evolutie.blog.com

Rob Nijhoff is wetenschappelijk medewerker bij het wetenschappelijk instituut van de ChristenUnie. Hij heeft informatica aan de Technische Universiteit Delft (TUD) en theologie aan de Theologische Universiteit Kampen (TUK) gestudeerd.

"The Dutch biologist Gert Korthof maintains a website devoted to in-depth reviews of many books on evolution. Aside from often-insightful remarks, a delightful feature of his site is that he can write with great strength of feeling and yet not engage in insults or ad hominem remarks. He has posted an extensive review of The Edge of Evolution."

Dit verrassende en lovende citaat kwam ik tegen in het Amazon blog van Michael Behe onder de titel 'Korthof and Pseudogenes: Part 4'. (part 4 klopt niet: er zijn geen voorafgaande delen). Behe werd bekend door 'Darwin's Black Box'. Erg leuk om te zien dat Behe na 10 jaar blijk geeft reviews op mijn site gelezen te hebben. En bovendien zijn waardering uitspreekt over mijn site. Een aardige typering van mijn site! (ik zeg het niet zelf). Zijn opmerkingen over het ontbreken van persoonlijke aanvallen ('insults or ad hominem remarks') lijken overbodig, maar in Amerika is dat niet vanzelfsprekend. Creationisten en anti-creationisten zitten daar gevangen in een neerwaartse spiraal van persoonlijke oorlogvoering, waar moeilijk uit los te breken is. De ongeschreven afspraak daar is dat niemand iets goeds zegt over de tegenpartij en uitsluitend kritiek spuit. Het merkwaardige is dat hij het mij niet heeft laten weten. Ook ik had hem niet op de hoogte gesteld van mijn review in de veronderstelling dat hij hij toch wel te druk had met de Amerikaanse anti-ID lobby.
Behe zegt zelfs aardige dingen over mijn stijl van schrijven, ondanks het feit dat ik zijn hoofdstelling Intelligent Design volledig verwerp. Had ik in mijn review over zijn eerste boek nog wel wat aardige dingen gezegd, over zijn laatste boek The Edge of Evolution was ik eigenlijk uitsluitend kritisch.

Tot zover het goede nieuws. Het slechte nieuws is dat Behe 90% van mijn review negeert. Dat is jammer want daar had ik aardig wat kritiek in gestopt. Dat blijft nu (voorlopig) onbeantwoord. Waar Behe wèl op reageert is mijn claim dat zijn verdediging van gemeenschappelijke afstamming (Common Descent) in strijd is met zijn opvatting van Intelligent Design. Dat is strijdig omdat Intelligent ingrijpen de genetische continuïteit vernietigt. Even bovennatuurlijk een stuk DNA invoegen gaat tegen de wettten van de genetica en de natuurwetten in. Hij verweert zich verbazingwekkend genoeg met de claim dat al het ingrijpen aan het begin van het universum is gedaan ('all design might have been built into the initial conditions of the universe and unfolded over time'). Dit is in strijd met wat hij in zijn boek beweerde (22-25 variabelen die gefinetuned zijn, zie tabel in mijn review). En dat is niet mis. In zijn boek claimde hij een bovennatuurlijk ingrijpen gedurende de geschiedenis van het leven (variabele 12-25). Hij maakt dus een terugtrekkende beweging door terug te gaan naar de start van het universum. Zo kan hij 'unbroken natural laws' redden. Maar in zijn nieuwe positie legt hij totaal niet uit hoe je de evolutie van het leven kan sturen door middel van de begincondities van het universum! En dat is geen kleinigheid. Zijn 'verdediging' genereert nog grotere problemen dan hij al had. Het zal niet makkelijk zijn om hem dat onder de aandacht te brengen!

In het Ublad (5) 39 staat een artikel van Rob Nijhoff onder de titel 'Nieuwe inquisitie vanuit de UU'. De relevante paragrafen zijn (het artikel gaat ook over andere onderwerpen; bold van mij):

Vragen bij gangbare theorieën zoals vormen van evolutie zijn immers niet meer gewenst, lijkt het. Laat staan meningsvorming vanuit meer dan één levensbeschouwelijk perspectief. En een christelijke filosoof die iets inbrengt, vreselijk, om te rillen... Toch?

Als een fors deel van de EO-achterban zich stoort aan een verdierlijkte visie op de mens, mag de EO-directie daar toch mee rekenen? Als jou dat dan weer stoort, dan kijk je toch gewoon niet?

De Ublad-redactie attendeerde mij op genoemd interview met Gerdien de Jong. Zij kent blijkbaar uitsluitend domme, maar doortrapte, stiekeme creationisten. Vijandbeelden ontmenselijken anderen. Chique vind ik filmbewerking ook niet, maar haar zwartwit-reflex evenmin. Naar beide kanten bepleit ik meer openheid voor debat: binnen EO-zendtijd moet de Jong toch redelijke, maar diverse gesprekspartners kunnen ontmoeten? Begrip voor motieven achter evolutie-schuwheid helpt. Ook niet-christenen begrijpen immers dat biologische evolutie diepere vragen oproept. Hoe reëel blijven persoonlijkheid, wil, keuzevrijheid, moraal, enzovoort? Liefde is toch hopelijk meer dan voortplantingsdrift? Daar liggen vakwetenschap-overstijgende vragen, met filosofische en levensbeschouwelijke kanten. Wie heeft, naast soms begrijpelijke ergernis, ruimte voor deze dialoog?

Het antwoord van Gerdien de Jong verscheen in U-blad 7 (39) :

Rob Nijhoff van het wetenschappelijk instituut van de Christen Unie preekt tolerantie in het vorige Ublad (4 oktober). Ik ben bang dat hij zich sterk vergist in hoe de zaken liggen over de EO en over evolutie. Geen bioloog heeft ooit bij de EO geprotesteerd over anti-wetenschappelijke, eigengemaakte EO programma's. Het gaat erom dat de EO programma's die anderen gemaakt hebben presenteert op een manier die de makers niet bedoeld hebben.

Verder is de evolutietheorie een wetenschappelijke theorie - en dan gaat het over waarnemingen en feiten en over argumenten, en niet over vrijheid van meningsuiting. Het is net als met 2+2=4: er valt nu eenmaal niet over te praten of 2+2=5 ook mag. En wat die inquisitie betreft, vakkennis zou beter gewaardeerd kunnen worden: straks is het nog 'wetenschapsfundamentalisme' om te zeggen dat atomen bestaan...

Het aardigste uit het stuk van Rob Nijhoff vindt ik nog "Chique vind ik filmbewerking ook niet". Hij zegt niet waarom. Jammer. Maar hoe dan ook hij is het dus eens met Gerdien de Jong dat kritiek op de handelswijze van de EO terecht is. Het 'niet chique' zit o.a. in het stiekeme van het knippen. Dus zijn opmerking "Zij kent blijkbaar uitsluitend domme, maar doortrapte, stiekeme creationisten" is dus onjuist volgens zijn eigen maatstaven want 'dom, doortrapt, stiekem' zijn wat sterkere woorden voor het afgezwakte 'niet chique'. Nijhoff had dus meer nadruk kunnen leggen op de mate van overeenkomst tussen hemzelf en Gerdien de Jong. Dat helpt aanzienlijk bij het verminderen van vijandbeelden!
Nijhoff bepleit 'naar beide kanten' meer openheid voor debat. Als 'beide kanten' inclusief de EO is, dan verwijt Nijhoff dus de EO van een gebrek aan openheid. Terecht. Laat hij dat wat duidelijker zeggen, want dat is punt 2 van de overeenkomst tussen Gerdien de Jong en hemzelf.

Nijhoff's kritiek had niet tegen Gerdien de Jong gericht moeten zijn maar de EO. De EO is de partij die volgens eigen zeggen jarenlang evolutie weggeknipt heeft uit natuurfilms. Dat is géén openheid. Dat kun je niet intelligent noemen. Het enige wat Henk Hagoort kon roepen was: Logo! Logo! Logo! en intellectuele hoogstandjes "wij stammen niet af van de apen". De EO heeft jarenlang de tijd gehad om de vraag aan de orde te stellen "Hoe reëel blijven persoonlijkheid, wil, keuzevrijheid, moraal, Liefde?" Wat doet de EO om deze vraag te beantwoorden? Ze koopt natuurfilms met evolutie en knipt evolutie eruit.
Hoe zo ' Vragen bij gangbare theorieën'? Waar zijn die vragen? De EO knipt evolutie uit natuurfilms!
Is het werkelijk een 'een verdierlijkte visie op de mens' als de evolutietheorie aangetoond meent te hebben dat al het leven een gemeenschappelijke afstamming heeft? Is dat niet ietsje primitief uitgedrukt?

Hoe kun je ooit die levensbeschouwelijke vragen aan de orde stellen als je de feiten die de biologische wetenschap de afgelopen 150 jaar heeft ontdekt, systematisch negeert door ze weg te knippen? Dat zijn de feiten die aanleiding geven tot levensbeschouwelijke vragen! Rob Nijhoff en de EO, wat willen jullie nu: evolutie negeren of vragen over persoonlijkheid, wil, keuzevrijheid, moraal, Liefde aan de orde stellen?

Naschrift: Zelfs het afgezwakte 'niet-chique' heeft de EO nooit toegegeven. Niets heeft ze toegegeven, behalve het blote feit dát ze geknipt hebben. Achteraf.

---

info over Rob Nijhoff

Gastbijdrage John A. Michon

In een Zweedse webkrant "The Local" trof ik onderstaand bericht aan. Om voor de binnenlandse verspreiding geen onnodige taalbarrière op te werpen geef ik een vertaling. De oorspronkelijke (Engelstalige) versie vindt men hier. Het lijkt erop dat de Zweedse regering doortastend uitvoering gaat geven aan de resolutie inzake de gevaren van het creationisme voor het onderwijs, onlangs met grote meerderheid aangenomen door de Raad van Europa (zie hier ).

Men moet zich hierbij rekenschap geven van het feit dat Zweden een centrum-rechtse regering heeft waarin de christen-democraten vertegenwoordigd zijn. De hier geschetste voornemens kunnen mogelijk een bron van inspiratie vormen voor onze minister-president en de minister van OCW. Ongenoemd blijft in het bericht dat de maatregelen uiteraard ook van toepassing zullen zijn op islamitische onderwijsinstellingen.

CREATIONISME GEWEERD IN ZWEEDSE SCHOLEN
Bron: The Local
d.d.: 15 oktober 2007
Vertaling: JAM

De Zweedse regering gaat maatregelen nemen met betrekking tot de rol die religie speelt in de lesprogramma's van particuliere scholen op levensbeschouwelijke grondslag [datgene wat bij ons 'bijzonder onderwijs' heet - JAM]. De nieuwe voorschriften verbieden biologieleraren creationisme of 'intelligent design' in de les te behandelen als alternatief voor evolutie.
"Leerlingen moeten beschermd worden tegen elke vorm van fundamentalisme," aldus de minister van onderwijs, Jan Björklund, volgens Dagens Nyheter.

Op nogal wat christelijke scholen leren de kinderen dat de aarde en alle leven geschapen zijn door een opperwezen. Dikwijls wordt daarbij de indruk gewekt dat dit een gelijkwaardige theorie is naast evolutie -- een opvatting die door de meeste wetenschappers verworpen wordt.

Godsdienstonderwijs blijft onderdeel van het curriculum en het blijft ook toegestaan de schooldag aan te vangen met gebed. In de lessen moeten de leraren zich echter beperken tot de voorgeschreven leerstof. "Diensten aan het eind van een trimester zijn prima," stelde de minister, "en religie blijft een onderwerp, maar alle godsdienstige activiteiten moeten volstrekt gescheiden worden van het lesprogramma.

In Zweden zijn de meeste scholen op religieuze grondslag particuliere instellingen, al worden zij wel bekostigd uit overheidsgelden. Minister Björklund kondigde tevens aan dat het Zweedse Nationale Onderwijs Agentschap zal overgaan tot een verdubbeling van het aantal inspecties, zowel van de openbare als van de onafhankelijke scholen. Voorts worden anonieme financiële donaties verboden en zal het eenvoudiger worden scholen die zich niet aan de regels houden te sluiten. De aangescherpte regels zullen volgend jaar worden opgenomen in de nieuwe schoolwet.

"Wij neutraliseren de natuurdocumentaires van David Attenborough". Deze uitdrukking werd gisteravond gebruikt door Jop Bouma van de EO in een telefonisch interview in het radioprogramma Hoe?Zo!

Met de uitdrukking 'neutraliseren' karakteriseerde de EO-woordvoerder het selectief verwijderen van alle verwijzingen naar evolutie uit de natuurdocumentaires van David Attenborough. De reden daarvoor is dat de EO 'meerdere opties wil openhouden'. Die opties zijn: evolutie, schepping, creationisme, ID, etc. "Wij willen er niet van uitgaan dat de evolutietheorie per definitie waar is. Vandaar dat wij heel expliciet uitspraken dat de mensen van de aap afstammen, en dat de evolutietheorie de oorsprong van alles, dat we dat soort zinsneden neutraliseren." De Leidse evolutiebioloog en mede-initiator van de biologen-petitie Hans Roskam, die aanwezig was in de studio, had bezwaar tegen het begrip 'neutraliseren'. Daar wil ik hier op doorgaan.

De analyse van de term neutraliseren vind ik véél fundamenteler dan de vraag of de EO de kijker nu wel of niet moet waarschuwen dat dit niet de documentaire van David Attenborough's is, maar een verknipte versie. "De EO staat nu eenmaal bekend als een omroep met een hele duidelijke ideologie" (uitdrukking van de EO).

Waarom is die term neutraliseren problematisch, mystificerend en zelf ideologisch? Simpelweg omdat de wetenschap zelf levensbeschouwelijk neutraal is. Er bestaat géén katholieke geologie, gereformeerde atomen of zevendedagsadventisten-DNA. De wetenschap is de enige bron van feitelijke kennis die de mens heeft ontwikkeld die los staat van levensbeschouwing en ideologie. Dat komt omdat feiten daar de dienst uitmaken. Feiten beslissen over mate van waarschijnlijkheid van een theorie. Daarom kan iedereen ongeacht religie, ras of sexe mee doen aan de wetenschap. Juist dáárom is de wetenschap neutraal! Zoals christen èn evolutiebioloog Sander van Doorn duidelijk maakte in dezelfde uitzending. De EO zet de wereld op zijn kop: zij vernietigen het enige neutrale kennisverwervende middel dat de mensheid tot zijn beschikking heeft. Als zij bezwaar hebben tegen de evolutietheorie, is er maar één overduidelijke oplossing: gewoon meedraaien met het wetenschappelijk bedrijf. De EO politiseert juist de wetenschap. De EO tast het neutrale karakter van de wetenschap aan. In de wetenschap wordt waarheid niet door de achterban bepaald. Wat de EO doet is het tegenovergestelde van neutraliseren. Daarom is het gebruiken van de term neutraliseren zelf ideologisch. Niet doordat de EO evolutie vervangt door creationisme -want dat hebben ze niet gedaan- maar door de voorkeuren van de leden van een omroepvereniging mee te laten tellen in de wetenschap. Zo vernietig je het enige en universele middel om feitelijke en toetsbare kennis te verwerven. En dat is geen kleinigheid.

Evolutie is één van de vele theorieën die de wetenschap rijk is. Als je kennis van de geschiedenis van het leven op aarde belangrijk vindt, ga biologie studeren en lever je eigen bijdrage aan dat groeiende inzicht.



Het Teleac programma Hoe?Zo! wordt iedere werkdag (!) uitgezonden van 21 tot 22 uur. De betreffende radiouitzending is als mp3 bestand af te luisteren op Uw PC.
G. S. van Doorn & M. Kirkpatric (2007) 'Turnover of sex chromosomes induced by sexual conflict', Nature 18 October 2007. (Sander van Doorn heeft een bijdrage geschreven aan het tweede Dekker-boek).

Dat had ik de minister president altijd al willen vragen: Wat denkt U van evolutie? We weten nu wat de directeur EO over evolutie denkt, of beter gezegd, hij denkt er liever niet over, maar nog niet van onze christelijke minister-president. De vraag in iets andere vorm, "God of Darwin?" werd gisteravond gesteld door 'De Jakhalzen' in het programma 'De wereld draait door' (Ned 3 16 okt 2007). Hier zijn de antwoorden van Balkenende:

"God of Darwin is wat mij betreft niet een of-of kwestie. Mijn geloof geeft ook de mogelijkheid om te praten over een ontwikkeling in het heelal en de aarde die miljoenen jaren omvat. Het geloof is voor mij een bron van inspiratie en kracht. Zonder geloof zou ik mijn werk als premier niet kunnen doen. Ik kan niet zonder geloof."

Het is heel jammer dat het zo'n kort interview was, maar voor mij is het de eerste keer dat ik Balkenende daar überhaupt over hoor. Ik had wel door willen vragen. De antwoorden zijn te kort. Toch komt duidelijk uit die korte antwoorden naar voren dat hij niet het conservatief-christelijke standpunt van een 6000 jaar oude aarde aanhangt. En bovendien ziet hij evolutie en God kennelijk niet als strijdig. En dat is dus een stuk progressiever dan de EO-directeur Henk Hagoort, die alles wat met evolutie en miljoenen jaren te maken heeft liever wegknipt. Vaag vind ik zijn term 'geloof': geloof in wat? Hier moet een vervolg op komen. Ik wil hem wel aan de tand voelen.

Helaas bevat het online fragment op de site van DWDD niet de uiterst intrigerende antwoorden op de vraag "God of Darwin?". Ik hoop dat ze dat er ook nog opzetten. Dan hoeft U mij niet op mijn woord te geloven.

Bovenstaande interview is afkomstig uit de VPRO gids nr 41 pagina 6. Alweer een publicatie die toegevoegd kan worden aan het lijstje 'Het effect van de petitie'. Het nut van de petitie en het onderzoek van Gerdien de Jong naar de EO-censuur blijkt nog maar eens uit Attenborough's opmerking "Het is in ieder geval de eerste keer dat ik iets dergelijks meemaak". Sinds Tim Overdiek in juli blogde: Sir David windt zich niet op heeft sir David zijn houding behoorlijk bijgesteld. Als het onderzoek naar het conservatief-christelijk knippen van de EO niet gedaan en openbaar gemaakt was, dan hadden niet alleen TV-kijkend Nederland, maar ook de presentator en producent van The Life of Mammals van niets geweten.

---

Zie ook:Debat Gerdien de Jong en Henk Hagoort.

Hieronder volgt de weergave van het interview met David Attenborough dat het programma DingenDieGebeuren (KRO) op maandag 8 oktober 2007 op radio 1 uitzond. In de windows breedband versie loopt het interview van 44:43 - 48:45 min.sec. Ik neem de vertaling over die in de radiouitzending gegeven werd.

45:13 Sir David, wat vindt U ervan dat de Evangelische Omroep alles uit Uw documentaires knipt wat ook maar iets met die evolutie theorie?

"Ik vind het heel jammer dat het op deze manier is aangepakt. Ik maak mijn programma's op basis van wat ik als waarheid zie. En als daar stukken van die waarheid worden weggelaten is dat zonde. Aan de andere kant, hebben ze geen andere waarheid verkondigd, maar alleen stukken weggelaten. '25 miljoen jaar geleden' vervangen door 'lang geleden' maakt het geen leugen, maar maakt het wel minder precies. Het is heel moeilijk om contractueel vast te leggen dat men niet op deze manier wijzigingen kan aanbrengen."

45:59 Ze hebben toch de vrijheid om wijzigingen aan te brengen?

"Ja, tot op zekere hoogte. Er zijn natuurlijk landen in de wereld waar een shot van parende dieren als onacceptabel wordt beschouwd. Dat was het 40 jaar geleden ook in Engeland. Of in ieder geval controversieel. Dus, als je programmas exporteerd, dan moet er de mogelijkheid geboden worden de programmas tot op zekere hoogte aan te passen aan de lokale markt."

46:40 Ja, maar in dit geval hebben ze specifiek deel 10 van Uw serie weggelaten. Dat deel ging over de evolutietheorie.

"Ze hebben alleen dingen weggelaten. Ze hebben de evolutietheorie niet vervangen door het scheppingsverhaal."

46:55 En dat stoort U niet erg?

"Jawel, het stemt me treurig. Maar ik onderken dat er nu eenmaal dingen zijn die je zult moeten accepteren in deze wereld."

47:07 Volgens de EO hebben ze de intentie van Uw programma niet aangetast en dat is de fascinatie voor de natuur. Bent U het daarmee eens?

"Dat klopt. Ik heb een fascinatie voor de natuur en ik probeer mijn programmas altijd zo feitelijk mogelijk te maken. We hebben het punt bereikt waarop ik zeg dat de evolutie een feit is. Het is voor mij geen theorie meer.
Ze hebben zoveel veranderd dat dat verdwenen is of veel vager is geworden. In die zin vind ik dat het afbreuk doet aan de kwaliteit van mijn programma."

47:54 En wordt U daar treurig van?

"Ja, zeker. Ik ben van mening dat het zoveel mogelijk moet worden tegengegaan. En ik vind het heel erg dat het op deze manier gebeurd. Het is alleen wel heel moeilijk om juridisch vast te leggen dat er zo niet geknipt mag worden. Zeker om dat wereldwijd te regelen. Om te beginnen zouden we dan alle talen moeten beheersen waarin mijn programma's worden vertaald.

Het belangrijkste resultaat van de petitie van Nederlandse biologen aan de BBC is dat David Attenborough nu zegt dat hij de ingrepen van de EO betreurt en dat de BBC in de toekomst maatregelen zal nemen dat de essentie van een BBC documentaire niet aangetast wordt. Dit is in tegenstelling tot eerdere tamelijk onverschillige reacties van Attenborough. Maar er zijn méér effecten van de petitie. Tenminste twee Britse kranten hebben over de petitie en Attenborough's schriftelijk antwoord bericht: Britse Telegraph (2 okt) onder de kop 'Creationists rewrite natural history' en de Times (5 okt) met de pittige kop 'David Attenborough hits out at creationists who doctored his films'.

Géén David Attenborough! Deze foto van een onbekend persoon vergezelde het ANP bericht over de petitie.

Wél David Attenborough

Ook vrijwel alle Nederlandse dagbladen hebben bericht over de petitie: Trouw (6 okt) waarin ik geciteerd wordt; de papieren editie van Trouw 6 okt pagina 7 (helaas een type fout: evolutie.blog.nl moet zijn: evolutie.blog.com) en het oorspronkelijke ANP bericht in Trouw (za 6 okt); Elsevier (6 okt), Planet (6 okt), Algemeen Dagblad (6 okt), Telegraaf (6 okt), Nederlands Dagblad (6 okt), Volkskrant (maandag 8 okt), NRC (8 okt), Nederlands Dagblad (8 okt), Wereldomroep (8 okt), Reformatorisch Dagblad (8 okt 11:30). Een aantal kranten gaf een foto van een onbekend persoon uit voor Attenborough. Kennelijk gebaseerd op een ANP foto. Een interview met Gerdien de Jong in het U-blad (Universiteit Utrecht) van 27 september is nu ook online. Op 20 september had de Volkskrant al bericht dat er 379 handtekeningen waren verzameld.

Ook zijn er in de blogosfeer enkele belangrijke blogposts te melden: Don't get David Attenborough mad is een post van het bekende scienceblog Pharyngula (4 oct) met kommentaar #54 van Gerdien de Jong waarin ze een goede uitleg geeft van het Nederlandse omroepbestel voor buitenlanders en #62 waarin ze stelling neemt tegen sommige agressieve uitlatingen aan het adres van de BBC. Een ander Engelstalig blog, The Beagle Project, dat als doel heeft een replica van het schip de Beagle te bouwen (het schip waarmee Darwin zijn ontdekkingstocht maakte), had op 4 oktober een enthousiaste pro-Attenborough anti-BBC post gemaakt, maar had lezers opgeroepen protest mails te sturen naar een pr man van de BBC. Dat is niet de juiste persoon om klachten in te dienen. Dit heeft blogeigenaresse Karin James ondertussen op haar blog gecorrigeerd. Al met al weer een hoop publiciteit. Het is echter nog te vroeg om het uiteindelijke effect van de petitie in kaart te brengen. Wordt vervolgd.

Postscript 1 (dinsdag 9 okt): zoals 3 bloglezers opmerkten is 'de onbekende persoon' op de foto Richard Attenborough, de broer van David.

Postscript 2 (dinsdag 9 okt): De belangrijkste blog die over de petitie bericht heeft ben ik vergeten: The Panda's Thumb die op 1 Oct. een post had: BBC Documentaries Censored by Dutch Evangelicals.

Postscript 3 (dinsdag 9 okt): David Attenborough is maadag 8 okt geinterviewd in het radioprogramma DingenDieGebeuren. Het interview loopt van 44:43 - 48:45 min.sec (windows breedband).