Donderdag, Oktober 18, 2007

EO 'neutraliseert' de wetenschap

"Wij neutraliseren de natuurdocumentaires van David Attenborough". Deze uitdrukking werd gisteravond gebruikt door Jop Bouma van de EO in een telefonisch interview in het radioprogramma Hoe?Zo!

Met de uitdrukking 'neutraliseren' karakteriseerde de EO-woordvoerder het selectief verwijderen van alle verwijzingen naar evolutie uit de natuurdocumentaires van David Attenborough. De reden daarvoor is dat de EO 'meerdere opties wil openhouden'. Die opties zijn: evolutie, schepping, creationisme, ID, etc. "Wij willen er niet van uitgaan dat de evolutietheorie per definitie waar is. Vandaar dat wij heel expliciet uitspraken dat de mensen van de aap afstammen, en dat de evolutietheorie de oorsprong van alles, dat we dat soort zinsneden neutraliseren." De Leidse evolutiebioloog en mede-initiator van de biologen-petitie Hans Roskam, die aanwezig was in de studio, had bezwaar tegen het begrip 'neutraliseren'. Daar wil ik hier op doorgaan.

De analyse van de term neutraliseren vind ik véél fundamenteler dan de vraag of de EO de kijker nu wel of niet moet waarschuwen dat dit niet de documentaire van David Attenborough's is, maar een verknipte versie. "De EO staat nu eenmaal bekend als een omroep met een hele duidelijke ideologie" (uitdrukking van de EO).

Waarom is die term neutraliseren problematisch, mystificerend en zelf ideologisch? Simpelweg omdat de wetenschap zelf levensbeschouwelijk neutraal is. Er bestaat géén katholieke geologie, gereformeerde atomen of zevendedagsadventisten-DNA. De wetenschap is de enige bron van feitelijke kennis die de mens heeft ontwikkeld die los staat van levensbeschouwing en ideologie. Dat komt omdat feiten daar de dienst uitmaken. Feiten beslissen over mate van waarschijnlijkheid van een theorie. Daarom kan iedereen ongeacht religie, ras of sexe mee doen aan de wetenschap. Juist dáárom is de wetenschap neutraal! Zoals christen èn evolutiebioloog Sander van Doorn duidelijk maakte in dezelfde uitzending. De EO zet de wereld op zijn kop: zij vernietigen het enige neutrale kennisverwervende middel dat de mensheid tot zijn beschikking heeft. Als zij bezwaar hebben tegen de evolutietheorie, is er maar één overduidelijke oplossing: gewoon meedraaien met het wetenschappelijk bedrijf. De EO politiseert juist de wetenschap. De EO tast het neutrale karakter van de wetenschap aan. In de wetenschap wordt waarheid niet door de achterban bepaald. Wat de EO doet is het tegenovergestelde van neutraliseren. Daarom is het gebruiken van de term neutraliseren zelf ideologisch. Niet doordat de EO evolutie vervangt door creationisme -want dat hebben ze niet gedaan- maar door de voorkeuren van de leden van een omroepvereniging mee te laten tellen in de wetenschap. Zo vernietig je het enige en universele middel om feitelijke en toetsbare kennis te verwerven. En dat is geen kleinigheid.

Evolutie is één van de vele theorieën die de wetenschap rijk is. Als je kennis van de geschiedenis van het leven op aarde belangrijk vindt, ga biologie studeren en lever je eigen bijdrage aan dat groeiende inzicht.



Het Teleac programma Hoe?Zo! wordt iedere werkdag (!) uitgezonden van 21 tot 22 uur. De betreffende radiouitzending is als mp3 bestand af te luisteren op Uw PC.
G. S. van Doorn & M. Kirkpatric (2007) 'Turnover of sex chromosomes induced by sexual conflict', Nature 18 October 2007. (Sander van Doorn heeft een bijdrage geschreven aan het tweede Dekker-boek).
Webstats4U


Posted by Gert Korthof at 11:58:59 | Permanent Link | Comments (10) |
Replies
1 - "Wellicht het stomste ooit over evolutiebiologie in het Nederlands geschreven" staat als gastbijdrage op het weblog van Taede Smedes. (Comment this)

Geschreven door gert korthof at 2007/10/18 - 12:04:09
2 - – 'Neutraliseren' is de EO sowieso vreemd. Zij waren degenen die vroeger ongegeneerd creationistische propaganda verspreidde. (Comment this)

Geschreven door Rutger at 2007/10/18 - 14:24:01
3 - – Rutger, OK, maar het verschil vroeger-nu is dat ze Attenborough géén creationisme in de mond gelegd hebben, zo ver zijn ze niet gegaan. Waar ze ook erg trots op zijn! Daarom denken ze dat ze fatsoenlijk zijn.
Dat vroeger was dacht ik 1977? Je ziet hier een fragment uit Adam of Aap van de EO maar zonder datum. Nu staan de antwoorden van JPB er compleet op.
Vraag: hoe komt het dat de CDA nu opeens een congres houdt over God of Darwin? Heeft dat iets met de EO affaire te maken? Wie weet er iets meer van? (Comment this)

Geschreven door gert korthof at 2007/10/18 - 15:33:25 in reply to: 2
4 - – gert korthof, het was beslist geen CDA-congres, maar een jaarlijks evenement (een literair-flisofische wildlife picknick in de Beekse Bergen) van Lavventura (link: PICKNICK, DARWIN VERSUS GOD), waarbij in samenwerking met het studium generale van de universiteit van Tilburg dit jaar het thema 'God of Darwin' aan de orde is gesteld. Zie ook Wildlife-picknick met Darwin versus God.

Ik heb geen idee hoe ze aan de respons van premier Balkenende zijn gekomen. Was hij daar aanwezig, of hebben ze hem elders gevraagd naar zijn mening en dit toegevoegd aan het filmpje? Maakt verder ook niet uit. De picknick zag er wel gezellig uit! (Comment this)

Geschreven door Simon Holwerda at 2007/10/18 - 16:14:52 in reply to: 3
5 - – Helaas maakt het Nederlands niet een relevant onderscheid dat we in het Engelse werkwoord 'to neuter' aantreffen. 'To neuter' betekent zowel neutraliseren als castreren. Wat de EO doet met haar onwelgevallige programma's zoals de Attenborough-reeks is evident niet het eerste maar het tweede. (Comment this)

Geschreven door Flip van Tiel at 2007/10/18 - 17:29:45
6 - – Wetenschap is inderdaad de meest neutrale* kennismethode die we hebben, maar dat wil niet zeggen dat wetenschappelijke bevindingen geen wereldbeschouwelijke invloeden kunnen hebben. Dat hebben ze wel degelijk, dat is altijd al zo geweest en is ook hier het geval. De vorm van christendom die de meeste EO-gelovigen hebben is simpelweg onverenigbaar met de evolutietheorie. [i]Daar[/i] zit het probleem in deze kwestie. Ik ben trouwens niet de enige die daarop wijst. Het laatste hoofdstuk van Philip Kitchers boek “Living with Darwin” maakt dit ook heel duidelijk.

* Volledig neutrale wetenschap is een illusie. Mensen zijn nooit neutraal en wetenschap is en blijft mensenwerk. Dat neemt echter niet weg dat het wel het meest neutrale is wat we hebben. (Comment this)

Geschreven door Bart Klink at 2007/10/18 - 19:05:06
7 - – Tot op zekere hoogte sluit ik mij aan bij de uitspraak van Simon: Het is 'God in de Hoge' en [als gevolg daarvan] 'Darwin en de rest op aarde'. EN-EN dus. Ik kan mij niet vinden in de term 'neutraliseren' van de EO. Ik zou eerder spreken van vervagen. De gegevens worden minder exact, concreet gemaakt zodat je er vele kanten mee op zou kunnen. Dat is niet hetzelfde als dat vele wegen naar Rome leiden, want dan heb je maar één doel. Als je er vele kanten mee op moet kunnen, heb je vele doelen. En welk doel verdient dan het predikaat waarheid? Kunnen we dan ook nog 'hoppen', al naar gelang het ons uitkomt? Nee jongens, dat gaat er bij mij echt niet in!
 (Comment this)

Geschreven door Andantinaa at 2007/10/18 - 19:16:39
8 - – Onderstaande tekst heb ik gevonden op Saint Augustine on Science and Scripture via een link op www.pandasthumb.org en deels vertaald in het Nederlands voor gebruik op dit blog. Ik ben het met de inhoud roerend eens, dus vandaar deze copy-translate-paste actie van mij.

St Augustinus (354-430 nC.) heeft in zijn werk "De letterlijke betekenis van Genesis" (De Genesi ad litteram libri duodecim) al een uitstekend advies gegeven aan christenen die zich bezig houden met het interpreteren van de Bijbel in het licht van wetenschappelijke kennis (en niet andersom!)

Deze engelse vertaling van een oude tekst van St. Augustinus is van J. H. Taylor in 'Ancient Christian Writers', Newman Press, 1982, volume 41.

"Usually, even a non-Christian knows something about the earth, the heavens, and the other elements of this world, about the motion and orbit of the stars and even their size and relative positions, about the predictable eclipses of the sun and moon, the cycles of the years and the seasons, about the kinds of animals, shrubs, stones, and so forth, and this knowledge he hold to as being certain from reason and experience. Now, it is a disgraceful and dangerous thing for an infidel to hear a Christian, presumably giving the meaning of Holy Scripture, talking nonsense on these topics; and we should take all means to prevent such an embarrassing situation, in which people show up vast ignorance in a Christian and laugh it to scorn. The shame is not so much that an ignorant individual is derided, but that people outside the household of faith think our sacred writers held such opinions, and, to the great loss of those for whose salvation we toil, the writers of our Scripture are criticized and rejected as unlearned men. If they find a Christian mistaken in a field which they themselves know well and hear him maintaining his foolish opinions about our books, how are they going to believe those books in matters concerning the resurrection of the dead, the hope of eternal life, and the kingdom of heaven, when they think their pages are full of falsehoods and on facts which they themselves have learnt from experience and the light of reason? Reckless and incompetent expounders of Holy Scripture bring untold trouble and sorrow on their wiser brethren when they are caught in one of their mischievous false opinions and are taken to task by those who are not bound by the authority of our sacred books. For then, to defend their utterly foolish and obviously untrue statements, they will try to call upon Holy Scripture for proof and even recite from memory many passages which they think support their position, although they understand neither what they say nor the things about which they make assertion. [1 Timothy 1.7]"

In het Nederlands staat er zoveel als: 'het is beschamend en gevaarlijk als christenen vanuit de interpretatie van de Bijbel uitspraken doen over zaken waar ook anderen kennis van hebben en die strijdig zijn met de kennis die is opgedaan door empirie en het gebruik van de rede. Immers: hoe zullen de mensen de heilsboodschap van christenen serieus nemen, als ze over aardse zaken al onzin blijken te verkopen?'

En ook: 'dan zullen ze (christenen) uit de Bijbel teksten aanhalen waarvan ze denken dat die hun positie bevestigd, terwijl zij niet begrijpen waar ze het over hebben.' (Grappig trouwens dat Augustinus hier een bijbeltekst bij aanhaald.)

Augustinus is zowel heilig voor de Rooms Katholieke kerk als een belangrijke inspiratiebron voor de Reformatie (Luther, Zwingli, Calvijn). Hij was niet perfect, maar dit is toch wel een zeer profetische uitspraak en zeker van toepassing in onze tijd en op het hardnekkige creationisme. (Comment this)

Geschreven door Simon Holwerda at 2007/10/19 - 13:18:00
9 - – Jan van Bemmel zegt op de Teleac radio, op het eind: "zolang we elkaar maar niet verketteren". Het is een prachtig sentiment, maar zolang Cees Dekker argumenten als in zijn oratie (zie post 193 onder Hagoort op dit blog) en Rene van Woudenberg argumenten als in zijn hoofdstuk van Platland blijven aanvoeren, valt er toch weinig anders te doen dan ze te vertellen hun huiswerk over te doen. (Comment this)

Geschreven door Gerdien de Jong at 2007/10/20 - 12:58:30
10 - – Simon Holwerda, dit citaat van Augustinus wordt inderdaad vaak aangehaald in dit soort discussies, vooral om creationisten de les te lezen. De zaken liggen echter niet zo ondubbelzinnig als dit citaat suggereert. Dezelde Augustinus schrijft namelijk 11 jaar later in De civitate Dei: "They are deceived, too, by those highly mendacious documents which profess to give the history of many thousand years, though, reckoning by the sacred writings, we find that not 6000 years have yet passed,." (Boek XII, hoofdstuk 10, cursivering BK). En Augustinus was zeker niet de enige die op grond van de Schrift een jonge aarde verdedigde, vele grote christenen hebben dat gedaan (zie mijn repliek aan Taede op mijn site). Het meest schrijnende voorbeeld is misschien nog wel Luther over Copernicus: “Der Narr [Copernicus] will die ganze Kunst Astronomiae umkehren. Aber wie die heilige Schrift anzeigt, so hieß Josua die Sonne still stehen, und nicht das Erdreich."

Er wordt wel eens gesuggereerd dat het jonge-aarde-creationisme een dissidente en recentelijk ontwikkeling is, maar als je naar de geschiedenis kijkt, is niets minder waar. Een relatief jonge aarde inclusief wereldwijde vloed, gebaseerd op een letterlijke lezing van Genesis, is altijd mainstream geweest. Pas toen door de opkomst van de geologie dit onhoudbaar bleek te zijn, zijn christen hier langzamerhand vanaf gestapt. (Comment this)

Geschreven door Bart Klink at 2007/10/20 - 14:20:57 in reply to: 8
Schrijf een reply