terwijl je weet dat het wereldwijd -dus niet alleen in de Noordzee-, heel slecht gaat met de visstand? Dat is iets wat ik ten ene male niet begrijp. Je zou juist zo'n TV programma moeten gebruiken om consumenten wakker te schudden! Visserijbioloog Daan laat deze unieke kans aan zijn neus voorbij gaan. Hij vertelt in het programma over een heilbot van 2,5 m die hij in 1965 gevangen had, maar vertelt er niet bij hoe het komt dat we die nu niet meer vangen. (Ik laat even buiten beschouwing dat de redactie van 'Klootwijk aan Zee' kritische opmerkingen eruit geknipt zou kunnen hebben).

Kijk, dat een journalist, die graag de visindustrie van binnenuit wil filmen en daarom niet kritisch durft te zijn, zo iets doet, valt nog te begrijpen. Vooral als je het volgend seizoen ook weer verder wilt met de serie. Dat is een bekend verschijnsel -voor sommigen: probleem- in de journalistiek: hoe breng ik een onafhankelijk verhaal? Ik neem aan dat Niels Daan niet door de visindustrie wordt betaald, dus hij zou onafhankelijk moeten zijn en een realistisch beeld moeten kunnen geven. Maar is Klootwijk werkelijk afhankelijk van de visindustrie om een eerlijk programma over vis te maken? Natuurlijk niet. Je kunt ook een visserijbioloog interviewen...

Wat is er eigenlijk mis aan een positief programma?
Niets! Natuurlijk ben ik in het algemeen niet tegen een positief programma. Zó zwartgallig ben ik nou ook weer niet. Maar om tegenwoordig een positief programma over de visindustrie maken, zonder een poging te doen om een realistisch -dus eerlijk- beeld van de visindrustrie te presenteren, is net zoiets als uitgebreid de fantastische eigenschappen van tropisch hardhout aanprijzen. Of drie seizoenen lang een tv-serie over de voordelen van klimaatopwarming uitzenden. Zelfs als hij mee gaat met 2 wetenschappers in een bootje op de Waddenzee, en de wetenschapper vraagt: wil je goed nieuws of slecht nieuws horen? dan roept Klootwijk enthousiast: Goed Nieuws! Klootwijk wil gewoon geen slecht nieuws horen. Hij is systematisch doof en blind voor slecht nieuws. Als nieuwe exotische vissoorten het goed doen in de Nederlandse wateren, dan roept Klootwijk: Goed Nieuws! Bovendien betekent 'goed nieuws' voor Klootwijk: eetbare vis! Goed Nieuws zou ook duurzame visvangst of iets dergelijks kunnen betekenen. Maar daar heeft Klootwijk nog nooit van gehoord.

Eigenlijk is het grootste raadsel dat iemand als Klootwijk ook achter de online viswijzer zit: 'vis eten met een goed geweten'. De site geeft de bekende indeling van Prima keuze / Tweede keuze / Liever niet. Zijn naam staat niet op de site zelf. Maar volgens wiki zit Klootwijk er achter. Hij heeft de Goede Visgids geschreven en de website www.goedevis.nl hoort bij dat boek. Op de papieren viswijzer (feb 2006) wordt verwezen naar 'De Goede Visgids' van (U raadt het al): Wouter Klootwijk. Officieel zit 'Stichting De Noordzee' achter de website. Het raadsel wordt alleen maar groter als je ziet dat de site tegen overbevissing en verspilling is. Als iemand hier iets van snapt: laat het mij aub even weten! Hoe dan ook, het lijkt er op dat beide heren er een dubbele moraal op na houden. Wouter Klootwijk weet dat er foute vis bestaat, en Niels Daan weet dat de visstand achteruitgaat, maar beide zwijgen erover.

Zie ook blog: De onnatuurlijke geschiedenis van de Zee.
*) Postscript dinsdag: ik neem aan bedoeld wordt: van 300.000 naar 45.000 ton.

tags: boeken, krant, TV
Posted by Gert Korthof at 16:39:22 | Permanent Link | Comments (8) |
Replies
1 - * ik snap niet precies wat je commentaar is op de viswijzer. Daarin wordt toch duidelijk uitgelegd dat ze bedoelen met "goede" vis. Het zal onmogelijk zijn om de mensen van het viseten af te houden, maar een beetje sturen kun je altijd, en ik vind de viswijzer een goede poging daartoe.
Henk (Comment this)

Geschreven door Anoniem at 2008/09/30 - 13:07:46
2 - * Henk, ik ben niet tegen een viswijzer die de consument behulpzaam is bij het kiezen van vis op basis van duurzaamheid. Wij hebben al een tijd de kleine viswijzer folder op de koelkast hangen en baseren onze keuze daarop (ALS we al vis eten). Maar nu ik de serie van Klootwijk aan Zee heb gezien, en me mateloos heb verbaasd en ge-ergerd over zijn desinteresse in problemen van overbevissing, ga ik de Viswijzer met heel andere ogen zien. Ik ben wakker geschud en ga vragen stellen: wie zit er eigenlijk achter? Je wordt niet veel wijzer als je probeert te achterhalen wie er achter de Stichting Noordzee zit. Jij wel? Welke belangengroeperingen zitten daarin? Mijn vermoeden is o.a. de visindustrie. Dat wordt verborgen achter mooie woorden. En de uitdrukking 'Liever niet' vindt ik ook fout voor vis die overbevist is. Dat moet gewoon heten: NIET ETEN! Alles lijkt erop dat de visindustrie bezig is om haar imago op te poetsen met mooie woorden. Heb jij de serie van Klootwijk gezien? Delen zijn op het internet op zijn site terug te vinden. Vindt jij dat uit die serie blijkt dat Klootwijk zich grote zorgen maakt over vissing die op de rode lijst staan? en dat dat te zien is in zijn programma? Ik herinner mij nog het interview met Klootwijk in de vpro gids voordat het derde seizoen begon: "geen gezeur over overbevissing. Gewoon een leuk programma over vis". Dat zegt mij genoeg! (Comment this)

Geschreven door gert korthof at 2008/09/30 - 13:31:08
3 - * gert korthof, ik vind dat er p de site noordzee.nl goed (genoeg)uitgelegd wordt wie er achter stichting noordzee zit. Wat betreft de formulering van de viswijzer "liever niet". Vermoedt ik dat dat vooral vanuit commercieel belang gedaan is. De consument wil niet horen wat hij wel of niet moet doen. Hij wil eigen keuzes maken.( "Liever niet" betekent voor mij al "DIE NIET" ;) ) Het lijkt er voor mij op dat ze zo neutraal mogelijk proberen te blijven zodat de viswijzer algemeen geaccepteerd wordt. En dat lukt niet met harde woorden.
Henk (Comment this)

Geschreven door Henk at 2008/09/30 - 13:58:48
4 - * Henk, en wat vind je van Klootwijk's programma? (zie comment #2). (Comment this)

Geschreven door gert korthof at 2008/09/30 - 15:34:32
5 - * gert korthof, Heb het programma wel eens gezien, vond het niet bijster intressant. Heb zonet nog even op youtube gekeken, ik vind dat hij teveel zijn best doet er een journalistiek verantwoord programma van te maken. Vind ik jammer, een programma mag best wel gekleurd zijn door een mening.
maar ja, dat is mijn mening...
 (Comment this)

Geschreven door Henk at 2008/09/30 - 16:08:24
6 - * De viswijzer is beter dan helemaal niets en ja, zoals Henk al zegt, willen mensen niet met al te harde woorden te lezen/horen krijgen dat ze iets beter niet kunnen eten. Het raakt mensen ook (nog) niet direct genoeg, omdat ze geen direct verlies ervaren zoals bijvoorbeeld wel wanneer de bank waarop ze hun spaarbank hebben gestort, failliet gaat. Wanneer ik het over vis heb, krijg ik helaas nog, viswijzer of niet, maar al te vaak te horen dat het wel mee zal vallen, net zoals het programma van Klootwijk suggereert. Ik ben niet helemaal gelukkig met Viswijzer, nog minder gelukkig met Klootwijk, maar beter wel wat aandacht voor dit probleem dan helemaal niet. En helaas zien de meeste mensen niet verder dan dat ze iets (tijdelijk?) beter niet kunnen eten dan de ernstige ecologische gevolgen waarmee we in de toekomst geconfronteerd kunnen worden. Greenpeace besteedt trouwens al jaren aandacht aan het probleem van de overbevissing.

PS Ik zie eigenlijk geen sterke argumenten voor het eten van vis. Ik heb herhaalde malen aanbevelingen gezien om 2x per week vis te eten, ook nu nog, omdat je daar fit van zou blijven en het goed voor je hersens zou zijn. Maar welke stoffen kun je via het eten van vis dan wel opnemen die je niet uit plantaardig voedsel kunt halen? Vanadium? Nee, dat komt in eieren en plantaardig voedsel voor. Omega-3 en -6 vetzuren, de hype van het moment? Helemaal niet nodig, die komen in royale hoeveelheid in vooral lijnzaadolie en walnootolie voor. Mijn standpunt: zo weinig mogelijk vis eten en ook terughoudend zijn met je vleesconsumptie!

 (Comment this)

Geschreven door Andantinaa at 2008/10/01 - 09:33:01
7 - * Andantinaa, ik ben het eigenlijk helemaal met je eens. Heb je de uitzending Tiger spy in the jungle gisteravond op de BBC gezien? (met kommentaarstem van David Attenborough). Daar zag je hoe jonge tijgers leren jagen en doden. Dat is het enige wat ze moeten leren om in leven te blijven. Tijgers hebben geen medelijden voor de dieren die ze doden. Als je sommige uitspraken van Klootwijk hebt gehoord, dan is Klootwijk ook een roofdier zonder gevoel voor zijn slachtoffers! Het enige waarin hij geinteresseerd schijnt te zijn is: eten! eten! eten! Het maakt niet uit als het slecht gaat met de vis en al het andere zeeleven, of hij nu exoten eet of overbeviste soorten of vis met veel bijvangst, nee, alleen: is het eetbaar? is het lekker? Hetzelfde wat er in het hoofd van een tijger omgaat: is het eetbaar? is het lekker? kan ik het makkelijk te pakken krijgen? Klootwijk lijkt geen gevoel te hebben voor de schoonheid van de natuur, het gevoel dat dieren zelf hebben, en het gevaar om al dat moois uit te roeien. Er bestaat toch meer in het leven dan eten, eten, eten!? Je kunt toch dieren (vissen) waarderen zonder dat je aan eten, eten, eten denkt? Is het je ook opgevallen dat iedere uitzending van Klootwijk aan Zee eindigt aan tafel met vis op het bord? (Comment this)

Geschreven door gert korthof at 2008/10/01 - 11:07:07
8 - * gert korthof, ja, die uitzending heb ik gezien. Opvallend: jonge tijgers vangen ook carnivoren maar carnivoren zouden niet of nauwelijks andere carnivoren eten. Je ziet ze niets plantaardigs eten, terwijl honden en katten als huisdieren wel met regelmaat planten eten omdat dit een bepaalde functie in hun spijsvertering heeft - neem ik maar aan. Ik ga er niet van uit dat onze huisdieren zo kunstmatig gourmet zijn als veel mensen tegenwoordig. Die eethype lijkt me een soort verveling en een kwestie van een te ruime beurs. Cappucino van erwtensoep! Schuim van gerookte zalm! Jongens, doe nu toch gewoon, je kunt heerlijk eten zonder een overmaat aan roofbouw op je omgeving en op de fossiele brandstoffen. Gewoon back to basics, uit je omgeving en van het seizoen. Daar creatief mee omgaan is goedkoop en lekker! (Comment this)

Geschreven door Andantinaa at 2008/10/01 - 13:29:36
Schrijf een reply