Sunday, April 29, 2007

Paus beschermt pedofiele priesters

Volgens Cees Dekker is het voordeel van de monotheïstische godsdiensten dat ze, in tegenstelling tot het atheism, een absolute moraal hebben (zie hier het review) en volgens Francis Collins is het bestaan van de Moral Law hét bewijs voor het bestaan van God (zie hier het review). En over de Paus het volgende.

Op 1 oct 2006 zond de BBC de documentaire 'Sex crimes and the Vatican' uit. Op de BBC site is een transcript te vinden en ook het programma zelf is te zien.
Er worden gevallen van pedofiele katholieke priesters behandeld, die vaak jarenlang, soms tientallen jaren lang, hun gang konden gaan, totdat het uitlekte, waarna de priester werd overgeplaatst naar een andere parochie(dus niet ontslagen). Dit betekende in de praktijk dat ze weer verder konden gaan met hun praktijken. Kinderen werden voor de rest van hun leven beschadigd.

Nu verwacht je dat de kerkelijke autoriteiten, bekleed met het hoogste morele gezag op aarde, er alles aan doen om misstanden in hun eigen gelederen hard aan te pakken, om zo een moreel voorbeeld voor de wereld te zijn en te tonen wat het betekent absolute kennis te hebben van Goed en Kwaad. Uit de documentaire blijkt dat de toenmalige kardinaal Joseph Ratzinger, die nu Paus is, een geheimhoudingsdecreet heeft uitgevaardigd waarin openbaarmaking en zelfs het praten over pedofilie (child sexual abuse) in de kerk strafbaar gesteld werd (excommunicatie). De katholieke kerk gaf dus de hoogste prioriteit aan het beschermen van haar goede naam en reputatie (cover-up, damage control). Ze beschermde de misdadigers binnen haar organisatie en legde de slachtoffers het zwijgen op (soms omgekocht). Nooit werd de slachtoffers ook maar enige hulp geboden. Meer info over het onderwerp is op de BBC site te vinden.

Het gaat hier niet om een enkel incident. In Amazon zijn er tientallen boeken te vinden over het onderwerp. Type de termen child sexual abuse catholic church in zoeken op titel in en je vindt bijvoorbeeld:
'A Tragic Grace: The Catholic Church and Child Sexual Abuse';
'Sin against the Innocents: Sexual Abuse by Priests and the Role of the Catholic Church';
'A Gospel of Shame: Children, Sexual Abuse, and the Catholic Church'; etc, etc, etc.

Het tragische is dat de huidige Paus Ratzinger verantwoordelijk was voor de cover-up van deze praktijken.
Hij had als kardinaal het decreet geschreven dat tenminste 20 jaar lang van kracht was en nooit essentieel gewijzigd is. Er zal dus NIETS veranderen zolang deze man aan de macht is.

Tenslotte dit: als God bestaat, waarom laat hij deze vreselijke dingen gebeuren? Het is al cru genoeg dat deze misdaden door dienaren Gods worden gepleegd. Maar uiteindelijk is dit alles een bewijs tegen het bestaan van een liefhebbende God.

Toen ik mijn reviews van de boeken van Cees Dekker en Francis Collins schreef wist ik nog niet wat de 'absolute moraal' en 'Moral Law' in de praktijk inhielden. Cees Dekker vermeldde niet eens wat die 'absolute moraal' in theorie inhield, laat staan wat het in de praktijk inhield. Dat weet ik nu wel.

Posted by Gert Korthof at 15:17:57 | Permanent Link | Comments (52) |

Thursday, April 19, 2007

De Tinbergen lezing 2007

De Tinbergen lezing 2007 (zondag 15 april) stond dit jaar in het teken van de 100e geboortedag van Niko Tinbergen, de Nederlandse etholoog die de Nobelprijs heeft gekregen samen met Konrad Lorenz en Karl von Frisch. De belangstelling was overweldigend, de kaarten voor de grote zaal van het Gorlaeus in Leiden waren uitverkocht en de lezingen waren daarom ook in de zaal ernaast via life-video en ook life via internet te volgen. Sprekers waren etholoog Frans de Waal en de gedragsbioloog Johan Bolhuis. Een lezing van Frans de Waal is altijd de moeite waard; hij is een ontzettend boeiende spreker. De Waal is een 'Darwiniaans etholoog', hij gaat uit van de continuïteit van mens en dier. Dus, als de mens een moreel wezen is, dan moet er (in eenvoudiger vorm) ook moreel gedrag bij dieren te vinden zijn. Hij heeft vooral belangstelling voor de voorlopers van moreel gedrag bij mensapen. Ook Darwin stelde al dat er sociaal en moreel gedrag bij dieren voorkomt. Darwin had echter niet veel data om dit hard te maken. Hij steunde vooral op de filosoof David Hume. Je zou kunnen zeggen dat Frans de Waal er zijn levenswerk van gemaakt heeft om door observatie en experiment te bewijzen dat altruistisch gedrag, samenwerking, inlevingsvermogen en doelgericht helpen bij primaten voorkomen. Hij ondersteunde zijn betoog met veel belangwekkend filmmateriaal. Steeds wanneer er in een filmpje over mensapen typisch menselijk gedrag herkend werd, werd er massaal door de zaal gelachen. Zo'n filmpje is opzich een onbedoeld sociaal-psychologisch experiment! Alleen al zo'n reactie suggereert dat er inderdaad typische menselijke elementen in primatengedrag te herkennen zijn.

Een voorbeeld. Een chimpansee die geen zin had zijn partner in het experiment te helpen werd met een typisch menselijk gebaar aangespoord tot samenwerking. Dit soort beelden laten een onuitwisbare indruk achter bij de menselijke toeschouwer en zeggen absoluut veel meer dan vele statistieken die De Waal desondanks wel degelijk maakt om zijn ideeën wetenschappelijk te bewijzen. Die beelden roepen herkenning op bij ons juist dankzij ons goede inlevingsvermogen, waarbij de soortgrens geen enkele belemmering schijnt te zijn. We herkennen het in chimpanzees omdat ze zo op ons lijken qua gedrag en uiterlijk. Juist dat menselijke inlevingsvermogen is één van de bouwstenen van moraliteit.

Is dit belangrijk onderzoek? Zolang theologen als C.S. Lewis en wetenschappers als Francis Collins claimen dat moraal van god komt en zolang hun boeken gelezen worden blijft het nodig dat mensen als Frans de Waal door wetenschappelijk onderzoek aantonen dat moraal een natuurlijke oorsprong heeft.

Dawkins
Frans de Waal is het niet eens met de beroemde uitspraak: "We alone on earth can rebel against the tyranny of the selfish replicators" (Richard Dawkins). Als ik de Waal goed begrijp kunnen chimps het ook (dus 'alone' is fout) en is 'rebel' misleidend omdat het suggereeert dat de mens van nature slecht (egoïstisch) is. Echter, zonder goede definitie van 'selfisch genes' en 'selfish behaviour' heeft het niet veel zin om tegen de beroemde laatste zin van The Selfisch Gene te gaan rebelleren. Als Dawkins het heeft over 'pure disinterested altruism', dan bedoelt hij waarschijnlijk Moeder-Teresa-altruisme. Ik denk dat De Waal en Dawkins hier langs er elkaar heenpraten. Altruistisch gedrag bij chimpanzees lijkt mij volledig Darwinistisch te verklaren.

Huxley
Er bestaat wel een verschil van mening met de opvatting van Thomas Huxley. Deze verdediger van Darwin vond dat de mens van nature slecht was, en dat moreel gedrag tegennatuurlijk was. Moraal was een oppervlakkig vernislaagje over een grote kern van egoisme. Deze typering van Huxley klopt grotendeels, maar dient genuanceerd te worden. Huxley was ook overtuigd van de continuïteit van mens en dier. Maar hij werkte dat vooral uit aan de hand van anatomie en morfologie. Hij maakte kennelijk een uitzondering voor moraliteit. Merkwaardig genoeg lijkt Huxley in dat opzicht een beetje op Francis Collins! (het verschil was dat Huxley de eerste agnost was en Collins een christen).

Frans de Waal noemde ook voorbeelden van modern psychologisch en neurologisch onderzoek zoals dat van Ulf Dimberg (hardwired reacties op lachend/agressief gezicht) en:

Tania Singer et al 'Empathic neural responses are modulated by the perceived fairness of others', Nature 439, 466-469 (26 January 2006)

Millinski M, Semmann D, Krambeck H-J (2002) Reputation helps solve the 'tragedy of the commons', Nature 415: 424-426

Dale J. Langford (2006) 'Social Modulation of Pain as Evidence for Empathy in Mice', Science 30 June 2006

en om de actualiteit van het onderwerp te illustreren, vandaag donderdag 19 april 2007 verscheen er in Nature: Michael Koenigs et al (2007) 'Damage to the prefrontal cortex increases utilitarian moral judgements'

Een leuk idee was om studenten van verschillende studierichtingen vragen te laten stellen. Er kwamen leuke vragen zoals "Als mensapen en mensen 'van nature goed zijn' waar komt dan agressie vandaan?" De Waal kwam daar niet helemaal uit volgens mij. Het misverstand is volgens mij dat altruisme en agressie naast elkaar kunnen bestaan in het brein van een organisme, omdat de hersenen nu eenmaal niet volgens logische principes gebouwd zijn. Het aantonen van altruisme is niet hetzelfde als het ontkennen van het bestaan van agressie.
Een andere student stelde dat het 'objectiever' was om naar genen voor altruisme (etc) te gaan zoeken, dan om diergedrag te bestuderen. Ook daar kwam de Waal niet helemaal uit leek het. Het misverstand is dat er vele schakels zijn tussen DNA en gedrag; dat DNA vooral werkzaam is bij de bouw van het organisme (ontwikkeling van eicel via embryo tot volwassene) en de hersenen vooral snel reageren op omgevingsprikkels. Genen hebben zeer indirect effect op gedrag. Overigens had Frans wel mogen zeggen dat zijn diergedrag experimenten wel degelijk objectief zijn! en dat als je een correlatie DNA - gedrag wilt leggen, je beide zaken moet bestuderen!

Tenslotte een rake observatie van de Waal: mensen kun je principieel indelen in twee soorten: zij die van dieren houden en die het niet erg vinden om met dieren vergeleken te worden, en zij die niet van dieren houden en die het een belediging vinden om met dieren vergeleken te worden. Aangezien kinderen van dieren houden, moet de switch ergens in de puberteit/adolescentie plaats vinden. En zo zijn we weer terug bij Marianne Thieme en de partij voor de dieren: zij behoren duidelijk tot de groep die van dieren houden!



De lezingen zullen binnenkort in streaming video formaat beschikbaar zijn op deze website.

Michael Koenigs et al (2007) 'Damage to the prefrontal cortex increases utilitarian moral judgements': "The psychological and neurobiological processes underlying moral judgement have been the focus of many recent empirical studies. Of central interest is whether emotions play a causal role in moral judgement, and, in parallel, how emotion-related areas of the brain contribute to moral judgement." (Nature, 19 april 2007)

Deborah Talmi & Chris Frith 'Neurobiology: Feeling right about doing right', News and Views, Nature 446, 865-866 (19 April 2007): "Reason and emotion come into conflict in making all kinds of judgements. Results of work with brain-damaged patients constitute one line of evidence that the emotional component is not to be dismissed."

100 jaar Niko Tinbergen.

Op de TV verscheen een aardige samenvatting + interview: EenVandaag 17 april 2007

Posted by Gert Korthof at 11:56:24 | Permanent Link | Comments (4) |

Monday, April 16, 2007

Tyrannosaurus, kippen en de oorsprong van vogels

gastbijdrage Bart Klink

copyright Luis Rey 2002 In het gerenommeerde tijdschrift Science (13 april 2007) staan twee interessante artikelen over weefsel dat verkregen is uit bot van misschien wel de meest beroemde dinosaurus: de Tyrannosaurus rex (Schweitzer et al., 2007; Asara et al., 2007). Wat het zo bijzonder maakt, is dat het weefsel bewaard is gebleven gedurende 68 miljoen jaar. Het gaat dan ook niet om compleet of onaangetast weefsel, maar om zeer fragmentarisch materiaal dat met zeer geavanceerde technieken ontrafeld kan worden.

Het weefsel waar het om gaat is collageen, de voornaamste proteïne (eiwit) waaruit bindweefsel is opgebouwd. Het collageen is van het type I, wat het meest voorkomende type is. Dit type komt onder andere voor in littekenweefsel, pezen en botten. De onderzoekers hebben dit bindweefsel weten te verkrijgen uit het femur van de T-rex. Dit bot, beter bekend als het dijbeen, zit in het bovenbeen van alle vierpotigen (tetrapoden, waartoe ook de mens behoort), met uitzondering van de vierpotigen die hun achterpoten in de loop van de evolutie weer verloren hebben (waaronder slangen en walvisachtigen).

Lange tijd is gedacht dat het fossilisatieproces al het organisch materiaal zou vernietigen, maar dit blijkt soms niet het geval te zijn. Zo is het onderzoekers een tijd geleden onder andere al gelukt om zeer fragmentarisch DNA-materiaal te winnen uit Neanderthalerfossielen. Het was tot voorheen echter nog nooit gelukt om organisch materiaal te winnen uit fossielen die zo oud zijn als het betreffende Tyrannosaurusfossiel. De auteurs geven verscheidene mogelijke redenen waarom dit collageen zo lang behouden is gebleven. Eén van die redenen is dat collageen een relatief robuuste structuur is, veel robuuster dan bijvoorbeeld DNA. Omdat er geen DNA (laat staan het hele genoom) voorhanden is, blijft het nog steeds onmogelijk om een complete dinosauriër tot leven te wekken (zoals in de film Jurassic Park).

Wat echter wel mogelijk is, is om de structuur van het Tyrannosauruscollageen te vergelijken met dat van hedendaagse dieren waarvan de collageenstructuur bekend is. De onderzoekers hebben het collageen van de T-rex onder andere vergeleken met dan van de alom bekende kip (Gallus gallus), een kikker (Xenopus laevis) en een watersalamander (Cynops pyrrhogaste). Hieruit bleek dat het collageen van de Tyrannosaurus het meest lijkt op dat van de kip en in iets mindere mate op dat van de kikker en watersalamander. Dit is voor leken misschien een verrassing, maar voor de meeste evolutiebiologen niet.

Het is namelijk al lange tijd bekend dat vogels erg lijken op een bepaalde groep dinosauriërs, de Theropoda. De Tyrannosuarus behoort tot deze groep, net als de tevens bekende Velociraptor. De meeste experts zijn het er ook over eens dat vogels hun oorsprong hebben in deze groep dinosauriërs (Padian & Horner, 2002; Zhou, 2004; Benton, 2005). Deze opvatting heeft steeds meer onderbouwing gekregen door de vele vondsten van fossiele overgangsvormen tussen theropoden en vogels (Zhou, 2004; Benton, 2005). Doordat er zelfs meerdere theropoden met veren gevonden zijn, is het onderscheid tussen theropode dinosauriërs en vogels steeds lastiger te maken. Ook de evolutie van vogels is hiermee een doorn in het oog van creationisten. Wat creationisten tevens moeilijk kunnen uitleggen is dat vogels de potentie hebben om tanden te ontwikkelen (Harris et al., 2006), ofschoon dit normaliter niet gebeurt. Dit is echter logisch te verklaren vanuit de opvatting dat vogels van dinosauriërs afstammen. De sterke gelijkenis tussen de collageenstructuur van Tyrannosaurus en een moderne vogel (kip) is nog een bewijs voor de vogel-dinosaurusafstamming.

In de hedendaagse evolutiebiologie is het gebruikelijk om dieren zodanig te groeperen dat ze monofyletische groepen vormen, wat wil zeggen dat alle dieren uit de groep één gemeenschappelijke voorouder hebben. Wat men traditioneel onder “dinosauriërs” verstaan heeft, voldoet echter niet aan die eis omdat de vogels niet bij de groep horen, terwijl ze er wel uit voortgekomen zijn. Hierdoor is het correct om te zeggen dat vogels dinosauriërs zijn. Wat men tegenwoordig onder dinosauriërs verstaat, is de traditionele groep plus de vogels. Om toch nog een onderscheid te kunnen maken, worden vogels in de Engelstalige literatuur ook wel avian dinosaurs (vogel-dinosauriërs) genoemd en de groep die traditioneel dinosauriërs genoemd wordt, noemt men nu non-avian dinosaurs (niet-vogel-dinosauriërs).

Wat veel mensen niet beseffen is dat de dinosauriërs dus in wezen niet uitgestorven zijn. Helaas geldt dit niet voor de imposante Tyrannosaurus rex, maar zijn naaste familie bevindt zich nog overal om ons heen, van roodborstje tot raaf en van duif tot kip!



Referenties:

Asara, J.M., Schweitzer, M.H., Freimark, L.M., Phillips, M., Cantley, L.C. (2007) Protein Sequences from Mastodon and Tyrannosaurus Rex Revealed by Mass Spectrometry., Science, 316:280-285.

Benton, M.J. (2005) Vertebrate palaeontology, 3rd edition, Blackwell

Harris, M.P., Hasso, S.M., Ferguson, M.W., Fallon, J.F. (2006) The development of archosaurian first-generation teeth in a chicken mutant., Current Biology, 16(4):371-377.

Padian, K., Horner, J.R. (2002) Typology versus transformation in the origin of birds. Trends in Ecology and Evolution, 17:120-124(5)

Schweitzer, M.H., Suo, Z., Avci, R., Asara, J.M., Allen, M.A., Arce, F.T., Horner, J.R. (2007) Analyses of Soft Tissue from Tyrannosaurus rex Suggest the Presence of Protein., Science, 316:277-280.

Zhou, Z. (2004) The origin and early evolution of birds: discoveries, disputes, and perspectives from fossil evidence., Naturwissenschaften, 91:455-571.

Posted by Gert Korthof at 11:35:28 | Permanent Link | Comments (13) |

Saturday, April 14, 2007

Marianne Thieme: seculier op bijbelse grondslag

Marianne Thieme is voorzitter en mede-oprichtster van de seculiere Partij voor de Dieren en behoort privé tot de conservatieve 7edagadventisten kerk en voert als privé persoon in de media bijbelse argumenten tegen het eten van vlees. Hoe logisch en hoe gewenst is dit allemaal? Ik ga te rade bij een ethicus:
"Als zowel de religie als de ethiek aangeeft een oordeel te hebben over vragen van goed en kwaad, ontstaat vroeg of laat de vraag wie het laatste woord heeft (244). Binnen de autonome ethiek kun je nooit een Schriftpassage of religieuze autoriteit opvoeren ter rechtvaardiging van je morele opvattingen. (290). De overtuiging dat alleen de goddelijke wil een stevige basis voor de ethiek kan leveren, is vanuit principiële optiek ongefundeerd en maatschappelijk een aanzienlijk probleem (291). Je hebt als burger het 'recht' om al je redeneringen van elke bewijsvoering te voorzien die je effectief acht. Bekleed je echter een publieke functie dan is dat niet zo verstandig (306). Iemand die het intiemste wat hij heeft, niet bekriseerd wil zien - welaan, laat hij het niet inbrengen in de maatschappelijke discussie. Maar op het moment dat je ervoor kiest om je religie in het publieke domein in te brengen, hetzij door redeneringen van een religieuze motivering te voorzien, tja, dan stel je jezelf willens en wetens bloot aan kritiek (306).
Moreel EsperantoHet aardige is dat deze uitspraken een reactie op recente gebeurtenissen rondom Thieme lijken te zijn, maar in feite uit het recent verschenen boek Moreel Esperanto van niemand minder dan Paul Cliteur komen. Paul Cliteur is Landelijke lijstduwer van de Partij en heeft tot op heden geen reden gezien zijn steun aan de Partij stop te zetten of openlijk zijn afkeuring over het gedrag van Marianne Thieme uit te spreken. In zijn boek bepleit Cliteur een universele moraal (het Moreel Esperanto) die het kan stellen zonder fundering in de religie. Daarom is het moreel esperanto geschikt voor iedere Nederlander. Het lijkt me dat Marianne Thieme zich niet bewust is van de problematiek die Cliteur zo helder uiteengezet heeft zijn boek. Aan de andere kant had ik van Cliteur wel een reactie verwacht in de geest van zijn uitstekende en belangrijke boek.
Posted by Gert Korthof at 17:13:38 | Permanent Link | Comments (12) |

Reactie Partij voor de Dieren

Hieronder volgt de reactie die ik van de Partij voor de Dieren ontving op mijn vorige 2 blogs over Marianne Thieme:

Geachte heer Korthof,

Namens Marianne Thieme reageer ik graag op uw e-mail en internetpublicatie.
Binnen de Partij voor de Dieren speelt deze discussie geen enkele rol, ons bestuur bestaat voor 80% uit atheïsten.
Marianne is al jaren een uitstekend partijleider en doet haar werk in de Tweede Kamer ten behoeve van de stemloze dieren in onze ssamenleving uitmuntend.
Jammer dat anderen hun aandacht en energie vooral richten op een prive kwestie als geloofsovertuiging.
Wij zij een seculieren partij, huldigen het principe van scheiding tussen kerk en staat maar ook van geloofsvrijheid.
De Partij voor de Dieren wenst niemand uit te sluiten op basis van geloofsovertuiging.

De laatste weken zijn er in de pers wat berichten verschenen over levensbeschouwing in relatie tot de Partij voor de Dieren en in het bijzonder in relatie tot de evolutietheorie. Omdat de evolutietheorie niet
in de beginselverklaring van de Partij voor de Dieren staat, wordt hier en daar ongefundeerd gesuggereerd dat de Partij voor de Dieren de evolutietheorie zou afwijzen. Als seculiere partij hebben wij echter niet de geringste behoefte een verklaring te geven over het ontstaan van leven. Het maakt ons niet uit dat er mensen zijn die het leven zien als een product van tijd en toeval en andere mensen die geloven in ontwerp. Ze zijn bij de Partij voor de Dieren allemaal even welkom. Omdat we niet redeneren vanuit hokjesdenken, maar vanuit een overstijgend belang. Het is niet het leven van lang geleden dat ons boeit, maar het leven van weerloze wezens dat op dit moment met voeten getreden wordt. Elke maatschappelijke voorhoede kent het fenomeen dat haar vertegenwoordigers de maat genomen wordt door mensen die kennelijk niet gediend zijn van veranderingsdenken, niet in relatie tot de beweging maar in relatie tot het persoonlijk handelen. Net zomin als de publieke vraag gesteld wordt wat leden en politici van de SP, Groenlinks, VVD, D66 en andere seculiere partijen denken over het ontstaan van leven (wie zou dat ook boeien?), is het niet aan de orde de Partij voor de Dieren in dergelijke gekunstelde levensbeschouwelijke discussies te betrekken.

Met vriendelijke groet,
Partij voor de Dieren

Lieke Keller
Directeur partijbureau

In bovenstaande antwoord wordt niet ingegaan op wat ik schreef in mijn vorige twee blogs. In plaats daarvan een ge-update versie van wat Thieme vrijdag 30 maart in NRC Handelsblad schreef. Geen antwoord als je problemen signaleert in haar openbare geloofsovertuiging. Hoe privé is een geloofsovertuiging als deze in de krant heeft gestaan? Wie heeft er 'gelekt' over haar toetreding tot de 7edagadventisten?
Posted by Gert Korthof at 15:19:45 | Permanent Link | Comments (1) |

Thursday, April 12, 2007

Thieme is aan het Bijbel-shoppen

"Toen de Telegraaf me onlangs vroeg hoe ik het beschermen van dieren kon rijmen met de bijbel, “een boek dat druipt van het bloed; de wreed geslachte lammetjes vallen zowat van de pagina’s af”, heb ik duidelijk gemaakt dat daar wel wat nuancering in past. Dat volgens het bijbelverhaal ..."

 

schrijft Marianne Thieme in haar weblog van woensdag 11 april 2007. Dat is nu precies het levensgrote probleem wat ik in mijn weblog van 11 april 2007 signaleerde: "Het probleem van religieuze argumenten is dat ze op de Bijbel gebaseerd zijn en dat heeft tot gevolg dat er honderd en één interpretaties van vaak tegenstrijdige bijbelsteksten zijn."

De Telegraaf komt met een dieronvriendelijk Bijbelcitaat, Thieme komt met een diervriendelijk tegencitaat uit de Bijbel. Dat is nu precies waarom beleid op de Bijbel baseren niet werkt. Je kunt naar believen tegenstrijdige opvattingen uit de Bijbel citeren ten behoeve van je eigen voorkeuren. Daarom werkt het ook niet om "Met deze nuancering hoop ik christenen in de bio-industrie, bijvoorbeeld op de bible belt, simpelweg een andere kijk aan te reiken." Waarom werkt dat niet? Omdat die 'bible belt' mensen ook selectief Bible-shoppen! Die selecteren hun eigen teksten. Ze hebben gelijk omdat hun citaat in de Bijbel, God's woord dus, staat. Het verbaast me dat Thieme dat nog niet door heeft. Ze noemt dat 'nuanceren'. Dat woord verdoezelt dat het om tegenstrijdige citaten gaat. Er is maar één oplossing om dit eindeloze theologische geharrewar en gehakketak te vermijden: seculier denken. Je denken baseren op rationele consistente principes.


Weblog Marianne Thieme

mijn weblog van 11 april 2007

Webstats4U
Posted by Gert Korthof at 14:51:09 | Permanent Link | Comments (32) |

Wednesday, April 11, 2007

Is de Partij voor de Dieren nog een seculiere partij?

Marianne Thieme heeft de PvdD een seculiere partij genoemd. Nu blijkt dat zij zelf tot de 7edagsadventisten behoort; een streng bijbelse geloofsgemeenschap. Kun je dan de partij nog leiden als een seculiere partij? Volgens Maarten 't Hart moet ze opstappen, omdat haar privé-geloof en seculiere karakter van haar partij niet te verenigen zijn. Maar waarom eigenlijk?
Het is niet zo dat iemand die in de historiciteit van Adam en Eva en de zondeval gelooft,
niet meer in staat is dierenbelangen te behartigen. Het begint pas een probleem te worden wanneer de motivatie om dieren te beschermen een rol gaat spelen. De reden dat Marianne Thieme's positie moeilijk wordt, is het door elkaar heen lopen van seculiere en religieuze redenen voor de bescherming van dierenrechten.
Seculiere en religieuze redenen zijn totaal verschillend en kunnen elkaar daarom gemakkelijk tegenspreken. En dan heb je een probleem. Dan kom je in gewetensnood: dan moet je óf de seculiere uitgangspunten van de partij óf die van je privé-geloof overboord zetten.

Wat betekent seculier eigenlijk? Seculier betekent dat het beschermen van dieren gebaseerd moet zijn op redelijke argumenten, liefst wetenschappelijke argumenten. Argumenten die zich laten corrigeren door feitelijke wetenschappelijke gegevens, geen eeuwige onaantastbare principes. Het probleem van religieuze argumenten is dat ze op de Bijbel gebaseerd zijn en dat heeft tot gevolg dat er honderd en één interpretaties van vaak tegenstrijdige bijbelsteksten zijn. Je vervalt in gekissebis over of Adam en Eva vegetariërs waren, wanneer de zondeval was, wanneer men begon met vlees eten, en wat de bijbel ervan zegt, en wat de paus ervan zegt, wat Augustinus ervan zegt, wat de 7edagadventisten ervan zeggen, etc, etc. En dan zullen we het nog maar niet hebben over de bijbelboeken die per decreet niet toegelaten zijn tot de bijbel. Of de bijbelboeken die recentelijk ontdekt zijn, en waarschijnlijk nooit zullen worden toegelaten tot de bijbel. Er bestaat, behalve binnen ieder geloof of secte, geen overeenstemming die boven alle kerken staat over welke morele regels je uit de Bijbel moet afleiden.

Nu hebben de meeste christenen wel geaccepteerd dat de politiek en wetgeving in een moderne democratische en seculiere maatschappij niet op bijbelse grondslag is gebaseerd. En ze hebben daar mee leren leven (fundametalisten uitgezonderd). Dus is het voor een streng-christelijk politicus niet onmogelijk een seculiere dierenpartij te leiden. En nu mag Marianne Thieme best in Adam en Eva geloven, en ze mag best haar vegetarisme op de Bijbel baseren. Maar nu Thieme in de krant (NRC en Telegraaf), dus in het openbaar, christelijke motieven voor dierenrechten naar voren brengt, bewijst ze dat ze seculiere en christelijke motieven niet kan scheiden. En dat is de werkelijk reden dat zij niet de meest geschikte persoon is om een seculiere partij te leiden.

 


http://www.nrc.nl/binnenland/article684517.ece/t_Hart_Thieme_moet_vertrekken

Secularization; Secularism in wiki.

Posted by Gert Korthof at 08:59:51 | Permanent Link | Comments (3) |

Monday, April 09, 2007

Brands' boekenprogramma van 8 april 2007

In het boekenprogramma van Wim Brand van zondag 8 april was de kerkhistoricus prof. Dr. J. van Oort te gast. Ik licht er één intrigerende gedachtengang uit.
In de eerste eeuw na Christus (?) redeneerde men als volgt. Deze aarde wordt geplaagd door vulkaanuitbarstingen, aardbevingen, honger, ziekte, dood. Heeft God deze wereld geschapen? God die in theorie zo goed is, zo groot, vol liefde. Hoe zit dat? Men kwam toen tot de conclusie dat deze wereld niet door de hoogste God is geschapen, maar door een demiurg, dat is een lagere god, een tussengod.

Dit is eigenlijk een verbazingwekkende en intrigerende oplossing voor het oude religieuze probleem hoe het kwaad in de wereld te rijmen is met een algoede en almachtige god. Je handhaaft de algoede en almachtige god en introduceert een leerling-god die de wereld mag scheppen. De hoogste God is dan niet meer direct verantwoordelijk voor de schepping en de contradictie is opgelost. Het resultaat is er ook naar! Een wereld die geplaagd wordt door vulkaanuitbarstingen, aardbevingen, honger, ziekte, dood. Maar dat is precies wat je wilde verklaren. Natuurlijk heeft deze polytheistische oplossing zijn eigen problemen. Dat is makkelijk in te zien. Maar het is zo'n charmante oplossing. Zo'n heerlijk naieve oplossing. En het belangrijke ervan is de ondubbelzinnige erkenning van de incompatibiliteit van een almachtige algoede god en de mensonvriendelijke aarde. Dit levensgroot theologisch probleem is verdrongen, gebagatelliseerd, weggemoffeld, verdoezeld of weggedefinieerd door de moderne monotheïstische godsdiensten (in ieder geval de christelijke). Een materialistisch wereldbeeld heeft dit probleem niet.
Posted by Gert Korthof at 11:47:57 | Permanent Link | Comments (13) |

Saturday, April 07, 2007

Linnaeus herdacht in het Teylers museum

Het Teylers museum in Haarlem heeft ter gelegenheid van de 300ste geboortedag van Linnaeus een tijdelijke tentoonstelling over zijn werk ingericht. Er is oa het origneel examplaar van het hoofdwerk Systema Naturae (eerste druk?) te zien. Dit wordt niet eens vermeld in folder of website. Je bent er trots op of niet soms? Het werkje is maar liefst 11 pagina's lang (werd niet vermeld, vond ik in wiki). Het bevat zijn indeling van het plantenrijk. Het ligt in een glazen kast en kan verder niet bekeken worden, voorzover ik weet ook niet digitaal. Het opvallende is dat Linnaeus toen maar 4 niveaus (classes, ordines, genera, species) onderscheidde. Op wiki vind je meer over het werk.

Leuk vond ik: aan de hand van een 20-tal foto's van planten wordt geillustreerd hoe de toestand van de taxonomie vóór Linneus, door Linnaeus en tegenwoordig is. Het laat zien dat Linnaeus inderdaad orde in de chaos aanbracht, maar ook dat er tegenwoordig door DNA onderzoek heel wat species van genus of genera van familie zijn verhuisd. De indruk kan makkelijk ontstaan dat Linnaeus indeling en dus Linnaeus zelf achterhaald is. Het museum had moeten wijzen op de blijvende waarde van Linnaeus voor de biologie: zijn binominale (of binaire) nomenclatuur en het hierarchische systeem (groepen binnen groepen). Ook mis ik een verwijzing naar het wonderlijke feit dat Linneus hiërarchishe systeem perfect evolutionair te verklaren is (tree of life, descent with modification). Hierover schreef Stephen Jay Gould een prachtig essay dat in zijn I Have Landed opgenomen is. Aanbevolen! Het legt de link From Linnaeus to Darwin! :-)

Ik vind de informatie over Linnaeus en zijn systeem beperkt. Er ligt een glossy tijdschrift in de museumwinkel met één artikel (in het nederlands) over Linnaeus, maar het tijdschrift kost € 7,50 (NB méér dan de toegangsprijs voor het museum!). Dat heb ik er niet voor over. Dat soort informatie dient óf gratis óf voor 1 euro als geniete A4 copietjes beschikbaar te zijn. Je komt voor Linnaeus en je hebt al € 7,- toegang betaald: nu dan moet informatie over Linnaeus laagdrempelig aanwezig zijn. Als museum geef je toch laagdrempelige publieksvoorlichting of niet? Overigens is het personeel dat er rondloopt zeer vriendelijk en altijd bereid vragen te beantwoorden.


http://en.wikipedia.org/wiki/Carolus_Linnaeus

www.teylersmuseum.nl

S J Gould (2002) 'I Have Landed', Chapter 21: Linnaeus's Luck?

Zie ook de Linnaeus expositie in Harderwijk. Linnaeus promoveerde in 1735 aan de Harderwijkse universiteit.

Zie ook de tentoonstelling 'Als 't beestje maar een naam heeft' in het Natuurhistorisch Museum Rotterdam .

Posted by Gert Korthof at 12:02:42 | Permanent Link | Comments (1) |

Is religie wetenschappelijk neutraal?

In de vorige blog post vroeg ik Is de evolutietheorie niet neutraal? Maar eigenlijk had de vraag moeten zijn: Is religie neutraal? of: Is religie in feitelijk opzicht neutraal? of: Is religie in wetenschappelijk opzicht neutraal? Dat is de andere kant van de medaille. Omdat religie feitelijke uitspraken doet die op het terrein van biologie, geologie, natuurkunde, astronomie, scheikunde, geschiedenis, antropologie liggen, is ze niet neutraal. Zolang religie dat doet is er helemaal geen goede scheiding religie-wetenschap. Het bekende "non-overlapping magisteria" (NOMA) van S J Gould is geen beschrijving van de werkelijkheid, maar wat Gould vindt wat het zou moeten zijn. Ik denk dat vooral bijbel-vaste gelovigen (en uit die kringen komt Marianne Thieme) moeite zullen hebben en houden met de erkenning van de wetenschappelijke autoriteit op het gebied van feitelijke uitspraken.
Posted by Gert Korthof at 11:34:38 | Permanent Link | Comments (49) |
1 2