Monday, August 23, 2010

Paul Verhoeven: bijna alle dieren eten elkaar op

Letterlijk citaat van wat Paul Verhoeven gisteravond in Zomergasten zei:

“Mijn interesse voor geweld, violence, dat wordt mij bijna altijd verweten, dat heeft te maken met die oorlogsherinneringen. Maar het is natuurlijk ook zo dat het gewoon waar is. Het leven is zo. Het leven is zeer gewelddadig. Het leven op aarde stikt van het vergaan, kapot maken, alle dieren eten elkaar -bijna- op, nietwaar? Dat is niet alleen de normale toestand van de mens. Dat is de toestand van het hele universum. Alles, deze hele schepping is vol gezaaid met gruwels.”

Bijna alle dieren eten elkaar op? Paul Verhoeven, heeft U wel eens gehoord van het onderscheid carnivorenherbivoren? Heeft U misschien te vaak naar natuurdocumentaires gekeken waarin selectief vrijwel altijd grote carnivoren (leeuwen) op de Afrikaanse vlaktes vertoond worden? Of denkt U aan krokodillen? Roofvogels? Gifslangen? etc.

Bedenk dit: tegenover iedere carnivoor staant tenminste -grof gezegd- 100 vreedzame herbivoren! Maar een zebra die de hele dag gras loopt te eten wordt niet gefilmd. En verdwijnt uit Uw wereldbeeld. Wist U dat de mens een bewuste keuze kan maken géén vlees te eten?

Sta eens stil bij het feit dat ieder gedood dier ook een keer geboren is. Dat is ‘de schepping’ van nieuw leven. Dus is er een vrouwtje zwanger geweest. Dus heeft dat dier een moeder gehad die het gedragen, gebaard, gezoogd, grootgebracht en beschermd heeft. Tegenover iedere dood staat een geboorte. Zo zit het universum in elkaar. U beschrijft slechts de helft van het universum!

Afgezien van het al voorgaande: Uw vergelijking met dieren gaat mank. U bent geobsedeerd door oorlog en geweld. Een leeuw die een zebra doodt, dat is ‘gewelddadig’, maar dat kun je niet met menselijk geweld en oorlog vergelijken. Leeuwen voeren geen oorlog tegen zebra’s en menselijke soldaten doden de vijand niet om die op te eten. Wat de mens uniek maakt is oorlog en dat kun je dus per definitie niet op dieren projecteren. Oorlog en geweld zijn vrije keuzes van de mens. Daar kun je het universum niet de schuld van geven.

In één opzicht heeft U natuurlijk gelijk: de mens is een ontzettend wreed dier. Dat werd weer eens bewezen door de film The Cove, waarvan ik recent een fragment op tv zag. Maar dat is niet de schuld van het universum. Het is een vrije keuze van de enige diersoort met bewustzijn en vrije wil: de mens.

Maar er zit ook een tegenstrijdigheid in Uw eigen visie op de werkelijkheid:

“Oorlog was de beste tijd van mijn leven, zeiden mijn ouders. Dat was vanwege de saamhorigheid. Het delen van voedsel.”

Oorlog creëert saamhorigheid: een fascinerende observatie! Maar wel een observatie die Uw levensfilosofie “het leven en het universum zijn gewelddadig” behoorlijk relativeert, nietwaar? Mijn relativeringen zijn: U beschrijft maar de helft van het universum, en het gewelddadige in de mens is een vrije keuze, geen natuurwet.

Postscript (nu ik de rest van de uitzending heb gezien): Paul Verhoeven bedoelt met “Dat is de toestand van het hele universum” dat sterrenstelsels ontstaan en vergaan’ en interpreteert dat waarschijnlijk als ‘geboren worden en sterven’. In die zin is de dood in het hele universum aanwezig. En er is ‘geweld’ in het universum als sterrenstelsels botsen. Maar dat is metaforisch, want sterrenstelsels leven niet. (Woensdag: hoofdtekst iets aangevuld).

NB: de komende week zet ik commentaren uit vanwege een korte vakantie.

categorie: tv, film

Posted by Gert in 08:33:00
Comments

11 Responses to “Paul Verhoeven: bijna alle dieren eten elkaar op”

  1. Gert Korthof says:

    Geachte heer Korthof,
    Op de een of andere manier krijg ik geen comment geplaatst
    bij bovenstaand bericht i.v.m. Paul Verhoeven.
    Dit moest de tekst zijn:

    “Wat ik mij afvraag is dat herbivoren helemaal niet zo
    zachtaardig zijn als ze lijken; hengsten van b.v.
    paarden/zebra’s kunnen behoorlijk heftig tekeer gaan tegen
    elkaar en elkaar verwonden in de strijd om een vrouwtje of
    hierarchische plaats. Sommige herten/spiesbokken/…,
    door gewei elkaar misschien zelfs wel doden in extreme
    gevallen (sowieso speelt uitputting een nekkende rol soms)
    Berggeiten die elkaar het dal in vechten…En een olifant
    in zijn ‘must’ moet je beslist niet tegen komen….maar goed,
    in alle gevallen al met al minder heftig dan de mens
    (ondanks vrije wil, hoewel ik me daar ook afvraag of er wel
    zoveel vrije wil is bij de meeste mensen, omdat het gros
    een religie volgt). Ben benieuwd?”

    Dank voor de moeite, met vriendelijke groet, Misja

  2. Gert Korthof says:

    Misja, jij bedankt voor de moeite om het commentaar via
    andere weg door te sturen!

    Je observatie is correct: ook herbivoren vechten.
    Dat zou een punt voor Paul Verhoeven kunnen zijn.
    Maar: ze vechten niet om te doden en het is zeker dat
    herbivoren elkaar niet opeten.

    Als Verhoeven bedoelt dat het universum wreed is, omdat
    we allemaal dood gaan: dat kan zijn. Maar we hoeven niet
    door geweld van oorlog of misdaad om het leven te komen.
    De mens heeft in ieder geval de kennis om pijnloos dood
    te gaan.

    PS: Wat en waar ging het precies mis met het invoeren?

    PS: inderdaad tegenwoordig wordt er door neurowetenschappers
    stevig aan de vrije wil getwijfeld, maar traditioneel zou de mens
    het enige wezen zijn met bewustzijn en vrije wil. In ieder geval
    gaat men er in grote delen van de maatschappij vanuit dat dieren
    geen bewustzijn zijn hebben en geen gevoel (bioindustrie, walvisvangst,
    dolfijnenslachting,stierenvechten,etc).
    Wat mij vooral ergert is dat Verhoeven zijn eigen verantwoordelijkheid
    niet neemt en de schuld van alle geweld door de mens bedreven
    lijkt af te schuiven op het universum dat nu eenmaal gewelddadig is
    geschapen.

  3. Bertrand says:

    Ik heb het programma niet gezien maar duidelijk is dat Verhoeven uit zijn nek kletst.
    Een fantast die meer van ‘Jezus’ weet dan van down-to-earth biologie.

  4. Gert Korthof says:

    Wat ik begrepen heb is dat hij ‘wis en natuurkunde’ heeft gestudeerd: een vage term,
    misschien is het wiskunde geweest, maar dat wordt niet duidelijk uit zijn woorden.
    Ik zou zelf niet de term ‘uit zijn nek kletsen’ gebruiken. Waarschijnlijk zou hij zijn
    beweringen kunnen toelichten als je erom zou vragen.

  5. Bertrand says:

    Het is eenvoudigweg onnadenkendheid, ongeïnteresseerdheid misschien zelfs. Verhoeven kakelt maar wat. Hij is niet de enige die zulke domme dingen debiteert. Je kunt dit soort kletskoek vaak genoeg horen.
    In ieder geval pleit dit niet voor een studie wis- & natuurkunde! Wel voor ontmaskerende live televisie.
    Wat Verhoeven misgelopen is is niet alleen scholing in biologie, maar zelfs een eenvoudig kinderboek als dat van Antoinette Hertsenberg, getiteld Krachtvoer, had hem al uit de droom kunnen helpen.

  6. Ik denk niet dat meneer Verhoeven heel diep heeft nagedacht
    over wat zijn opmerkingen teweeg kunnen brengen. Ik ga ervan
    uit dat hij niet echt bewust denkt dat het gedrag van de
    mens wat betreft het voeren van oorlog parralel staat aan
    het jaaggedrag van dieren. Ik denk dat meneer Verhoeven
    probeert vanuit zijn perspectief het menselijke gedrag te
    relativeren of begrijpelijk te maken.

    In mijn omgeving zie ik veel mensen die dit doen, en ik kan
    het mij zo goed voorstellen. Aan de andere kant denk ik dat
    de mensheid een ware plaag aan het worden is op aarde en dat
    alle oplossingen voor deze plaag die de aarde tot nu toe
    aangewend heeft niet succesvol zijn, maar er een dag komt dat
    de aarde met een oplossing komt. Mensen onderschatten de
    aarde vaak in zijn capabiliteit om zichzelf te herstellen
    denk ik. Natuurlijk zal dat niet in de vorm zijn hoe wij de
    aarde het mooist vinden (met de huidige biodiversiteit en
    natuur), maar het zal een uitkomst geven waarin de aarde in
    balans is en organismen elkaar hierin aanvullen.

  7. Gert Korthof says:

    Roel, dat is inderdaad bekend, maar ‘oorlogvoering’ is een veel te menselijk woord voor dat gedrag. Geen enkele menselijke oorlog wordt met blote handen uitgevochten. Zonder wapens geen oorlogsvoering. Het meest typerende van menselijke oorlog is doden op afstand. Op die manier worden beschamende fouten gemaakt zoals recentelijk in het nieuws het doden van eigen mensen of onschuldige burgers.

  8. pieter ha witvliet says:

    Geachte Heer Korthof,
    Hoewel ik niet direct reageer op het onderwerp mbt Paul
    Verhoeven, wil ik graag het volgende aan u voorleggen:
    Het is een vrije keuze van de enige diersoort met bewustzijn en vrije wil: de mens.
    De wereld, onze omgeving, is een gegeven: er zijn gesteenten, planten, dieren en mensen. De gesteenten, het stoffelijke, de materie, leeft niet. Planten daarentegen leven. Ze hebben de stoffelijkheid, de materie in zich, op basis waarvan zij leven. Zij kunnen niet zonder de materie.
    Wij noemen echter een plant geen hogere steensoort.
    In het algemeen kunnen we stellen dat een plant reageert op zijn omgeving: bloemen gaan open bij zonlicht; planten bewegen zich naar het licht. Van een innerlijk leven , gevoelens, is geen sprake.
    Die treffen we als nieuw fenomeen in het volgende rijk aan: bij de dieren; hier hebben we in de ons gegeven wereld voor het eerst met be-leven te maken. Ook zij kunnen er alleen zijn op basis van de stof; zij kunnen niet zonder leven; en hebben hun eigenleven. Dat geïntensiveerde leven in de vorm van be-leven maakt echter niet dat we de dieren hogere planten noemen.
    Een blik op het mensenrijk leert dat wij ook niet zonder de materie kunnen; op basis van de stoffelijkheid kunnen wij zijn: zijn we daarmee een hoger mineraal? We dragen, als het plantenrijk, het leven in ons. Zijn we daarmee een hogere plant? En we hebben met het dierenrijk het be-leven gemeen; gevoel en bewustzijn.
    Het lijkt erop alsof voor het ontstaan van elk volgend rijk een soort inslag-die van bijna zuivere tegenstelling met het bestaande, in het bestaande rijk plaatsvindt: in de mineralen (dood) manifesteert zich leven: plantenrijk; in het uiterlijk plantenleven manifesteert zich innerlijk leven: dierenrijk; in het innerlijk groepsbewustzijnsleven manifesteert zich het individuele leven: zelfbewustzijn; het Ik.
    In het “het dier doet wat het moet” de inslag van het individuele: de mogelijkheid het anders te doen: de vrij wil.
    Gelet op deze “inslag” is het niet logisch te spreken over de mens als hoger dier; of als diersoort.
    In Uw aangehaalde zin, had U, in de lijn van bovenstaande, moeten zeggen : het is een vrije keuze van het wezen met zelfbewustzijn en vrije wil: de mens.

  9. pieter ha witvliet says:

    Geachte Heer Korthof,
    Ik probeerde al eerder dit bericht te versturen; gaat er iets mis?
    Het is een vrije keuze van de enige diersoort met bewustzijn en vrije wil: de mens.
    De wereld, onze omgeving, is een gegeven: er zijn gesteenten, planten, dieren en mensen. De gesteenten, het stoffelijke, de materie, leeft niet. Planten daarentegen leven. Ze hebben de stoffelijkheid, de materie in zich, op basis waarvan zij leven. Zij kunnen niet zonder de materie.
    Wij noemen echter een plant geen hogere steensoort.
    In het algemeen kunnen we stellen dat een plant reageert op zijn omgeving: bloemen gaan open bij zonlicht; planten bewegen zich naar het licht. Van een innerlijk leven , gevoelens, is geen sprake.
    Die treffen we als nieuw fenomeen in het volgende rijk aan: bij de dieren; hier hebben we in de ons gegeven wereld voor het eerst met be-leven te maken. Ook zij kunnen er alleen zijn op basis van de stof; zij kunnen niet zonder leven; en hebben hun eigenleven. Dat geïntensiveerde leven in de vorm van be-leven maakt echter niet dat we de dieren hogere planten noemen.
    Een blik op het mensenrijk leert dat wij ook niet zonder de materie kunnen; op basis van de stoffelijkheid kunnen wij zijn: zijn we daarmee een hoger mineraal? We dragen, als het plantenrijk, het leven in ons. Zijn we daarmee een hogere plant? En we hebben met het dierenrijk het be-leven gemeen; gevoel en bewustzijn.
    Het lijkt erop alsof voor het ontstaan van elk volgend rijk een soort inslag-die van bijna zuivere tegenstelling met het bestaande, in het bestaande rijk plaatsvindt: in de mineralen (dood) manifesteert zich leven: plantenrijk; in het uiterlijk plantenleven manifesteert zich innerlijk leven: dierenrijk; in het innerlijk groepsbewustzijnsleven manifesteert zich het individuele leven: zelfbewustzijn; het Ik.
    In het “het dier doet wat het moet” de inslag van het individuele: de mogelijkheid het anders te doen: de vrij wil.
    Gelet op deze “inslag” is het niet logisch te spreken over de mens als hoger dier; of als diersoort.
    In Uw aangehaalde zin, had U, in de lijn van bovenstaande, moeten zeggen : het is een vrije keuze van het wezen met zelfbewustzijn en vrije wil: de mens.

  10. Gert Korthof says:

    Pieter, er is niets misgegaan, behalve dan dat ik wat laat
    was met het doorlaten van jouw commentaar.

    De geciteerde zin is een toespeling op de algemeen aanvaarde
    wijsheid dat de mens het enige levende wezen is dat uit
    vrije wil (kan) handelen! Daarom is het zeer ironisch dat
    Paul Verhoeven de ‘gewelddadigheid van het leven’
    verklaart met een verwijzing naar dieren en zelfs naar het
    universum, alsof de mens niet kan kiezen om af te zien
    van geweld. Nota bene het enige levende wezen dat überhaupt
    bewust kan kiezen! Paul Verhoeven miskent eigen
    verantwoordelijkheid.