Interview met Bas Haring in Milieudefensie Magazine
In het meinummer van het Milieudefensie Magazine (1) staat een onthullend interview met Bas Haring. Het maakt duidelijk wat hij wil aantonen met zijn filosofische argumenten. Voor mij is in ieder geval duidelijker dan in zijn boekje Het aquarium van Walter Huijsmans. Heeft hij het beste voor met de milieubeweging? Wil hij alleen maar voorkomen dat de milieubeweging onjuiste argumenten gebruikt en daardoor haar eigen graf graaft? Of vindt hij het behoud van het regenwoud en biodiversiteit totale onzin? Ik ga in deze blog niet in op zijn filosofische argumentatie, maar laat uitsluitend zijn standpunten zien. De reden dat ik dat doe is dat verschillende blogbezoekers claimen dat ik de standpunten en bedoelingen van Bas Haring verkeerd weergeef. Daarom. Hier komen de standpunten zoals die in het interview staan:
Tégen natuurbescherming:
- “Vanuit milieuoogpunt is het dus niet noodzakelijk dat het regenwoud bestaat.”
- “Maar milieuorganisaties maken zich ook heel sterk voor het behoud van de biodiversiteit, de Waddenzee en het regenwoud. Maar die zijn helemaal niet noodzakelijk voor een leefbaar milieu.”
- “Voor de leefbaarheid van deze planeet en ons milieu maakt het weinig uit dat er af en toe een diersoort uitsterft.”
- “Maar het is onzin om je druk te maken over het uitsterven van diersoorten.”
Vóór natuurbescherming:
- “Er is een zekere diversiteit aan leven nodig om de totaliteit van al het leven voort te laten bestaan. Je kunt niet af met dertien soorten.”
- “Het milieu, ons leefmilieu, is belangrijk voor onze gezondheid en welbevinden”
Vóór dierenbescherming:
- “Je moet ook beesten geen kwaad doen zoals in de bio-industrie”.
- “Je moet ook geen zeehondjes doodknuppelen”.
Bas Haring in één zin:
- “Het lijden van een individueel organisme vind ik erg, maar het verdwijnen van een diersoort vind ik niet erg.”
De lezer kan zijn eigen conclusie trekken over hoe Bas Haring over natuurbehoud denkt. Wat mij opvalt is dat Milieudefensie niet door heeft dat Bas Haring de bestaansgrond van hun organisatie probeert te ondermijnen. Verder hoop ik dat de lezer ziet dat het niet nodig is om dierenbescherming en milieubescherming tegen elkaar uit te spelen. Je hoeft niet te kiezen. Ze zijn niet strijdig. Je kunt voor beide kiezen. Op zijn argumentatie kom ik nog terug. Het onderwerp is té belangrijk.
- Het hele nummer is hier als pdf gratis te downloaden bij Milieudefensie.
tags: tijdschriften, milieu
Posted by in 09:00:19
* Henk, 46, dat je teveel hits krijgt als je zoektermen niet specifiek zijn is een algemeen probleem van zoekmachines. Dus ook hier. Ik gebruikte het voorbeeld ‘ook niet superdeskundig’ omdat het een relatief zeldzame woordcombinatie is en je daarmee dus snel kan testen of de googlezoekmachine binnen mijn blog goed werkt. Overigens zijn het je eigen woorden en is bescheidenheid een positieve eigenschap! dat siert de mens. dus ‘op de man spelen’ klopt niet. Haring daarentegen zou zich er wel eens wat meer bewust van mogen zijn dat hij zich buiten zijn vakgebied begeeft en dus wat meer bescheiden mogen zijn.
* Henk, #50 De argumentatieleer bestaat om ervoor te zorgen dat we zelf kunnen zien of we op correcte wijze argumenteren. Als je iets onderzoekt, zit daar heel vaak emotie achter, maar dat mag niet in je betoog/argumentatie staan. Je kunt wel zeggen wat je vindt (buiten (je) wetenschappelijke publicaties om), maar voor de rest zul je correct en dus inhoudelijk moeten reageren. Je motivatie om je ergens mee bezig te houden, is voortgekomen uit belangstelling. Daardoor ben je van meet af aan al niet objectief en kleur je met je eigen achtergrond (in elk geval bij niet-empirisch onderzoek). Maar wat je er ook van vindt, je zult je moeten houden aan gegevens, in de vorm van feiten of in de vorm (in dit geval) van wat iemand (Bas Haring) zelf heeft geschreven.
* Henk, #47 daar ben ik het helemaal mee eens: gewassen verbouwen die bij de bestaande omstandigheden (grondsoort, waterpeil) passen. Maar dan komt er weer één of andere econoom die zegt: Ja maar boer, zo is je bedrijf niet rendabel genoeg (op korte termijn) en dit en dat levert meer op. Of dat echt heel veel meer is, kun je betwijfelen, want er moet dan extra worden geïnvesteerd in zaken (mest bijvoorbeeld, drainage) die voor het passende gewas niet nodig zouden zijn. Je ziet het in tuinen ook vaak: mensen willen per se een bepaalde plant hebben, of die nu geschikt is voor de grond of niet. Resultaat: de plant gaat te vroeg, of meteen, dood. Maar misschien vinden economen weer dat dat goed is voor de marktwerking …
* Gert, 50, Ik heb het boek gisteren gelijk gekocht en gelezen. Ik kon nu weinig anders
-
Dat iemand iets erg vindt is voor Bas helemaal geen goede reden! Want, vraagt hij zich af, voor wie is het erg? En waarom is het dan erg?
Vergelijk: Jouw ouders vonden het waarschijnlijk erg (héél erg?) dat jij niet in god gelooft. Maar is het dan ook erg? Alleen omdat zij dat vonden? Voor wie is het dan erg?
In deze essay gaat hij dan ook op zoek naar het echte antwoord. Hij vindt zelf een biodiverse wereld ook leuker. “Ik hou van een wereld met verschillende dieren en planten.” (Blz 14, één na laatste regel.) en hij maakt zich ook zorgen om de toekomst. (Blz 9) Het boek is echter meer filosofisch dan biologisch. (Waarschijnlijk daarom ook de biologische simplificaties in het boek.) wat ook logisch is, de uitgave was vanwege de maand van de filosofie. Hij noemt de meest genoemde redenen waarom je je zorgen moet maken op, en houdt ze tegen het licht. Waarbij hij tot de conclusie komt dat het eigenlijk allemaal drogredenen zijn. Hij eindigt het boek met wat volgens hem de echte reden is: “We zien ons leven zo graag als een trede op een ladder die omhoog gaat. Iedere generatie weer een stukje vooruit: een langer leven, gezonder, met meer rijkdom, vrijheid en gelijkwaardigheid. Terugkijkend in de tijd lijkt die droom ook uit te komen. Het lijkt warempel steeds beter te gaan. Los van de vraag of die vooruitgang echt bestaat of een illusie is die hoort bij het achterom kijken, is het natuurlijk frustrerend om zo duidelijk te merken dat we nu niet in een opgaande trend zitten. We zien de achteruitgang voor onze ogen. Soorten sterven uit en het afval hoopt zich op. Ik kan me voorstellen dat dat een gevoel van frustratie geeft”
En hij sluit af met:
“Maar het gaat niet om de ervaring van de teloorgang nu. Het gaat erom hoe de wereld eruitziet aan het einde van die teloorgang. en als mensen die dan leven gelukkig zijn - ondanks het feit dat er sprake was van een teloorgang. - dan hoeven we ons zo’n zorgen niet te maken.”
-
Eigenlijk net zoals jouw ouders zich geen zorgen hoefden te maken: Jij bent toch gelukkig?
* Henk, 54, dat is een indrukwekkende prestatie! ik kom op de inhoud terug.
* Henk, 54: “Het boek is echter meer filosofisch dan biologisch.”. Dat is ook het hele probleem van het boek. Haring zit maar te filosoferen in zijn studeerkamer en wordt van eten en drinken voorzien, hij ademt schone lucht, etc etc. maar vergeet gemakshalve dat daar heel wat voor nodig is (landbouw,veeteelt, dus landoppervlak, waterzuivering, biologische en medische wetenschappen, etc etc). Hij veronderstelt dat als je de afbraak van de biodiversiteit op de doorlaat gaan in het tempo zoals het nu gaat dit geen gevaar met zich meebrengt voor het voortbestaan van de mensheid. Die veronderstelling heeft hij totaal niet onderbouwd. Hij is hier zich helemaal niet van bewust. Hij is hierin ontzettend naief: hij denkt dat biodiversiteit een luxe is. Hij heeft absoluut geen verstand van ecologische problemen op wereldschaal: de koppeling van groei wereldbevolking, habitat vernietiging, introductie van soorten in ecosystemen waarin ze niet thuishoren waardoor ze tot plaag worden, klimaatopwarming. Hij heeft het nooit over de vraag hoeveel mensen kan de aarde voeden? Tot welk aantal kun je de wereldbevolking laten groeien zonder de kans op catastrofes van allerlei aard zo groot is, dat de mensheid zichzelf uitroeit. Hij komt nooit op het idee zich af te vragen is het slim de wereldbevolking door te laten tot 10 miljard? 20 miljard? 50 miljard? ergens moet het op houden, want de hoeveelheid bruikbare landbouwgrond is beperkt. Van de zon en de lucht kunnen we niet leven. Hij praat maar over volgende generaties die wel of niet gelukkig zullen zijn, alsof die toekomstige generaties gevoed zouden kunnen worden (met kwallen en zeewier).
Inderdaad noem je het ‘biologische simplificaties in het boek’. Het naieve van Haring is dat hij spreekt over ‘een teloorgang’ zonder consequenties. Een teloorgang in de voedselvoorziening wordt dodelijk! Alsof die teloorgang een luxe probleem is!
“Eigenlijk net zoals jouw ouders zich geen zorgen hoefden te maken: Jij bent toch gelukkig?”: Ik ben er, ik besta tenminste omdat de Haringen de aarde nog niet onleefbaar hebben gemaakt, anders zou ik er niet zijn.
Henk, (54: vervolg) “Het gaat erom hoe de wereld eruitziet aan het einde van die teloorgang. en als mensen die dan leven gelukkig zijn - ondanks het feit dat er sprake was van een teloorgang. - dan hoeven we ons zo’n zorgen niet te maken.” en: “Eigenlijk net zoals jouw ouders zich geen zorgen hoefden te maken: Jij bent toch gelukkig? “.
1) Dat criterium ‘Jij bent toch gelukkig?’ is een levensgevaarlijk criterium!!! Ik kan me nl alleen redelijk gelukkig voelen als ik mij afsluit voor alle ellende in wereld. Al die miljoenen mensen die in de loop van de geschiedenis omgekomen zijn door andere mensen. Dit geeft een vrijbrief om rustig door te gaan met oorlogvoeren etc etc want toekomstige mensen zijn toch wel gelukkig omdat ze zich afsluiten voor die ellende.
2) Ten tweede: Haring vergeet al die miljoenen mensen die niet gelukkig kunnen zijn omdat ze zich niet kunnen afsluiten van de ellende omdat ze bv nabestaanden zijn van rampen of wonen in gebieden die geteisterd worden door oorlog, genocide, honger. Om die 2 redenen deugt het ‘Jij bent toch gelukkig?’-criterium niet.
* Henk, 54 (vervolg) bij een bepaalde wereldbevolkingsdichtheid is er niet genoeg grond beschikbaar om iedereen van vlees te voorzien. Want voor de productie van 1 kilo vlees is plm 8 keer de hoeveelheid plantaardig voedsel nodig die rechtstreeks door de mens kan worden gebruikt. Je zult dan moeten overstappen op vegetarisch dieet of oorlog voeren en vlees wordt voor de rijke landen. Voor dat het zover is zul je ook moeten kiezen tussen voedsel en genotmiddelen (koffie, thee, tabak, chocolade, bier, wijn, cannabis, heroïne, opium) want al die genotmiddelen nemen landbouwgrond in beslag. Het ligt voor de hand dat je voor voedsel kiest want van genotmiddelen kun je niet leven. Tenzij er oorlog wordt gevoerd met als gevolg dat rijke landen voedsel + genotmiddelen hebben. Ongelijkheid zal toenemen + oorlogen. In hoeverre kun je dan nog gelukkig leven? Bas Haring is ontzettend naief over de wereld voedselproductie in zijn boekje Het Aquarium.
* Gert, Zoals Bas het boekje al begint: “Dit essay is een probeersel, zoals essays letterlijk bedoeld zijn.” Dus heb ik even in wikipedia gezocht: “Het essay (in de originele, uit het Frans afgeleide betekenis) is veelal een literaire tekst, die in dienst staat van het leveren van een overtuigend betoog, zij het zonder dat er sprake is van een expliciet gegeven wetenschappelijke verantwoording. De essayist legt graag dwarsverbanden die binnen een gespecialiseerd wetenschapsvak in de regel uit den boze zijn.”
Zie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Essay
Het hoeft dus niet volledig wetenschappelijk verantwoord te zijn.
-
Bas heeft het over de mensen in de Hongkong-toekomst.: Blz 44 Dat de mensen dan veel tofu eten (Dus geen vlees!) of ander saai fabrieksmatig voedsel. Of op blz41 onderaan: dat er minder voedsel is, minder gevarieerd en minder lekker. Meer mensen, dus meer ruimte nodig voor voedselvoorziening. Hij heeft aan al jouw genoemde problemen wel gedacht. Alleen schijn jij eroverheen te lezen. Op diezelfde pagina (heb jij misschien blz41 helemaal overgeslagen?) heeft hij het ook over oorlogen, ziektes en onvoldoende hygiëne. En dat hij dit de mensen van de toekomst niet toewenst. Op blz 115: “Mits we geen evident vreselijke dingen doen, door ze bijvoorbeeld op te zadelen met vaten die radioactiviteit lekken.”
-
Blz 84 “Maar hoeveel biodiversiteit is dan noodzakelijk voor ons? Nou, hoeveel weet ik niet precies, maar sowieso wel een heel stuk minder dan er tegenwoordig bestaat.” Waarna hij o.a. zegt we kunnen zonder: koolmezen, grutto’s, konijnen, miereneters. Maar hij laat hier ook gelijk het voorbeeld van biosfeer II op volgen, dat het toch wel een uitgebalanceerd evenwicht is.
Het blijft uiteraard erg speculatief. Maar dat is hem voor de rest niet kwalijk te nemen.
-
Hij geeft inderdaad geen antwoord op de vraag hoeveel mensen er maximaal op de aarde kunnen leven. Dat is ook een heel andere vraag dan de twee vragen waar hij de essay mee begon: 1. Waar komt onze zorg voor de toekomst toch vandaan? En: 2. Waarom is het erg als we het regenwoud verpesten? Hij stipt het overbevolkingsprobleem wel even aan (Blz 109) “Het is net zo’n probleem als de file: door erin te staan heb je het probleem en ben je het ook.” plus daaronder nog een uitleg. Hij gaat niets uit de weg!
-
Het gaat niet om het criterium ‘Jij bent toch gelukkig?’ Het gaat hierom: Moeten wij ons zorgen maken voor de mensen in de toekomst. Je hebt hier mij (en Bas) verkeerd begrepen. Blz 114 eerste alinea moet jou helemaal aanspreken. Maar om de één of andere reden haal jij inhoudelijk niks uit die tekst.
-
Ik kom van het platteland en het lijkt mij verschrikkelijk om in de “grote” stad te wonen. Maar toch zijn er mensen die dat met heel veel plezier doen en die daar heel gelukkig zijn. Ik kan het me niet voorstellen, maar het schijnt echt zo te zijn.
Toevallig las ik in de BioNieuws (Het gaat weer beter met de natuur)
http://www.bionieuws.nl/artikel.php?id=4677
Dat er nog 15% over is van de biodiversiteit zoals die in 1900 was. Dat betekent dus dat er 85% weg is, ik kan je niet zeggen wat voor dieren of planten dat allemaal zijn, ik weet wel dat ik géén 85% mis! (gelukkig! niet!) Maar het zal voor een bioloog die in 1900 leefde wel onvoorstelbaar zijn.
* Henk, 59, bedankt voor de citaten + pag nummers.
- Je ‘verdedigt’ Harings boek door erop te wijzen dat het een ‘probeersel’ (essay) is zonder expliciete wetenschappelijke verantwoording, maakt het betoog er wetenschappelijk niet beter op en misschien zelfs wetenschappelijk waardeloos. Inderdaad, er staat ook geen enkele wetenschappelijke verwijzing in. Jouw opmerking en die van Haring zelf dat het een essay is, is dus geen verdediging maar een excuus. Wat wil hij eigenlijk? Hij probeert zich wel wetenschappelijk te verdedigen als hij bekritiseerd wordt, maar als het een essay is moet hij alle wetenschappelijke prententies laten varen. De combinatie van essay + geen bronvermelding + geen expertise + gebrek aan positieve idealen maken dit essay tot een mislukking.
- “Hij heeft aan al jouw genoemde problemen wel gedacht.” Gedacht? Maar het ontgaat hem volledig dat je ook problemen kunt voorkomen door plannen te maken en maatregelen te nemen en uit te voeren. Zie bijv het goede overzichtsartikel in de Scientific American mei 2009 ‘Could food shortages bring down civilization?‘ van Lester Brown. De wereldbevolking is de grootste bepalende factor achter alle wereldproblemen. Door de groeiende wereldbevolking is er steeds minder ruimte (letterlijk!) voor natuur, biodiversiteit. Hoe meer mensen, hoe minder natuur. Het is intelligenter op tijd een diagnose te stellen. Haring is een fatalist! hij laat alles maar gebeuren. Hij wacht gewoon tot er voedseltekorten, oorlogen, chaos en epidemieën uitbreken. Wat voor positiefs heeft Haring bedacht? Welke oplossingen?
vecht hij voor een Hongkong-toekomst met tofu en kwallen? zit hij daar van te dromen? Is dat zijn toekomstperspectief dat zijn leven zin geeft?
- In een uitzending tgv de 70ste verjaardag van Pieter van Vollenhoven zei een Amerikaanse ITSB collega over hem: “The world is a safer place because of your work and leadership”. Fantastisch! Dit beschouw ik als het hoogste compliment dat je iemand kunt geven en wat je kunt krijgen. In het algemeen: de wereld een betere plaats maken dan dat je hem aantrof. Wat zullen mensen over Bas Haring zeggen op zijn 70e? Dat hij een held is omdat hij het uitroeien van de koolmees en de bonte specht heeft aangemoedigd?
- Hongkong-toekomst: is dát het ideaal van Haring? is hij dan toch een idealist
- Ik zag gister een pak ‘BIRD FRIENDLY’ koffie (= keurmerk van Smithsonian Migratory Bird Center, met nog 5 andere keurmerken erop!). Heb ik gekocht. Is duurder. Ik vindt dat dat een (kleine) positieve bijdrage levert aan onze wereld. Vogels geven mij plezier in het leven. Vogels zijn het waard om te verdedigen en te behouden voor de komende generaties. Je bent een bruut en een barbaar als je onschuldige koolmeesjes wilt uitroeien.
p.114-115: “De aarde zal er steeds meer uitzien als een door ons ontworpen geheel. Met landbouwgebieden in plaats van regenwouden.” (BH). Fatalisme! Alsof het een natuurwet betreft! We doen het toch zelf. Je hebt keuzes! Je kunt ook anders kiezen. Dat fatalisme spreekt dus helemaal niet aan! Ik heb ook de indruk dat Bas last heeft van een flinke dosis gevoelsarmoede. Wat zijn jouw idealen, Henk?
Ik denk dat Bas Haring het goed doet in kringen van wegenbouwers, projectontwikkelaars en industrielen inclusief politieke partijen als CDA (die grotendeels samenvalt met die groepen).
Het Aquarium is een mislukt probeersel. Dat is nu eenmaal het risico van een probeersel.
* Gert, Je noemt: “…essay + geen bronvermelding + geen expertise + gebrek aan positieve idealen…” Maar dit geldt ook voor zijn boek “Kaas en de evolutietheorie” Hier staan ook biologische simplificaties in. (en soms zelfs feitelijk onjuistheden.) Het aquarium ligt ook parallel aan “kaas en de evolutietheorie” Hoofdstuk: Deel II, Het verhaal van de moraal, Paragraaf: De gekte van het voortbestaan. Die hij afsluit met: “We leven op een wereldbol waar iedereen vindt dat het voortbestaan van de mensheid iets belangrijks is. Maar feitelijk is het de gekte: de gekte van het voortbestaan. En de arme arts die zich helemaal rot werkt om goed te doen is het slachtoffer van deze gekte, net als al die mensen die zich zorgen maken over de toekomst van het milieu of het feit dat de olievoorraad over honderd jaar op is.” Een boek wat jij heel goed vond. Ik vindt dan ook dat je te hard oordeelt over Bas, je had hem op zijn minst het voordeel van de twijfel kunnen geven.
Het aquarium is ook helemaal geen pleidooi voor een soortenarmere wereld. Het is slechts een schets van de toekomst. Een extrapolatie van de situatie van vandaag. (ook te merken aan het feit dat hij het over smog heeft. Alsof er in de toekomst nog veel verbrandingsmotoren zullen zijn.) Hij laat ook zien dat de argumenten voor behoud, onder de juiste omstandigheden, ook uitgelegd kunnen worden tegen behoud. En dus drogredenen zijn. Een talent wat jij, bij een ander thema, ook heel goed beheerst! Hij geeft zelfs meerdere malen aan, in het boek, dat hij niet in zo’n toekomst wil leven. Het is ook niet uit te sluiten dat hij hiermee het effect van omgekeerde psychologie bereikt. Niemand wil toch in zo’n wereld leven.
Of Bas last heeft van gevoelsarmoede, weet ik niet. Ik denk wel dat hij teveel leeft bij het idee, dat de mens en menselijkheid maar een product zijn van evolutie. Overigens noemt hij zichzelf een romanticus (blz 14 van het aquarium.) dat past niet echt bij gevoelsarmoede.
-
Mijn idealen? Ik ben niet zo bang voor het spook van overbevolking. Ik verwacht dat het net zo is als mijn aquarium met guppen, die raakt ook nooit echt overbevolkt. (kijk maar naar Nederland, er wordt voor de toekomst zelfs een krimp verwacht!)
Ik hou van de natuur, in al haar facetten. Maar ik ben niet zo gek op gemaakte natuur, hoewel ik graag in onze natuurgebieden vertoef. Het trotst ben ik op de natuur in de stad: Het berkeboompje dat zich in de kier van een muur, op de vierde verdieping van een flatgebouw, geworteld heeft. De paardebloem die bloeit op een afdakje. De stadsduif, de rat, de huismuis en alle andere natuur die zich ondanks alles, op de meest onwaarschijnlijke plekken weet te vestigen.
Ik ben ook niet bang voor “invasieve soorten” Ik zie het als een verrijking van de natuur. Je krijgt er geen McBiodiversiteit van. Daarmee ga je voorbij aan het gegeven dat elk gebied haar eigen randvoorwaarden heeft. Kijk maar naar de Amerikaanse vogelkers in Nederland. (twintig jaar geleden dé invasieve soort.) Of bekender de Agapad in australië. http://www.canetoadsinoz.com/debunkingcanetoadimpactmyths.html
Dieren en planten werden/worden altijd al versleept, door wind, door vogels en nu dus ook door mensen. Als iedereen altijd overal de gebiedsvreemde soorten verwijderd zou hebben, was de natuur op Galapagos nooit ontstaan, de natuur in Zuid-amerika overigens ook niet.
Soorten verdwijnen want hun niches verdwijnen. Maar er ontstaan ook nog steeds soorten: Kijk maar naar bvb, Engels slijkgras of de Marmerkreeft.
Maar ik hoop en wens wel dat de mens duurzaam met ons planeetje omgaat. Ik doe mijn best om mijn steentje bij te dragen. En verwacht dit ook van anderen!
* Henk, 61, bedankt voor je citaten uit KAAS. Ik ga het opzoeken. Interessant zijpaadje maar de discussie gaat nu even over Het Aquarium.
Je schrijft: “Het aquarium is ook helemaal geen pleidooi voor een soortenarmere wereld. Het is slechts een schets van de toekomst”. Helaas niet! Haring verwerpt het nut van de ene na de andere diersoort: grote en middelste bonte specht, lieveheersbeestjes, het regenwoud, gras, wormen, de bizon, Balispreeuw. We kunnen ze missen, dus het is onzin ze te beschermen. Hij tikt Milieudefensie op zijn vingers zoals je gezien hebt. In feite is Milieudefensie overbodig want ze richt zich op natuurbescherming. Alleen dierenbescherming zou mogen van BH. Het is geen neutraal objectief boek. Zelfs als wetenschappelijk (ecologie) is aangetoond dat we bep soorten zouden kunnen missen, volgt daar logisch gezien niet uit dat we ze niet hoeven te beschermen. Vergelijk: zijn sommigen mensen of volken nodig voor de toekomst van de mensheid? Dit is geen verzinsel: google maar eens op ‘Endangered Peoples’. Wat zou Bas Haring daar over zeggen? Mogen bedreigde stammen verdwijnen of moeten we die beschermen? Meestal zijn het marginale kleine en zeldzame groepen die bedreigd worden door de Westerse ‘beschaving’. Je weet wat BH over zeldzame soorten gezegd heeft. (heeft geen effect als ze verdwijnen). Als BH moed heeft concludeert hij dat met uitsterven bedreigde volken niet beschermd hoeven worden.
Je schrijft: “Overigens noemt hij zichzelf een romanticus”, maar de volgende zin zegt hij: “Maar ik vraag me wel af of deze romatische sentimenten voldoende redenen zijn om de natuur te behouden.” En: “De mensen van de toekomst zullen van honger niet sterven als wij de zeeën hebben leeggevist. Zoals de Amerikanen niet van de honger stierven nadat alle bizons waren weggeschoten.” (p.73). Dat laatste is gruwelijke en domme uitspraak. Zo ongeveer het dieptepunt van het boek. Enfin, daar heb ik al over geblogd.
Idealen: je slotzin is positief, maar wbt overbevolking heb je je nog niet ingelezen.
Wat nog niet aan de orde is gekomen en voldoende materiaal voor een blogpost: de domheid, zinloosheid, wreedheid, verspillende manier waarop mensen wilde soorten oogsten (=uitroeien). Ik kan je bv het boek Reuzentonijn van Steven Adolf ten zeerste aanraden:
Hoe intelligent is dat? BH heeft het nooit over die domme verspillende onethische manier van ‘oogsten’. Hij is toch een intelligent persoon? Hoe kan hij dan voor domme methodes zijn?! Waarschijnlijk antwoord: hij weet er gewoon niets van af. Of: het kan hem allemaal niets schelen. Zie: bizon. Je schrijft “Maar ik hoop en wens wel dat de mens duurzaam met ons planeetje omgaat.” Hoe duurzaam was het oogsten (=uitroeien) van de bizon?
* Gert, Het boek van BH laat zien wat de uiterste
consequenties zijn als het voortbestaan van de mens, hét
belangrijkste criterium is voor het beschermen van de natuur!
-
wbt overbevolking heb ik me inderdaad nog niet ingelezen.
Maar zolang we nog niet in staat zijn alle mensen te tellen
die er op aarde rondlopen is het, denk ik, een illusie om
daar nu al iets aan te kunnen doen. Wat misschien wel
mogelijk is: Hoger opgeleide mensen krijgen minder kinderen.
Dus moeten we zorgen dat meer mensen hoger opgeleid zijn!
-
Over wilde soorten oogsten. Wij mensen gaan nogal arrogant
om met de levende natuur. Kijk maar naar de herten op
terschelling.
http://www.regering.nl/Actueel/Pers_en_nieuwsberichten/2009/februari/09/Herten_op_Terschelling_afgeschoten
Het is typerend hoe wij met ongewenste dieren omgaan.
We maken ze gewoon dood. De visser doet precies hetzelfde met
de ongewenste dieren in zijn netten.
Weet je waar ik mij over verbaasd heb, ik ben vorige week
mee geweest met de natuurschool. http://www.natuurschool.nl
En daar werd er ook gevist met een sleepnet. (kornet)
De gids vertelde ook dat de schepen met hun sleepnetten
gedeeltelijk verantwoordelijk waren voor het verdwijnen van
zeegras.
http://www.zeegras.nl/index.cfm?page=uitleg.bedreigingen.visserij
Maar dat weerhield hun er toch niet van om met een (klein)
sleepnet te gaan vissen.
Ik heb nogal sterk negatieve gevoelens bij een sleepnet. Ik
vindt vissen met netten sowieso al een middeleeuwse methode,
en ik kan me niet voorstellen dat er geen andere oplossingen
zijn! Ook begrijp ik niet waarom er voor het sportvissen
geen diervriendelijk alternatief gezocht wordt!
Henk schreef “Maar zolang we nog niet in staat zijn alle mensen te tellen die er op aarde rondlopen is het, denk ik, een illusie om daar nu al iets aan te kunnen doen. ”
Een schip op zee is aan het zinken / een passagiersvliegtuig is gecrasht. Reddingsoperaties gaan pas van start als ze de complete passagierslijst hebben.
Dat is een leuke grap
Uit je daaropvolgende voorbeelden blijkt toch dat we niet zo verschillend denken over natuurbescherming als in het begin leek.
Wereldbevolking: wat beteft literatuur moet je zorgen dat het beste leest wat je te pakken kan krijgen. Zonder direct hele boeken door te worstelen kun je bv het nummer Earth 3.0 (zomer 2009) van Scientific American (ligt in de boek/tijdschriftenhandel maar ook gratis online) lezen met name het artikel van Robert Engelman ‘Population sustainability‘: als de groei vd wereldbevolking ietsje minder sterk is dan hebben we in 2050 8 miljard in plaats van 9,1 miljard mensen, en dat maakt een hoop uit wat betreft CO2. Want alle milieumaatregelen etc worden ruimschoots teniet gedaan als de wereldbevolking onverminderd blijft groeien.
Gert, even dit nieuwe jasje proberen, wil laten weten dat ik nog steeds meelees. Geen nieuwe argumenten hier wat betreft de discussie. Het gaat filosofen om de argumenten. Daar mag hij op wijzen. Daarna wordt het een moeras. Op mijn computer wordt dit bericht echter ook een moeras. Het beeeld springt alle kanten op. Zie dan het begin en dan het einde van de regel niet. Kan niets corrigeren. Ik moet iets gemist hebben? Help. Ik krijg zelfs de anti-spam woorden niet meer in beeld
Na heel veel moeite dus wel.
Moet ik regels heel snel afbreken?
Wat raar, ik meen nog steeds alles gevolgd te hebben.
De aankondiging van deze verandering van soort gemist.
Jullie kunnen argumenteren als Brugmannen, maar mijn sentiment
wordt niet beter van deze verandering van soort.
Alle levende soorten liefst blijven, maar welke goddelijke
status meten de computeraars zich aan, elke week een
nieuwe soort rariteit. Die mogen ze per bosje afschieten!
Voorlopig is dit geen verbetering van deze soort althans,
althans niet voor mij. Wat is dit? of Wat doe ik fout?
Groet.
Vandaag hoorde ik BH op de radio praten over zijn boek. Ik ga hier alleen in op wat ik me herinner dat hij toen zei: Het is helemaal niet erg als soorten verdwijnen. Wij missen de wolharige neushoorn toch ook niet.
Of je iets erg, ofwel betreurenswaardig vindt, wordt bepaald door de waarde die je er gevoelsmatig en/of verstandelijk aan hecht. Het lijkt erop alsof hij hier alleen met een bepaald soort kille logica redeneert en zijn hart heeft thuisgelaten. Ten eerste valt er op zijn logica kennelijk wel het een en ander aan te merken, gezien de commentaren van mijn voorgangers. Maar hoe kan hij als filosoof nou voor anderen uitmaken dat een bepaald verlies niet te betreuren valt? Doen gevoelens van schoonheid, liefde, verbinding er dan niet meer toe? Ikzelf en velen met mij voelen de teloorgang van natuur en wildernis als een heel pijnlijk proces.
Volgens mij zit er een filosofische tegenspraak in zijn redenering. Enerzijds doen gevoelens van verbondenheid en liefde er niet toe, want over een paar honderd jaar zijn de tijgers en andere verdwenen soorten vergeten. Dan hebben we ons gewoon ingesteld op een kalere wereld. Anderzijds maak ik uit zijn woorden op dat hij het toch wel van belang vindt dat de mensheid overleeft – het lijkt wel of dat het enige is wat voor hem telt.
Ik zou hem op dezelfde manier willen vragen: “Wat doet het ertoe of de mensheid overleeft? Als die er niet meer is kan er toch ook niemand meer om rouwen?”
Om elkaar te troosten zeggen mijn vriendinnen en ik weleens tegen elkaar: “Och, als heel veel soorten en de mensheid zelf op aarde verdwijnen, ontstaat er gelukkig heus wel weer nieuwe natuur, al duurt het duizenden jaren”. Dat helpt even. Maar zo’n kosmische visie houd je als betrokken, aanraakbaar mens niet vol.
Wat de westerse filosofie betreft, heeft Bas Haring mij voorlopig flink afgeschrikt.
Agnes, bedankt voor je mooie kommentaar. Welke radiouitzending
was dat? Ik heb hem gemist.
Je hebt het gevoelsmatige aspect goed onder woorden gebracht
en ik kan er geheel mee instemmen.
Ik heb echter geprobeerd in een tiental blogs en een
webpagina om Bas Haring wetenschappelijk onderuit te halen.
Op het ethische en levensbeschouwelijke vlak is Haring een
nihilist en misschien wel amoreel. Gevoelsmatig gezien heeft
Haring een groot gevoelstekort. Verder heeft hij totaal geen
toekomstvisie en is hij fatalist. Het is treurig voor iemand van
zijn positie. Hij is niet meer die leuke, sympathieke figuur
die van eendjes houd, zoals hij was voordat hij Het Aquarium publiceerde.