Pim van Lommel interview in NRC
"Van anderen hoor ik dat er op internet negatief over mij geschreven wordt. Zelf lees ik het niet; je wordt toch onrustig als mensen karaktermoord proberen te plegen."Dat Van Lommel wetenschapelijke kritiek op wetenschappelijke claims in zijn boek niet leest, is onwetenschappelijk gedrag. De wetenschap kan niet zonder kritiek. Van Lommel behoort dat te weten. Van Lommel staat open voor de verhalen van zijn patiënten (dat is mooi!), maar hij sluit zich af voor wetenschappelijke kritiek (dat is zwak!).
"Mensen hebben genoeg van die starre wetenschap. Het is toch triest dat patiënten hun bijna-dood ervaring niet met artsen kunnen delen? Dat ze te horen krijgen dat ze maar wat verzinnen."Een goede arts respecteert zijn patient. Een goede wetenschapper respecteert de wetenschap. Voor een arts komt zijn patient op de eerste plaats, en voor de wetenschapper komt de wetenschappelijke integriteit op de eerste plaats. Maar hét grote probleem is dat Van Lommel zich óók opstelt als wetenschapper. Hij gedraagt arts én wetenschapper. Hij publiceert in The Lancet en laat dat weten ook. Driekwart van zijn boek bestaat uit wetenschappelijke getinte betogen met wetenschappelijke claims. Waar Van Lommel faalt is een goed arts én een goed wetenschapper te zijn. Hij offert wetenschappelijke integriteit op aan een heiligverklaring van de ervaringen van patiënten. Dat is een gemakzuchtige oplossing. De uitdaging waar Van Lommel voor staat is patiënten serieus nemen zónder de wetenschap om zeep te helpen. Ik ben toch ook niet beledigd als mijn huisarts zegt: Uw dromen worden door Uw hersenen geproduceerd en komen niet noodzakelijkerwijs overeen met de werkelijkheid? Moeten we dan ook een vereniging oprichten die strijdt voor het serieus nemen van onze dromen en alle wetenschap gaan aanvallen die in de weg staat? Goed, misschien moeten artsen zich neutraal opstellen als het over levensbeschouwelijke zaken gaat. Maar Van Lommel vervalt in het andere uiterste: hij neemt zijn patiënten zó serieus dat hij steeds verder en verder geduwd wordt in de richting van de gangbare wetenschap te verlaten en zich te begeven op het pad van alternatieve wetenschap. En als het hek van de dam is, kennen zijn claims geen grenzen meer.
"Dat ze te horen krijgen dat ze maar wat verzinnen"is een zéér ongenuanceerde uitspraak! Je kunt de ervaringen van patiënten serieus nemen zonder hun interpretatie van die ervaringen te accepteren.
"Maar door zijn onderzoek staat hij wel anders in het leven dan 20 jaar geleden. "Ik leef zorgvuldiger. Ik breng veel tijd in de natuur door, eet nauwelijks nog vlees, ben milieubewust en koop geen overbodige luxe-artikelen." "Al die dingen doe ik al jaren! Zonder bijna-dood ervaring! Ik heb daar geen bijna-dood ervaring voor nodig meneer Van Lommel!
"Mensen hebben genoeg van die starre wetenschap"Dit is een onthullende uitspraak. Starre wetenschap? En je publiceert zelf in The Lancet! Bovendien: als mensen 'ergens genoeg van hebben', is dat een reden om die 'starre' wetenschap ietsje te versoepelen zodat leven na de dood erin past? Als mensen genoeg hebben van de starre regels die onze maatschappij heersen (belasting betalen, maximum snelheid) dan schaf je die regels af? Hier onthult Van Lommel hoe hij over wetenschap denkt. Nee, de wetenschap is terecht zgn 'star'. Artsen zouden wat terughoudender moeten opstellen met oordelen over in wezen levensbeschouwelijke zaken. Maar de 'starre' wetenschap versoepelen? Inderdaad, dat is precies wat Van Lommel in zijn boek gedaan heeft.
"... dat het bewustzijn een product is van je hersenen - een hypothese die overigens nooit bewezen is..."Bewezen? Dit is wetenschappelijke onnozelheid ten top en hier staat nog een keer uitgelegd waarom:
"Contrary to popular parlance, science can never truly “prove” a theory. Science simply arrives at the best explanation of how the world works. Global warming can no more be “proven” than the theory of continental drift, the theory of evolution or the concept that germs carry diseases." (bron)
Het interview verscheen in de nrc van zaterdag 9 februari 2008.
Eerdere blogs:
31 december 2007 Fouten in het boek van Pim van Lommel (1)
4 januari 2008 Fouten in het boek van Pim van Lommel (2)
7 januari 2008 Pim van Lommel en kwantummechanica
8 januari 2008 Pim van Lommel over hersenen en bewustzijn
10 januari 2008 Fouten in het boek van Pim van Lommel (3)
21 januari 2008 Fouten in het boek van Pim van Lommel (4)
25 januari 2008 Fouten in het boek van Pim van Lommel (5)
Als je een bde objectief en neutraal zou beschrijven dan kom je op zoiets als een ervaring die je leven diepgaand verandert, met als gevolg dat bijv 70% van de mensen een echtscheiding doormaakt (dit door PvL zelf genoemd!) omdat ze een totaal ander persoon zijn geworden.
Opvallend is dat PvL verder over die echtscheidingen zwijgt: hij blijft bde een voornamelijk positieve ervaring noemen! Dat is dus niet conform de werkelijkheid. Zou minister Rouvoet als hij dit weet nog steeds zo positief over bde denken? (het gezin, de onsterfelijke ziel, de hemel). (Comment this)
Van Lommel zegt nu: aangezien de hersenen tijdens het beleven van de ervaring dood waren, ga ik er van uit dat de ervaring verwijst naar een onkenbare werkelijkheid. -Nogmaals, deze onderbouwing maakt zijn claim zo interessant.
In de Trouw gaf Bert Keijzer als commentaar dat een beleving van een alsnog onkenbare werkelijkheid toch ook wat opzienbare informatie zou moeten bevatten. -Misschien. Maar misschien ook niet. Als ik tegen jou chinees spreek, een taal die jij niet beheerst*, dan kan ik zeggen wat ik wil, begrijpen zul je het niet.
Wie van Lommel bespreekt, doet er daarom ook verstandig aan zich te beperken tot de vraag: is dit waar? Waren de hersenen inderdaad volkomen inactief, is de ervaring uberhaupt wel te lokaliseren voor wat betreft tijd en plaats, enz.
Al het andere is eigenlijk niet zo interessant. En voor wat betreft de wetenschappelijkheid van van Lommel: ik geloof niet dat hij zich er ergens op laat voorstaan dat zijn boek voldoet aan de hoogste wetenschappelijke criteria. Hij geeft (meen ik) regelmatig toe dat hij al tastende zijn weg zoekt in de werkelijkheid, op grond van een vreemd en ingrijpend fenomeen. Het artikel dat in the Lancet geplaatst is voldeed wetenschappelijk gezien wel, anders zouden ze het niet geplaatst hebben. Je kunt zijn boek beschouwen als een metafysisch werk op grond van deugdelijk wetenschappelijk onderzoek: wetenschappelijk onderzoek dat in de toekomst gewoon kan worden weerlegd of bevestigd (al naar gelang men er in de toekomst met betere scanners onderzoek naar kan doen).
*) Bart, misschien doe ik je hier tekort. Je hebt me wel vaker versteld doen staan met lange citaten die je zomaar uit het hoofd opdreunde en met grote kennis van de bijbel. -Kies anders voor het chinees maar een taal die je niet beheerst. (Comment this)
Die impact hangt trouwens ook af van hoe je zelf over BDE’s denkt, lijkt me. Als je al denkt dat een BDE een hallucinatie is, zal het lang niet zo’n grote impact hebben vergeleken met als je denkt dat het werkelijk een glimp van het hiernamaals is. Hetzelfde geldt overigens voor het gebruik van hallucinogene drug. In bepaalde culturen menen mensen die het gebruiken met de goden in contact te staan, hier gebruiken we het bewust voor het hallucinogene effect (dus zonder daar metafysische consequenties aan te verbinden). (Comment this)
Op zijn Lancet-publicatie valt wetenschappelijke gezien ook nog wel het een en ander aan te merken, zeker op de conclusies die hij trekt. Er is ook het nodige commentaar op verschenen.
PS
Mijn Chinees is beperkt tot enkele woorden (maar mijn Hebreeuws hopelijk over een tijd je niet meer). (Comment this)
2) Jan zegt "aangezien de hersenen tijdens het beleven van de ervaring dood waren, ga ik er van uit dat de ervaring verwijst naar een onkenbare werkelijkheid": de hersenen waren niet dood, anders zou je geen denkend, pratend, herinnerend persoon na een bde overhouden! Als de hersenen dood waren, heb je een echt wonder.
3) "dat hij al tastende zijn weg zoekt in de werkelijkheid": als je hem hiermee als een voorzichtig en zorgvuldig wetenschapper neer wil zetten, heb je jezelf aardig beet laten nemen door PvL! PvL gaat als een gek te keer, en passant alle gevestigde kennis die hem voor de voeten loopt overboord gooiend, de gekste flinterdunne bewijzen voor waar houdt. Hij is een wetenschappelijke beunhaas, check mijn blogs 1-5 en die van Martin daarover.
4) Jan zegt: "Het artikel dat in the Lancet geplaatst is voldeed wetenschappelijk gezien wel, anders zouden ze het niet geplaatst hebben.": je vergeet dat het artikel vergezeld ging van een zeer kritisch editorial (zoals ik in mijn blogs schreef), en wat doet PvL? hij zegt dat het een 'licht kritisch' kommentaar is, maar hoe dan ook hij vertelt de lezer van zijn boek niet wat dat commentaar inhoudt en hij weerlegt die kritiek al helemaal niet! Dat moet je toch wel lef hebben!
5) "hij al tastende zijn weg zoekt in de werkelijkheid": dat tasten komt omdat hij een blinddoek voor die heeft die hem belet de resultaten van mainstream science tot zich door te laten dringen. Of dat hij verdwaalt in zijn eigen radio, tv, telefoon metaforen.
6)Jan zegt "ik geloof niet dat hij zich er ergens op laat voorstaan dat zijn boek voldoet aan de hoogste wetenschappelijke criteria.": maar daarmee heb je toch gewoon gezegd dat het wetenschappelijk gezien een slecht boek is!? (Comment this)
Of de hersenen dood waren of alleen inactief, daar moet je dan de echte wetenschappers maar voor inschakelen, dat is mijn afdeling niet. Dit is echter de veronderstelling die van Lommels bewering interessant maakt. -Ik denk dat Bart gelijk heeft: deze bewering is nogal opvallend en dus zal er meer bewijsmateriaal voor gevonden moeten worden.
En veel meer is er niet aan de hand, lijkt me. -Je bewering dat dit geen interessant wetenschappelijk boek (want niet goed en betrouwbaar) is, is nauwelijks opzienbarend: dat kon je al zien in de boekhandel, bij het doorbladeren er van. (Comment this)