evolutie.blog.com

Volkskrant magazine zaterdag 21.02.09, p.12,13

Zie ook: Hagoort bevestigt: Theïstische evolutie is in, creatie is uit, 26 feb 2009

Vanavond in DWDD onthulde EO presentator Tijs van den Brink de logica van het christelijk geloof zoals het bij de EO werkt: als Genesis een gedicht is, wat gebeurt er dan met de rest van de bijbel? Als die ook een gedicht is, wordt de kern van het geloof (J is opgestaan) aangetast, dus Genesis is letterlijk waar. Ik heb de laatste tijd ook wel eens gehoord, zei de EO-presentator, dat de aarde miljoenen jaren oud is, maar als we dat accepteren wordt Genesis een gedicht, en dan wordt de rest van de bijbel ook een gedicht. En ik ben er heilig van overtuigd dat J is opgestaan. Dat is de kern van mijn geloof. Ik ben opgegroeid in die traditie. Als je dat niet gelooft wordt je ontslagen bij de EO.

Wat opvalt is dat het woord ‘wetenschap’ niet is gevallen. De redenering vertrekt bij de onvoorwaardelijke acceptatie van de kern van het geloof, en daarvoor moet de hele bijbel letterlijk waar zijn, en als de wetenschap leert dat Genesis niet letterlijk gelezen kan worden, dan is dat jammer voor de wetenschap. Ik geloof de hele bijbel letterlijk, omdat ik niet weet hoe je in de helft kunt geloven. Waarschijnlijk interesseert het hem helemaal niet hoe lang God precies over zijn schepping heeft gedaan, het gaat hem alleen om de consequenties voor ‘de kern van het geloof’. Het is tevens een soort koehandel: ik zou Genesis wel als een gedicht willen lezen als de wetenschap dat vereist, maar ja, vanwege de gevolgen voor mij persoonlijk, doe ik het toch maar niet. Jammer voor de wetenschap!
Concluderend: een beter bewijs van indoctrinatie in de jeugd (’ Ik ben opgegroeid in die traditie’), de macht van een organisatie als de EO om haar personeel dwingend voor te schrijven wat ze moeten denken (anders wordt je ontslagen), nauwelijks verhuld eigenbelang, en minachting van de resultaten van de wetenschap, kan ik niet bedenken.

PS: ‘Monthly transfer limit exceeded’: betekent dat er meer dan 250 MB data verkeer is gegenereerd door bezoekers van dit blog in februari. Wordt op 1 maart gereset.

PS: 5 maart 2009:
EO presentator Tijs van den Brink noemt de opstanding van J. de kern van het geloof. De opstanding uit de dood is een super-wonder, het is een grove schending van natuurwetten. Tijs van den Brink maakt uitgerekend een schending van natuurwetten de kern van zijn geloof! Volgens Herman Philipse (sgu college 5) hebben moderne theologen (behalve Swinburne) na uitgebreide studie besloten dat lichamelijke opstanding niet is gebeurd. Wat een ontzettend ongelukkige keuze van vd Brink! Als hij nu de Tien Geboden of Liefde als kern van zijn geloof had gemaakt, daar kan niemand bezwaar tegen hebben. Maar een wonder! Telkens als ik zijn hoofd op TV zie, dan denk ik daar weer aan. Hij is presentator van een actualiteiten programma. Hoe kun je het vak journalistiek uitoefenen als je in wonderen gelooft!

Uit een enquête onder Duitse studenten is gebleken dat gebrek aan vertrouwen in de wetenschap en een gebrek aan inzicht in de wetenschappelijke methode de belangrijkste factoren zijn achter het accepteren van creationisme.

Volgens Dittmar Graf, die een enquête onder 1228 Duitse aanstaande leraren organiseerde, is de oplossing voor het probleem om eerder met het onderwijzen van de feiten van evolutie te beginnen. Nu wordt leerlingen op school al verteld dat soorten geschapen zijn, en zijn ze al creationist nog vóórdat ze gehoord hebben dat evolutie de wetenschappelijke verklaring van het ontstaan van soorten is. Biologieleraren moeten dus een creationistisch vooroordeel zien te overwinnen. Ten tweede is het belangrijk om meer tijd te besteden aan het uitleggen van de principes van wetenschappelijk onderzoek.

Ik denk dat behalve biologen, ook filosofen en theologen hier een belangrijke rol kunnen spelen. Beide omdat ze het verschil tussen wetenschap en religie kennen. Filosofen omdat ze systematisch nagedacht hebben over het specifieke karakter van de wetenschap en theologen omdat ze weten dat God geen wetenschappelijke hypothese is.

Bron: Andrew Curry ‘Creationist Beliefs Persist in Europe’, Science, vrijdag 27 feb 2009

tags: creationisme, tijdschriften

Opvallend is een artikel van evolutiebioloog Massimo Pigliucci The Evolution of Evolutionary Theory. Hij komt tot een indeling Evolutie versie 1.0, Evolutie versie 2.0 en Evolutie 3.0, die ik sinds vorig jaar ook op mijn WDW site als motto voerde. Dat noemde ik de Eerste, Tweede en Derde Evolutionaire Synthese. Dat komt dus ongeveer op hetzelfde neer. We verschillen echter van mening wat er aan versie 3.0 toegevoegd zou moeten worden.

Het blad Philosophy Now publiceerde aug 2004 een beruchte brief: Letter from Antony Flew on Darwinism and Theology waarin (voormalig?) atheist Flew beweert dat een natuurlijke verklaring van de oorsprong van het leven extreem moeilijk is geworden sinds de ontdekking van de dubbele helix structuur van DNA in 1953 door Watson en Crick. (Een onbegrijpelijke uitspraak).

(Donderdag:)
Filosofe Mary Midgley in Purpose, Meaning & Darwinism lijkt te betogen dat het universum bestaat om de menselijke soort voort te brengen. (zoiets als: de vrouw is bedoeld om kinderen voort te brengen?). Als filosofen dat al vast zouden kunnen stellen, is de volgende vraag: wat is de bedoeling van de menselijke soort? Het is jammer dat ze zo vaag blijft in haar claim. Er worden geen expliciete claims gemaakt. Misschien is dat ook maar beter.
Een aardig artikel Dewey and Darwin door Tim Madigan over de invloed van Darwin op de filosoof John Dewey: “Dewey was therefore one of the first philosophers to take Darwin seriously”.

De genoemde artikelen zijn gratis toegankelijk.

tags: tijdschriften, filosofie

DWDD 23 feb 2009

tags: fun, tv

“Met zijn nieuwe evolutietheorie veroorzaakte Darwin niet alleen een wetenschappelijke aardverschuiving, maar zaaide hij ook ernstige twijfel over de houdbaarheid van het dominante christelijk wereldbeeld. Het principe van natuurlijke selectie was volgens deze ‘kapelaan van de duivel’ de belangrijkste oorzaak voor het ontstaan en vergaan van de natuurlijke soorten. Dit nieuwe inzicht riep allerlei beangstigende vragen op. Waren de planten en de dieren nog wel te beschouwen als ‘schepselen Gods’? Was de mens slechts een ‘zoogdier onder de zoogdieren’? En nog erger: had de mens in zijn nieuwe hoedanigheid van ‘verre achterneef van de apen’ nog wel een onsterfelijke ziel?”
Het boek van Bart Leeuwenburgh Darwin in domineesland (4) lijkt me interessant om de eerste reactie van christelijk Nederland op Darwin te vergelijken met die van de huidige tijd waarin de EO op het geniale idee komt om evolutie censureren. Was en is die reactie logisch, ter zake, en goed geinformeerd? Of gaat het over zijsporen en bijzaken? Over dingen die Darwin helemaal niet had beweerd of bedoeld?

Eén van de dingen die me irriteren aan de standaard weergave zoals hierboven en die niet kloppen wordt prachtig uitgebeeld op de cover van het boek: “Juffrouw Laps, je bent ‘n zoogdier“!  “Ruim een eeuw vóór Darwin deelde Linnaeus de mens al bij de zoogdieren in. Toen Linnaeus in 1735 zijn Systema Naturae publiceerde, zette hij zonder het te weten een belangrijke stap naar de latere overtuiging dat mensen van apen afstammen. In zijn onderverdeling van het dieren- en plantenrijk plaatste hij de mens in de klasse van de zoogdieren en de orde van de primaten. Dat betekende niet alleen dat de mens onderdeel was van het dierenrijk, maar ook dat hij in hetzelfde hokje paste als de apen” (1). Er zijn natuurlijk wel verschillen met Darwin. Linnaeus was een gelovig christen en geloofde dat god alle soorten had geschapen, in de constandheid van soorten, en geloofde zeker niet dat ‘mensen van apen afstammen’. Maar logisch gezien zouden de mensen toen ook al ‘geschokt’ moeten zijn. Waren ze dat? Of is dat ‘geschokt’ zijn iets moderns van conservatief christelijk Nederland?

Mijn kritiek gaat verder dan alleen de mens als zoogdier of aap. Waren de planten en de dieren nog wel te beschouwen als ‘schepselen Gods’? Deze vraag gaat over de betrouwbaarheid van Genesis en dus de Bijbel. Darwin zou die ondermijnd hebben. OK, Darwin bracht deze discussie in een stroomversnelling en bereikte ook het grote publiek. Maar, mijn punt is dat godsdienst- en bijbelkritiek (2) natuurlijk véél ouder was dan Darwin: Erasmus (1466-1536), Spinoza (1632 - 1677), Voltaire (1694 - 1778), Hume (1711 - 1776) om een paar figuren te noemen. Theologen wisten dat, maar dominees verkondigden dit natuurlijk niet vanaf de preekstoel. Het gereformeerde kerkvolk werd onwetend gehouden. Zo is het waarschijnlijk nog steeds in Urk. Met als resultaat het schokeffect van Darwin en de crea folder.

Tenslotte: ook een beetje nadenken ‘doet wonderen’. Hoe oud waren Adam en Eva toen ze geschapen waren? Nul jaar of 25 jaar? Werden ze als foetus, embryo, kleuter, kind, puber, of als geslachtsrijpe volwassene geschapen? Hoe oud waren ze dan op het moment van hun schepping? (3). Voor dit soort vragen heb je géén Darwin nodig. Het grootste obstakel is of je in wonderen gelooft. Dat was misschien wel een grote verdienste van Darwin: afrekenen met wonderen. Maar ook in dat opzicht stond hij (bewust of onbewust) in een traditie.

Noten

1. Linnaeus ongewilde wegbereider voor evolutieleer. 2007 was Linnaeusjaar! 
2. Bijbelkritiek  of Schriftkritiek (wiki): “Deze kritiek op de Bijbel is begonnen in de17e en 18e eeuw onder invloed van deVerlichting.” Dat is dus lang vóór Darwin! Leuke voorbeelden van tegenstrijdigheden in het scheppingsverhaal in Genesis.
3. Hadden Adam en Eva een gelukkige jeugd? Hadden zo überhaupt jeugdherinneringen? Zijn ze opgegroeid in een harmonieus gezin? Hebben ze veel moederliefde ontvangen? Had Adam veel steun van zijn vader en Eva aan haar moeder? Welke taal spraken ze? Hadden ze die van God persoonlijk geleerd of werd die kant en klaar in hun hersenen geprogrammeerd? Hoe geciviliseerd waren Adam en Eva? Deden ze hun behoefte in de vrije natuur of hadden ze een wc? Had Eva maandverband ter beschikking? Hoe zorgde ze voor haar persoonlijke hygiëne? Behalve common sense redenen zijn er ook wetenschappelijke redenen: “De genetica laat zien dat de mensheid nooit uit twee personen bestaan heeft” (ingezonden brief evolutiebiologe Gerdien de Jong: Mensheid begon niet met twee personen ). Aanbevolen.
4. Er is een video opname van een interview met Bart Leeuwenburgh in het radio5 programma OBA live. Op de site van het RefDag (15 Jan) staat een aardig interview met hem. Het RefDag heeft het grootste Darwindossier van alle kranten.

tags: boeken

Het maart nummer van het populair-wetenschappelijk tijdschrift KIJK heeft als thema Darwin en evolutie. Het verschijnt morgen 20 februari.
 
Het blad had een enquete gehouden onder haar abonnees over de vraag of de evolutietheorie de beste verklaring vormt voor het ontstaan van de soorten. 69,7 procent van de KIJK.nl-bezoekers antwoordde ‘JA’ en accepteert dus de theorie van Charles Darwin (met wat we daar sinds de negentiende eeuw aan toe hebben kunnen voegen). 24,7 procent zei ‘NEE’ en heeft dus een andere verklaring voor ogen. 5,6 procent gaf aan het niet te weten.

Ik hoop dat die 70% nog iets nieuws leert, dat die 25% in ieder geval de moeite neemt de artikelen over evolutie te lezen, en dat die 5% ‘weet-nieters’ voldoende informatie vindt om alsnog te kiezen.

Met dank aan Jean-Paul Keulen voor een present exemplaar.

tags: tijdschriften

( DWDD, 12 feb 2009 )

tags: fun, tv

Vandaag, 12 februari 2009, is het precies 200 jaar geleden dat Charles Darwin werd geboren. Zijn belangrijkste inzichten waren dat al het leven op aarde verbonden is door gemeenschappelijke afstamming en dat natuurlijke selectie het belangrijkste maar niet het enige proces is dat verantwoordelijk is voor het ontstaan van soorten en hun aanpassingen. Die twee inzichten staan vandaag nog steeds overeind.

Eerste tekening van de Tree of Life in een aantekeningboekje van Darwin uit juli 1837

150 jaar na de publicatie van zijn hoofdwerk Over het Ontstaan van Soorten (On The Origin of Species, 1859) hebben biologen vele complicaties gevonden in de boom van het leven (Tree of Life). Ook hebben ze andere processen gevonden dan natuurlijke selectie die eigenschappen van organismes bepalen. Maar de twee belangrijkste inzichten van Darwin staan nog steeds krachtig overeind.
Het beroemd geworden krabbeltje hierboven is Darwin’s eerste afbeelding van de Boom van het Leven. Deze komt niet in de Origin voor. In de Origin (hoofdstuk 4) geeft hij een uitgewerkte vorm, die tevens de enige illustratie is in het hele boek:

uit: The Origin of Species, hoofdstuk 4 Natural Selection

Dit is een abstract schema (klik voor vergroting) dat bedoeld is om enkele belangrijke eigenschappen te illustreren: vertakkingen, uitsterven, onveranderlijkheid (1). Hoewel Darwin hier een 11-tal soorten weergeeft, is het schema ook geschikt voor de hele Tree of Life, van zeewier tot zee-arend, van malariamug tot miereneter.

Door de grootschalige toepassing van DNA technieken in de laatste 10 jaar hebben biologen ontdekt dat er -vooral bij het begin van het leven- ook samenvoegingen van takken hebben plaatsgevonden. Dit heeft tot een zeer gecompliceerd beeld geleid (2):

Je zou het ‘overspel’ over soortgrenzen heen kunnen noemen (3). In geen enkel geval gebeurt er iets wat een bovennatuurlijke verklaring nodig heeft. Er komt nergens genetische informatie uit de lucht vallen. Er is geen reden om er aan te twijfelen dat alle informatie in het DNA op een natuurlijke manier is ontstaan. Alleen de manier van doorgeven van die informatie is anders. Niet meer uitsluitend het traditionele van ouder op kind (verticaal) maar ook van de ene naar de andere soort (horizontaal). Dit heeft vreemde gevolgen voor de wijze waarop het erfelijk materiaal in ons lichaam is georganiseerd: het grootste gedeelte in de celkern en een klein maar onmisbaar deel in mitochondrieën (de energiecentrales van de cel). Maar de wijze van overdracht is ook bizar: mitochondrieën met DNA en al worden uitsluitend via de moeder doorgegeven naar het nageslacht (4). Natuurlijk wist Darwin niets van dit alles. Maar biologen die in zijn voetsporen de levende natuur hebben onderzocht, hebben dit soort zaken ontdekt. Dat is maar één van de vele voorbeelden die het belang van Charles Darwin onderstrepen.

Dit is de betekenis van Darwin: hij zette ons op een spoor van een zoektocht, waarvan we niet weten waar hij eindigt. Maar één ding kunnen met zekerheid vaststellen: de verbondenheid van al het leven die Darwin als theorie poneerde is op vele manieren met moderne technieken bevestigd. Die genetische verbondenheid van al het leven op aarde is nog steeds de kern van de moderne evolutietheorie. En dat inzicht heeft ons wetenschappelijk wereldbeeld definitief en onherroepelijk veranderd. Ik kan dat niet anders zien, dan op een positieve manier.

Postscript 11:08 uur:
zie ook het blog van de theoloog Taede Smedes over de betekenis van Darwin voor de theologie!

Noten:

1. A - L  zijn soorten. De tijd loopt van beneden naar boven, de bovenste horizontale lijn is het heden; schuine lijntjes: soorten gaan verschillen. Soorten ontstaan door vertakkingen. Wanneer een lijntje ophoudt sterft de soort uit. Wanneer een lijntje verticaal loopt blijft de soort ongewijzigd.
2. Drie hoofdgroepen: Eukaryoten (planten en dieren), Archaebacterieën (primitief soort bacterieën) en Eubacterieën (gewone bacterieën). Groen: planten. LGT=Lateral Gene Transfer. 1= netwerk met vele horizontale uitwisselingen; 2= cirkel met takken. Reactieve soup: ontstaan van het leven.
3. Ik heb er 23 Jan al over geblogd: ‘New Scientist: Darwin Was Wrong!‘
4. Evolutiebiologen hebben daar verklaringen voor opgesteld die zo diepgraven dat ik ze niet in een voetnoot kan afdoen. Vraagt U er naar als U het weten wilt.

tags: actualiteiten

Amsterdam. Gisteren (8 Feb) was er een lezing over systeembiologie in Paradiso en het DarwinDay symposium in het Pakhuis de Zwijger.

Paradiso lezing: werd gehouden door biochemicus Roel van Driel over systeembiologie. Systeembiologie is met behulp van computermodellen het gedrag van cellen beschrijven en voorspellen op basis van de componenten van de cel (genen en eiwitten). Dit is een belangrijk vakgebied geworden dat de stortvloed van data over genen en eiwitten in een model van de cel probeert onder te brengen. Een nuttige observatie: we hebben nog geen medicijn tegen kanker omdat we nog niet begrijpen hoe de cel reageert op ingrepen van buitenaf. Farmacologen spreken over ‘neveneffecten’, maar voor de cel is dat normaal gedrag. De hoop is dat systeembiologie kan voorspellen welke medicijnen kanker onder controle kunnen krijgen zonder ‘neveneffecten’. Van Driel verwacht geen korte-termijn successen van de systeembiologie. Het is een kwestie van tientallen jaren voordat er resultaten komen. Waarom? Cel is ontzettend complex. Uit evolutie-oogpunt interessante observatie: de cel heeft verrassende design principes; wij zouden een cel nooit zo ontworpen hebben. De kunst van systeembiologie is het gedrag van de cel te voorspellen op basis van incomplete informatie. Mijn eigen gedachten bij deze zaken zijn altijd: als systeembiologen het gedrag van de cel niet kunnen voorspellen bij toevoeging van een medicijn, hoe kunnen evolutiebiologen dan het effect van een mutatie voorspellen? De discussie heb ik helaas moeten missen vanwege Darwinday.
Lazebnik Can a biologist fix a radio? — Or, what I learned while studying apoptosis, (Cancer Cell. 2002 Sep; 2(3):179-82).

Darwinday: het symposium De Brave Aap
Humanistische organisaties hadden een symposium georganiseerd over de betekenis van Darwin voor de ethiek en de moraal. Bas Haring mocht als eerste een introductie geven over evolutie. Zijn aanpak werkt altijd. Waarom dat is weet ik niet precies. Informeel? Complexe zaken tot de essentie terugbrengen? Leuke illustratie over verschil functie en bedoeling. Een schoorsteen die als gsm-mast gebruikt wordt. Vroeger was de functie gassen afvoeren. Huidige functie: gsm mast. Maar hij is niet gebouwd voor de huidige functie, anders zou hij er totaal anders uitzien. Een frappant voorbeeld dat hij had kunnen noemen: het pakhuis waarin het symposium plaatsvond. Het is smal en hoog met trappen die steil zijn en de treden zijn zo smal dat duidelijk is dat het een noodoplossing is. Als het gebouw als vergadercentrum ontworpen zou zijn, zouden er normale trappen zijn en zouden er toilletten zijn op dezelfde verdieping (de 2e) als de zaal en niet in de kelder. In termen van evolutie: de huidige functie van een orgaan hoeft niet de functie te zijn die het had bij zijn evolutionaire ontstaan.
Nog een belangrijke instinker: we moeten de zwakkere niet helpen omdat dat tegen de ’survival of the fittest’ ingaat. Fout! Evolutie is een natuurlijk proces zoals zwaartekracht. We maken raketten om tegen de zwaartekracht in te gaan. Dat is de bedoeling van raketten. Jammer voor de zwaartekracht. Wij helpen onze zwakke medemens. Jammer voor de ’survival of the fittest’. Evolutie heeft mooie resultaten opgeleverd zoals de mens en de nachtegaal, maar is een wreed proces. George Williams is een belangrijk evolutiebioloog, maar minder bekend als Dawkins omdat Williams bescheiden is. Hoe kan de eigenschap van giftigheid van vissen ontstaan zijn in de evolutie?
Een verrassing was classicus Piet Schrijvers, de vertaler van Lucretius. Lucretius wordt beschouwd als een voorloper van de evolutiegedachte. Grappige observatie: de lovende woorden van Darwin over zijn grootvader werden lange tijd gecensureerd door zijn dochter. Darwin moest uniek en origineel blijven. Ook hele pakhuizen vol biologen hebben die neiging. Handout bevat vergelijkingen passages Lucretius en Darwinisme. Opvallend: noemt het boek van David Sedley niet.

Herman Philipse, altijd helder en plezierig docerend, altijd een handout, had zijn betoog ingekort om ruimte te creëeren voor vragen uit de zaal (sympathiek!): ‘De betekenis van Darwin voor de (meta-)ethiek’. Het christendom gaf een moraal, een verklaring en een rechtvaardiging van moraal.  Die rechtvaardiging is mislukt, ook een filosofische rechtvaardiging is mislukt. Darwin gaf alleen een verklaring van de oorsprong van de moraal, hij gaf geen normatieve moraal. “We kunnen morele standpunten louter rechtvaardigen tegenover gesprekspartners met wie we globale morele basisbeginselen delen.” Darwinisme zou kunnen verklaren waarom er überhaupt gemeenschappelijke morele gevoelens zijn (die culturen overstijgen). Interessante vraag: kan christendom zonder empirische claims? Nee. Christelijke zingeving kan niet zonder bestaan van God, Jezus, hiernamaals (feiten).

Maartje Brattinga (Geschiedenis, UvA) schreef een afstudeerscriptie  over de receptie van de evolutietheorie in Nederland in gezinstijdschriften en schoolboeken, en werd geinterviewed door Rein Zunderdorp (voorzitter HV). Dit was qua presentatievorm en inhoud verfrissend. Zij vertelt haar verhaal ook op youtube. Pas in 1918 verscheen evolutie in schoolboeken. Vanaf 1998 is evolutie verplicht op school. NB: er is nog nooit een examenvraag over evolutie geweest! Interessante uitspraak: “Iedereen mag in de schepping geloven, maar ik vind wel dat als de hele wetenschappelijke wereld overtuigd is van de evolutietheorie, dan moet die theorie op school onderwezen worden”. Het Nationaal Onderwijs Museum heeft vanaf 12 Feb een tentoonstelling over evolutie in het onderwijs.

Het Darwin magazine dat aan het einde van het symposium werd uitgereikt is nog te bestellen. Het ziet er goed verzorgd uit en qua inhoud de moeite waard (zie plaatje bovenaan pagina).

ideologisch?
Is dit een ‘ideologisch’ congres (term van theoloog Taede Smedes) omdat het door humanistische organisaties werd georganiseerd? Behalve godsdienstkritiek door columniste Rozemarijn Schalkx, en reclame en collecte (!) voor de atheïstische reclamecampagne (Floris van den Berg), liet geen enkele spreker blijken dat hij humanist was. Floris van den Berg behoort tot de Vrijdenkersvereniging, dat is niet hetzelfde als het Humanistisch Verbond. Floris van den Berg is zeker ideologisch en politiek. Overigens weigert de busmaatschappij atheïstische busreclame. Iemand in de zaal vond openbaar vervoer geen geschikte plek. Als je wegblijft omdat je bang bent voor ideologie, dan kom je nooit te weten of zo’n symposium inderdaad ‘ideologisch’ is. Zijn Bas Haring, Herman Philipse, Chris Buskes, Jan Verplaetse ideologisch? Koudwatervrees? Misschien is een pijnpunt dat je moet betalen voor het congres? Dat voelt als financiële steun aan het humanisme. Het enige wat als afschrikwekkend ervaren zou kunnen worden zijn paradoxaal genoeg de promotiefilmpjes! Die zijn inderdaad een domme zet. Ik ben benieuwd of Taede Smedes het Darwincongres georganiseerd door Andries Knevel ‘ideologisch’ noemt en wegblijft. Of: Darwin in de kerk. Als er niet gebeden en gezongen wordt, ga ik.

PS: niet besproken: Jan Verplaetse, Chris Buskes, Patrick van Veen.

tags: lezingen, tijdschriften, humanisme, filosofie