Volgens Popper heeft een wetenschappelijke theorie geen fundament
Het woord 'fundament' zat me niet lekker. Er klopte iets niet met het hele idee 'fundament van een wetenschappelijke theorie'. Maar ik kon er geen vinger achter krijgen wat er nu precies mis was. Totdat me te binnen schoot dat Karl Popper iets over fundamenten, heipalen en moeras gezegd had. En inderdaad. Het was redelijk snel te vinden via google. Het bleek in het hoofdwerk van Popper The Logic of Scientific Discovery te staan:
"Science does not rest upon solid bedrock. The bold structure of its theories rises, as it were, above a swamp. It is like a building erected on piles. The piles are driven down from above into the swamp, but not down to any natural or ‘given’ base; and if we stop driving the piles deeper, it is not because we have reached firm ground. We simply stop, when we are satisfied that the piles are firm enough to carry the structure, at least for the time being."
Deze grandiose passage staat aan het slot van hoofdstuk 5 (in mijn exemplaat op pag 111). Omdat het zo'n belangrijke passage is, geef ik ook de vertaling:
"Wetenschap is niet gebaseerd op vaste grond. De indrukwekkende structuur van haar theorieën rijst als het ware op uit een moeras. Het is als een gebouw dat op palen staat. De palen zijn van bovenaf in het moeras gedreven, maar niet naar beneden naar een natuurlijke of vaste basis; en als we stoppen met de palen steeds dieper er in te drijven, dan is dat niet omdat we vaste grond hebben bereikt. We stoppen gewoon wanneer we menen dat de palen stevig genoeg staan om het gebouw te dragen. Voor zo lang het duurt."Zelf heb ik het woord 'fundament' in vorige blogs een aantal keren gebruikt. Dat is ook fout. Een betere uitdrukking is: een theorie over de oorsprong van het leven (OOL) zou het sluitstuk van de toekomstige evolutietheorie kunnen zijn. Of: het maakt de toekomstige evolutietheorie completer. Maar een OOL zal nooit een fundament worden van de evolutietheorie. Wetenschappelijke theoriën hebben überhaupt geen fundament. Dus is het ook niet zinnig om over 'het ontbrekende fundament' te praten. Wetenschappelijke theoriën hebben ondersteunende feiten. Ze zijn meer of minder grondig getest.
Ik vermoed dat prof. Zuilhof het boek The Logic of Scientific Discovery in zijn boekenkast heeft staan. Want hij heeft filosofie gestudeerd. Hij is filosoof.
The Logic of Scientific Discovery is niet fulltext online beschikbaar, maar wel doorzoekbaar in google books. Mijn exemplaar van The Logic of Scientific Discovery is de 7e druk april 1974 van Hutchinson. Zie ook mijn vorige blog Praten over 'ontbrekend fundament' is misleidend (maandag 14 juli).
"Herkansing voor Was Darwin Wrong? documentaire van National Geographic vanavond om 21:30. Ik hem hem gezien en hij is zéér de moeite waard!".
En ja hoewel het vrij magertjes was en niks nieuws voorbij kwam voor mij hoop ik toch dat de leek er in ieder geval van genoten heeft en een (hoewel kleine) vacinatie kreeg tegen het Creationisme wat ik steeds vaker ziet opduiken op Nederlandse internetsites.
Keep it up met deze website Gert Korthof, ik kijk elke week uit naar nieuwe artikelen en lees ze met genot :)
mvg,
Terrence S. (Comment this)
De vraag die zich echter aandient is: hebben biologen het er niet zelf naar gemaakt dat iedereen denkt dat het ‘geheim’ van het leven onderdeel uitmaakt van de evolutietheorie?
In nog al wat boeken die ik hier in huis heb wordt dit probleem –de oorsprong van het leven- uitgebreid besproken. Om mee te beginnen : Richard Dawkins, Blind Watchmaker, Hfdst.6., ‘Origins and miracles’:
‘Cumulative selection is the key but it had to get started, and we cannot escape the need to postulate a single-step chance event in the origin of cumulative selection itself. ‘
Vervolgens begint hij aan een verhandeling over de, volgens Dawkins zeer relevante vraag hoe selectie is begonnen. Dawkins legt de grens bij het eerst mechanisme dat een kopie kan maken van zichzelf: hij hecht veel waarde aan ‘repliceren’. Hij fabriceert een ingewikkeld argument (maar wel een knap argument!) waarin hij in kleine stapjes –gradueel!- van cycli in de natuur wil overgaan op zelfreplicerende ‘machines’. –Let goed op het woordje gradueel: jij bent het hier niet mee eens, jij ziet evolutie als iets wat begint met een eerste zelfreplicerende machine. Alles wat daarvoor komt heeft niets te maken met evolutie. (Overigens doe je dit weer op een typische Korthof manier: jij ZEGT dat dit zo is. Argumenten geef je niet. Je denkt dat je argumenten geeft, maar wat je moet aantonen is *waarom* evolutie pas begint als er al een volledig werkende ‘kopieermachine’ bestaat (grappig: Dawkins heeft het over een Rank-Xerox kopieermachine, zo ingewikkeld is het eerste RNA).
Kijk, als je je beroept op Darwin, tsja, dan hoef je ook DNA en RNA nog niet te rekenen tot de echte mechanismen van de evolutie, want Darwin wist niet wat dat was.
Hoe dan ook: hoort de vraag ‘waar komt de eerste kopieermachine vandaan wel of niet tot de evolutieleer?’ –Omdat deze vraag niet onnozel is, kan iemand die deze vraag stelt ook niet afgeserveerd worden als iemand die op zoek is naar ‘yet another gap’. Het minste wat je moet toegeven is dat de evolutieleer deze vraag onmiddellijk oproept. En een bioloog die deze vraag buiten de deur wil houden, zou je er van kunnen verdenken dat hij de moeilijkheden uit de weg wil gaan. Een ding is zonder meer duidelijk: deze vraag maakt wel degelijk deel uit van *de wijsbegeerte van de biologie*.
Het onderscheid dat je hier wilt hanteren –ik ben het volledig met Simon eens en ik vind het, overigens, een prestatie van formaat dat je deze meest redelijke van alle respondenten op dit forum tegen je in het harnas hebt weten te jagen- is geforceerd: het doet denken aan de methoden van de positivisten, die een strikte demarcatie tussen zinnige en onzinnige uitspraken bedachten en hier vervolgens de werkelijkheid rigoureus mee toetsten.
Waar jij op hamert is dat wat het antwoord op de vraag naar de oorsprong van het leven ook moge zijn, dit op geen enkele manier er toe zal leiden dat de evolutieleer ‘onwaar’ wordt. Daar ben ik het helemaal mee eens. Maar het zal de evolutieleer wel in een volledig ander ‘licht’ plaatsen. Het effect zal ongeveer zijn als bij schilderijen: je dacht een replica te hebben, blijkt het opeens een echte Rembrandt te zijn (dat is mij nu al twee keer overkomen, nou ja, het omgekeerde).
Ik heb, net als Simon, erg genoten van de oratie van professor Zuilhof en je kritiek op hem is enigszins fors aangezet. Prof. Zuilhof is uiterst gematigd en niets in zijn manier van redeneren rechtvaardigt de straffe en enigszins geforceerde kritiek die jij op hem hebt. Daarbij genomen dat hij de moeite neemt om uitgebreid te antwoorden op je blog, zie ik alleen maar redenen om hem in ieder geval daarvoor te bedanken- dat je daarbij twijfels hebt, dat mag. Prof. Zuilhof is christelijk en jij –geloof ik- niet geheel en al, en tsja, dat wil dan wel eens aanleiding geven tot wrijving.
Sterelny & Griffiths, noemen biologie in ‘Sex and Death’ de ‘wetenschap van het leven’(!). Evolutie is ‘een verklaring voor de diversiteit van al het leven’. Als je deze definitie hanteert, hoort daar in ieder geval het allereerste leven ook toe. En dus behoort de vraag: wat is het allereerste leven? in ieder geval tot de evolutietheorie zelf. Komt nog een andere complicatie bij: stel dat het allereerste leven niet met 1 replicator is begonnen, maar met meerdere, onderling verschillende replicatoren: dan is deze vraag wezenlijk voor de verklaring van de ‘diversiteit van al het levende’. Kortom, ook hier lijkt het me niet wenselijk om de oorsprong van het leven rigoureus los te knippen van de evolutieleer. Kwestie van gradaties.
Jij hebt moeite met de metafoor die prof.Zuilhof gebruikt: de oorsprong van het leven is ‘het fundament van de evolutietheorie’. Als je deze metafoor letterlijk neemt, dan is het inderdaad een blunder. Maar het aardige van metaforen en beelden is dat je ze niet letterlijk *mag* nemen: en dus kun je jouw interpretatie beschouwen als een echte fout. A propos, zoals Simon reeds heeft proberen uit te leggen. Je dient deze metafoor, dit beeld, op een wat vriendelijke, welwillende manier te interpreteren. Hij bedoelt natuurlijk dat de evolutieleer enigszins op los zand staat als je niet weet hoe het leven is ontstaan. Dat begrijp jij ook wel.
Tenslotte: heb je dat boek van Popper nou nog niet in de prullenbal gegooid? ;-)
(Comment this)
Ik ben ontzettend gerustgesteld en tevreden dat je mijn hoofdstelling van de post 'Volgens Popper heeft een wetenschappelijke theorie geen fundament' niet onderuit haalt. (Comment this)
- God 41%
- Allah 4%
- Ietsisme 4%
- Intelligent design 2%
- Evolutie 20%
- Niets 19%
- Iets anders 10%
met de einduitslag. Er hebben 1436 mensen mee gedaan aan deze enquete! Kan het gekker? Zijn dit mensen die deze enquete zinnig vinden? of vinden ze het gewoon leuk om te klikken?[met dank aan Gerdien voor de tip] (Comment this)
* Allah 4%
* Ietsisme 4%
* Intelligent design 2%
* Evolutie 20%
* Niets 19%
* Iets anders 10%"
Help ID krijgt aanhang in nederland!! :P
Kon je meerdere keuzes aanklikken? Anders was deze test NOG veel nuttelozer.
Evolutie zou dan wel een stuk hoger uitkomen aangezien er genoeg Christenen zijn die ook evolutie accepteren als scheppingsmethode.
En inderdaad de documentaire was nog steeds heel interessant, ik moet weer wat vaker naar NGC of Discovery gaan kijken... (Comment this)