evolutie.blog.com

In het tweede college in de serie 'Ethiek en Evolutie' van Herman Philipse gisteravond 19 feb te Utrecht, ontpopt de filosoof Herman Philipse zich als een ware Darwin-kenner. Had hij zich in het eerste college beperkt tot zijn eigen vakgebied, de filosofie, nu besprak hij Charles Darwin's The Descent of Man (1871). Ik had mijn huiswerk ook gemaakt, tenminste gedeeltelijk, want ik had hoofdstuk 3 Moral Sense gelezen. Het was nuttig, al was het alleen maar om te constateren dat Darwin een heel hoofdstuk over moraal geschreven had. Ik dacht dat hij maar een paar passages over had geschreven en dus dat Darwin niet veel belangrijks over moraal te vertellen had. De keuze voor The Descent of Man was onvermijdelijk, maar toch moedig omdat daar passages in voorkomen die door critici als 'eugenetisch' worden aangemerkt. Ik hoef U niet te vertellen uit welke hoek die critici komen. Laat Philipse nu uitgerekend de beruchte passage (1) voorlezen. Als klap op de vuurpijl gaf hij daar zo'n interpretatie aan, dat er van eugenetica helemaal geen sprake meer kon zijn. Het ging mij allemaal wat te snel, het was bepaald geen grondige tekstanalyse en ik hoop dat hij er nog op terug komt. Gezien het programma zal dat zeker zo zijn. Zo niet, dan kom ik er op terug.

De collegeserie Ethiek en Evolutie wordt georganiseerd door het studium generale van de Universiteit Utrecht. De samenvattingen van ieder college worden achteraf op de website van het sg gezet. Handig voor mensen die er niet konden zijn.
De beruchte passage staat in hoofdstuk V paragraaf 'Natural Selection as affecting Civilised Nations'. Het hele boek Descent of Man is gratis online beschikbaar op de site The Complete Works of Charles Darwin Online. De passage begint: "We civilised men, on the other hand, do our utmost to check the process of elimination..." (page 168). Philipse wijst op de passage "Nor could we check our sympathy, if so urged by hard reason, without deterioration in the noblest part of our nature." Deze passage bewijst, als ik Philipse goed begrijp, dat Darwin tegen eugenetica was, omdat dat het nobelste in de mens zou aantasten.

Noten

1. De Darwinistische literatuurwetenschapper Levine zegt over deze passage "Darwin at his worst", George Levine (2006) 'Darwin Loves You. Natural Selection and the Re-enchantment of the world'. Princeton University Press, p. 61. Zie ook mijn blog van 29 maart 2007 over het boek. Ik kom er nog op terug. Tenslotte: er zal binnenkort een review van Descent verschijnen op mijn website. [22 feb 2008] Het review staat hier [26 april 2008]