Dinsdag, Oktober 23, 2007

Overeenkomsten en verschillen

In het Ublad (5) 39 staat een artikel van Rob Nijhoff onder de titel 'Nieuwe inquisitie vanuit de UU'. De relevante paragrafen zijn (het artikel gaat ook over andere onderwerpen; bold van mij):

Vragen bij gangbare theorieën zoals vormen van evolutie zijn immers niet meer gewenst, lijkt het. Laat staan meningsvorming vanuit meer dan één levensbeschouwelijk perspectief. En een christelijke filosoof die iets inbrengt, vreselijk, om te rillen... Toch?

Als een fors deel van de EO-achterban zich stoort aan een verdierlijkte visie op de mens, mag de EO-directie daar toch mee rekenen? Als jou dat dan weer stoort, dan kijk je toch gewoon niet?

De Ublad-redactie attendeerde mij op genoemd interview met Gerdien de Jong. Zij kent blijkbaar uitsluitend domme, maar doortrapte, stiekeme creationisten. Vijandbeelden ontmenselijken anderen. Chique vind ik filmbewerking ook niet, maar haar zwartwit-reflex evenmin. Naar beide kanten bepleit ik meer openheid voor debat: binnen EO-zendtijd moet de Jong toch redelijke, maar diverse gesprekspartners kunnen ontmoeten? Begrip voor motieven achter evolutie-schuwheid helpt. Ook niet-christenen begrijpen immers dat biologische evolutie diepere vragen oproept. Hoe reëel blijven persoonlijkheid, wil, keuzevrijheid, moraal, enzovoort? Liefde is toch hopelijk meer dan voortplantingsdrift? Daar liggen vakwetenschap-overstijgende vragen, met filosofische en levensbeschouwelijke kanten. Wie heeft, naast soms begrijpelijke ergernis, ruimte voor deze dialoog?
Het antwoord van Gerdien de Jong verscheen in U-blad 7 (39) :
Rob Nijhoff van het wetenschappelijk instituut van de Christen Unie preekt tolerantie in het vorige Ublad (4 oktober). Ik ben bang dat hij zich sterk vergist in hoe de zaken liggen over de EO en over evolutie. Geen bioloog heeft ooit bij de EO geprotesteerd over anti-wetenschappelijke, eigengemaakte EO programma's. Het gaat erom dat de EO programma's die anderen gemaakt hebben presenteert op een manier die de makers niet bedoeld hebben.

Verder is de evolutietheorie een wetenschappelijke theorie - en dan gaat het over waarnemingen en feiten en over argumenten, en niet over vrijheid van meningsuiting. Het is net als met 2+2=4: er valt nu eenmaal niet over te praten of 2+2=5 ook mag. En wat die inquisitie betreft, vakkennis zou beter gewaardeerd kunnen worden: straks is het nog 'wetenschapsfundamentalisme' om te zeggen dat atomen bestaan...

Het aardigste uit het stuk van Rob Nijhoff vindt ik nog "Chique vind ik filmbewerking ook niet". Hij zegt niet waarom. Jammer. Maar hoe dan ook hij is het dus eens met Gerdien de Jong dat kritiek op de handelswijze van de EO terecht is. Het 'niet chique' zit o.a. in het stiekeme van het knippen. Dus zijn opmerking "Zij kent blijkbaar uitsluitend domme, maar doortrapte, stiekeme creationisten" is dus onjuist volgens zijn eigen maatstaven want 'dom, doortrapt, stiekem' zijn wat sterkere woorden voor het afgezwakte 'niet chique'. Nijhoff had dus meer nadruk kunnen leggen op de mate van overeenkomst tussen hemzelf en Gerdien de Jong. Dat helpt aanzienlijk bij het verminderen van vijandbeelden!
Nijhoff bepleit 'naar beide kanten' meer openheid voor debat. Als 'beide kanten' inclusief de EO is, dan verwijt Nijhoff dus de EO van een gebrek aan openheid. Terecht. Laat hij dat wat duidelijker zeggen, want dat is punt 2 van de overeenkomst tussen Gerdien de Jong en hemzelf.

Nijhoff's kritiek had niet tegen Gerdien de Jong gericht moeten zijn maar de EO. De EO is de partij die volgens eigen zeggen jarenlang evolutie weggeknipt heeft uit natuurfilms. Dat is géén openheid. Dat kun je niet intelligent noemen. Het enige wat Henk Hagoort kon roepen was: Logo! Logo! Logo! en intellectuele hoogstandjes "wij stammen niet af van de apen". De EO heeft jarenlang de tijd gehad om de vraag aan de orde te stellen "Hoe reëel blijven persoonlijkheid, wil, keuzevrijheid, moraal, Liefde?" Wat doet de EO om deze vraag te beantwoorden? Ze koopt natuurfilms met evolutie en knipt evolutie eruit.
Hoe zo ' Vragen bij gangbare theorieën'? Waar zijn die vragen? De EO knipt evolutie uit natuurfilms!
Is het werkelijk een 'een verdierlijkte visie op de mens' als de evolutietheorie aangetoond meent te hebben dat al het leven een gemeenschappelijke afstamming heeft? Is dat niet ietsje primitief uitgedrukt?

Hoe kun je ooit die levensbeschouwelijke vragen aan de orde stellen als je de feiten die de biologische wetenschap de afgelopen 150 jaar heeft ontdekt, systematisch negeert door ze weg te knippen? Dat zijn de feiten die aanleiding geven tot levensbeschouwelijke vragen! Rob Nijhoff en de EO, wat willen jullie nu: evolutie negeren of vragen over persoonlijkheid, wil, keuzevrijheid, moraal, Liefde aan de orde stellen?

Naschrift: Zelfs het afgezwakte 'niet-chique' heeft de EO nooit toegegeven. Niets heeft ze toegegeven, behalve het blote feit dát ze geknipt hebben. Achteraf.
info over Rob Nijhoff
Posted by Gert Korthof at 12:12:12 | Permanent Link | Comments (24) |
Replies
1 2 3
1 - – Ik zou zeggen, Gert. nodig Hagoort of iemand anders van de EO (de Galileo-presentator?), of Nijhoff, uit om op dit forum een ongecensureerde gastbijdrage te plaatsen.

 (Comment this)

Geschreven door martin at 2007/10/23 - 13:58:09
2 - – martin, ik heb Nijhoff per email op de hoogte gesteld. (Comment this)

Geschreven door gert korthof at 2007/10/23 - 15:02:48 in reply to: 1
3 - – Juffrouw Laps, ik wenste te weten wat gij zijt uit een dierlijk oogpunt.
...
Juffrouw Laps, zei Stoffel plechtig - en er was een gewichtig ogenblik aangebroken in 't avondje van juffrouw Pieterse - juffrouw Laps, je bent een zoogdier.
...
Juffrouw Pieterse, je bent 'n keronje! Je mag zelf 'n zoogdier wezen, jij en je zoon, dat zeg ik je! Ik ben zo fatsoenlijk als jij durft te denken, want m'n vader was in de granen, en nooit heeft iemand zoveel op me te zeggen gehad!

Multatuli (1820-1887).
Nederlands auteur; in: "De geschiedenis van Woutertje Pieterse".

 (Comment this)

Geschreven door Gerdien de Jong at 2007/10/23 - 16:27:55
4 - – Korte, bondige en adequate reactie van Gerdien. Ze wijst Nijhof precies aan wat in dezen het probleem is.

Verdierlijke visie op de mens?
"Wat de mensenkinderen betreft, God wil hen schiften en laten zien, dat zij eigenlijk dieren zijn." (Pred. 3:18)

Hoe kan Nijhof hier nou een punt van maken? (Comment this)

Geschreven door Bart Klink at 2007/10/23 - 17:52:21
5 - – Bart Klink, jouw Bijbelkennis lijkt wel beter dan die van menig theoloog. Lazen gelovigen de Bijbel maar net zo ongecensureerd als jij... (Comment this)

Geschreven door gert korthof at 2007/10/23 - 21:15:53 in reply to: 4
6 - – gert korthof, het probleem met veel gelovigen (en ook sommige theologen) is dat ze de Bijbel lezen als één consistent geheel. Dat is het niet. Je komt een grote pluriformiteit aan religieuze opvattingen tegen in de Bijbel, en die zijn allerminst consistent. Dat kun je als probleem zien het en het proberen te ontkennen (zoals veel gelovigen proberen), of je kunt de afzonderlijke opvattingen waarderen of verafschuwen (zoals ik probeer te doen). Prediker is zo’n heerlijk dissident en onorthodox boek. Veel gelovigen zullen het lastig vinden. Er zal waarschijnlijk ook niet veel uit gepreekt worden. Ik vind het prachtig! Absoluut de moeite waard om eens goed te lezen, zeker ook voor ongelovigen. Ik prefereer de NGB’51 vertaling. (Comment this)

Geschreven door Bart Klink at 2007/10/24 - 00:18:41 in reply to: 5
7 - – Bart Klink, het moet niet gekker worden: een atheist die de Bijbel leest! Heb je een online source?

Taede, Simon wijst dit citaat over dieren op een andere manier van denken over mens en dier, anders dan huidige christenen, of is het een los citaat uit de context gehaald?

Als de Bijbel een inconsistente verzamelingen opinies is dan nodigt het uit om selectief te lezen ten einde er een consistent geheel van te maken: of te wel: censurerend lezen, zelf-censuur. Bijbel-censuur! Ze censuren dus niet alleen David Attenborough, maar ook de Bijbel! Schandelijk! Pardon: niet chique. (Comment this)

Geschreven door gert korthof at 2007/10/24 - 09:23:09 in reply to: 6
8 - – gert korthof, Je zou de Prediker-tekst als voordelig voor de evolutietheorie kunnen interpreteren. Ik zal een iets langer citaat geven (uit de NBV-2004 vertaling) uit Prediker 3: 18-22.

"Ik zei tegen mezelf dat God de mensen heeft bevoorrecht: ze beseffen dat ze als de dieren zijn. Niet meer dan de dieren zijn ze, want de mensen en de dieren treft hetzelfde lot. Zoals een dier sterft, zo sterft ook een mens; ze delen in dezelfde adem. Dat is hun beider lot. Een mens is niet beter af dan een dier, want alles is leegte. Alles gaa naar dezelfde plaats, alles is uit stof ontstaan en alles keert terug tot stof. Wie zal ooit weten of de adem van een mens naar boven opstijgt en die van een dier afdaalt naar de aarde? Daarom, zo heb ik vastgesteld, is het maar het beste voor een mens dat hij vreugde put uit alles wat hij onderneemt. Dat is wat hem is toebedeeld, want wie zal hem van iets laten genieten na zijn dood?"

Het cursieve deel kun je lezen als: mensen en dieren hebben dezelfde oorsprong, die, zo weten we nu, evolutionair van aard is. Grappig dat Prediker hier de vergelijking tussen mens en dier maakt. Blijkbaar vindt de schrijver het logisch om mens en dier te vergelijken, hetgeen al een bepaald besef van verwantschap impliceert.

Verder is dit citaat leuk, omdat het aangeeft dat ook de Bijbel zijn "pluk-de-dag"-momenten kent. Het hele boek Prediker kent zo'n pluk-de-dag mentaliteit, want - zo blijkt uit dit citaat - Prediker heeft geen weet van een hiernamaals of hemel. Met de dood houdt alles op; heel modern dus, bijna nihilistisch. Het gaat om het hier-en-nu en je leeft niet voor een hiernamaals. (Comment this)

Geschreven door Taede A. Smedes at 2007/10/24 - 10:24:55 in reply to: 7
9 - – Taede A. Smedes, "Prediker heeft geen weet van een hiernamaals of hemel. Met de dood houdt alles op; heel modern dus," plus heel oud kennelijk. Is het bekend wie, wanneer en waarom het hiernamaals en de onsterfelijke ziel heeft uitgevonden? Als Prediker geen behoefte had aan het hiernamaals, waarom hebben christenen het dan wel? of is het niet universeel christelijk? Ik zag laatst op TV dat iemand troost vond in de gedachte dat haar te vroeg overleden broertje -met een verlammende ziekte- in de hemel weer kon voetballen. (Comment this)

Geschreven door gert korthof at 2007/10/24 - 10:33:07 in reply to: 8
10 - – Mijn bezwaar tegen de bijbel is dat er door anderen al voor mij gecensureerd is en dat ik graag zelf bepaald wat ik lees en ook nog eens wat ik daarvan vind. Je zou ook kunnen zeggen de EO heeft zoveel respect voor de documentaires van Sir David Attenborough dat ze deze dezelfde behandeling laat wedervaren als de bijbel. Want ook op de bijbel staat niet dat er uit geknipt is. Het selectieproces vond tijdens concilies plaats en werd vervolgens uitgevoerd. Daarom heb je ook apocriefe boeken, die een braaf gelovige niet hoort te lezen. Mijn lievelingsapocrief: het evangelie van Thomas. Wat er allemaal in Prediker staat is voor mij een openbaring; ik ga eens online kijken! (Comment this)

Geschreven door Andantinaa at 2007/10/24 - 10:41:36
Schrijf een reply






1 2 3