EO: knippen uit een ongemakkelijke waarheid
Als de EO consequent is, moet ze in iedere publicatie alle verwijzingen naar een ouderdom van meer dan 6.000 jaar censuren. Bijvoorbeeld de bestseller 'An Inconvenient Truth' (wat een passende titel!!!) van Al Gore:
| Al Gore 'Een Ongemakkelijke Waarheid' | EO-methode ??? |
| "Ooit zaten de continenten aan elkaar vast. Miljoenen jaren geleden gingen ze uit elkaar" (p.18) | knippen of wijzigen in: 'de continenten zijn 6.000 jaar geleden geschapen zoals ze er nu bij liggen' |
| "Voor Antartica zijn nu meetgegevens beschikbaar die tot 650.000 jaar teruggaan in de tijd', "Nergens in deze periode van 650.000 jaar, voorafgaand aan de industrialisatie, kwam de CO2-concentratie boven de 300 ppm" (p.66) | hele passage (+ grafiek!) knippen of wijzigen: "Voor Antartica zijn nu meetgegevens beschikbaar die tot héél ver teruggaan in de tijd', "Nergens in deze periode van héél veel jaren, voorafgaand aan de industrialisatie, kwam de CO2-concentratie boven de 300 ppm". |
| "Ongeveer 10.000 jaar geleden gebeurde er iets ..." (p.149) | "Héél lang geleden gebeurde er iets ..." |
Een andere ongemakkelijke waarheid is evolutie, zoals ruim 10.000 bezoekers van de afgelopen 4 dagen (van 28 t/m 31 juli) op dit blog hebben kunnen constateren. Overigens was evolutie blog niet de enige site die aandacht besteedde aan de EO-censuur: mijn lijstje komt boven de 50 uit (zie naschrift 27 juli) en dat is inclusief de landelijke dagbladen (Trouw, AD, Telegraaf, NRC, Volkskrant, Parool, Reformatorisch Dagblad). Vele van die sites hadden hun eigen forums en honderden Nederlanders maakten daarvan gebruik. Nederland was niet het enige land: bezoekers van evolutie.blog.com kwamen uit meer dan 83 landen (statistiek).
EO-directeur Henk Hagoort heeft kennelijk niet aangevoeld dat censuur fundamentele waarden in een democratische samenleving aantast en dat je dus heftige reacties mag verwachten. En dat is precies wat er gebeurd is. De meesten hebben het EO-knipwerk als censuur gezien en als een grove schending van het principe van eerlijke voorlichting. Een veel voorkomende reactie was: 'knippen om dom te houden'. De reactie van Hagoort maakte het allemaal nog erger. Het Reformatorisch Dagblad typeerde dat als: 'EO laconiek onder aantijging censuur'. Wanneer fundamentele waarden aangetast worden, dan reageer je niet laconiek! Het ergste van deze censuur vind ik dat Hagoort wetenschappelijke integriteit opoffert ten behoeve van zijn achterban. Geen enkele waarde of belang kan dat rechtvaardigen.
Maar het is niet alleen dat. Uit zijn reactie blijkt dat het EO-logo staat voor knippen en dat de EO dus helemaal niets hoeft aan te kondigen of uit te leggen. Knippen en filteren (het beroemde EO-filter!) is binnen de EO kennelijk vanzelfsprekend geworden. Maar niet voor de rest van Nederland. 'Niets nieuws!' hebben velen geroepen toen de censuur onthuld werd. Ze vergeten dat Hagoort pas met publieke 'verklaringen' kwam, nadat Gerdien de Jong hem er op gewezen had. Bij mijn weten heeft hij nooit de moed gehad om zelf naar buiten te komen met: 'Wij bij de EO knippen standaard evolutie eruit en wel daarom'. Velen waren van mening dat het logisch is om evolutie eruit te knippen. Dat kun je verwachten van de EO. Maar dat is invullen van iets wat Hagoort nooit uitgelegd heeft. Ook nu niet. Een aantal mensen blogden 'logisch, want evolutie is maar een theorie!', of: 'de evolutietheorie zit vol gaten en is op zijn retour!' of 'Evolutie is helemaal niet bewezen!'. Maar dit alles heeft Hagoort helemaal niet als reden opgegeven. Dat is weer invullen waar Hagoort zweeg.
Los van alle juridische en wetenschappelijke aspecten, blijft het bijzonder knullig en hoogst onsympathiek om niet óf voor de uitzending óf op de EO-site óf op de DVD te vermelden dat evolutie eruit geknipt is. De censuur gaat zó ver dat de Nederlandse vertaling van het boek, die niets heeft geknipt, niet via de EO te verkrijgen is. Allemaal hoogst onsympathiek. Ik kan Hagoort aanraden de commentaren op zijn eigen EO site eens te lezen: "Het was wel netjes geweest het uitknippen aan de kijkers te vertellen" (uitspraak van een EO-sympathisant!*). En er staan nog vele andere rake opmerkingen. Aanbevolen.
Nog een ander aspect is dat door het stiekeme knippen de EO geen wetenschappelijke verantwoording van individuele knippen heeft gegeven. Bijvoorbeeld: waarom behalve het woord 'evolutie' ook iedere verwijzing naar miljoenen jaren? Dit gaat véél verder dan alleen evolutiebiologie, hier zijn geologie en cosmologie in het geding. Weglaten is de meest gemakzuchtige oplossing omdat zo wetenschappelijke verantwoording wordt ontlopen. In tegenstelling tot wat Hagoort en vele anderen hebben beweerd, is het niet logisch om te knippen vanwege je achterban, en is het niet vanzelfsprekend te knippen omdat geloof niet per definitie onverenigbaar is met evolutie en de ouderdom van de aarde. Daarom heb je wat uit te leggen. Bijvoorbeeld de christelijk evolutiebioloog Sander van Doorn is een levend bewijs dat geloof en evolutie samen kunnen gaan. Van Doorn heeft nota bene vorig jaar in de Andries Knevel talkshow gezeten samen met Cees Dekker n.a.v. de presentatie van het boek 'En God beschikte een worm'. Het trieste van dit domme knippen is dat gelovigen al 150 jaar nagedacht hebben over de integratie van evolutie in hun wereldbeeld en met een verscheidenheid aan antwoorden zijn gekomen. De meest beroemde is de christen en geneticus Francis Collins. Is dit allemaal bekend bij de EO achterban?
Een suggestie voor de EO: waarom niet de ongecensureerde versie van Attenburough uitzenden en na de uitzending op TV discussieren over zaken die als probleem ervaren worden? Nodig deskundigen uit als Sander van Doorn en Francis Collins. Laat je informeren, houd mensen niet onwetend.
Vorig jaar deed de EO een dappere poging om wetenschap op de TV te brengen met een eigen programma met de gewaagde titel 'Galileo'. Een gemiste kans: er was géén aflevering over evolutie. Bovendien was al duidelijk vóórdat de uitzendingen begonnen dat de presentator Reinier van den Berg een uitgesproken wetenschapsvijandige houding had (zie interview met hem in de VPRO gids waarover ik precies een jaar geleden in deze blogpost en volgende over heb bericht). Erg jammer. De wetenschap en de evolutiebiologie staat niet stil. Sinds Darwin (1859) zijn er vele wetenschappelijke revoluties geweest, hoe langer je wacht, hoe moeilijker is het om de achterstand in te halen. EO, Doe wat!
Zie ook kort kommentaar op de site van Bart Klink (onder artikelen); het blog van de godsdienstfilosoof/theoloog Taede Smedes en de Volkskrant (1 aug). Op donderdag 2 aug (vandaag) verschijnen er artikelen in het Friesch Dagblad en het Nederlands Dagblad over de EO-censuur affaire. Het ND gooit olie op het vuur en wakkert de discussie nog eens flink aan! In de nrc is een discussieforum geopend.
*) Nog een rake uitspraak op het EO forum (30 juli): "Naar mijn mening is de EO de mening toegedaan dat je dingen kunt doodnegeren, vingers in je oren hard nanananana zingen en de ogen dichtdoen voor de realiteit helpt kennelijk om zaken waar je niet over wenst na te denken of mee geconfronteerd wenst te worden met succes te negeren." en deze: "Ik ben echter van mening dat transparantie en openheid altijd beter scoort dan heimelijkheid en achterkamertjes werk" (31 juli). Sommige EO-leden zijn ruimdenkender, eerlijker en intelligenter dan hun directeur! [5 aug]
Deze bijdrage is onzakelijk, bevat persoonlijke verdachtmakingen, bevat geen nieuwe argumenten of feiten, en wordt daarom niet geplaatst. Zie ook gebruiksaanwijzing van dit blog. -De redactie van dit blog (GK).
(Comment this)
"...
Op grond van artikel 13c, eerste en tweede lid, van de Mediawet heeft de publieke omroep tot taak het op landelijk, regionaal en lokaal niveau verzorgen van een pluriform en kwalitatief hoogstaand aanbod van programma’s voor algemene omroep op het gebied van informatie, cultuur, educatie en verstrooiing. De programma’s van de publieke omroep moeten bijdragen aan de ontwikkeling en verspreiding van de pluriformiteit en culturele diversiteit in Nederland en zijn gericht op zowel een breed en algemeen publiek als op bevolkings- en leeftijdsgroepen van verschillende omvang en samenstelling. Voor de uitvoering van deze opdracht is op grond van de Mediawet zendtijd verleend
...
"
... lijkt mij op 3 punten strijdig met die taak:
- en zijn gericht op zowel een breed en algemeen publiek als op bevolkings- en leeftijdsgroepen van verschillende omvang en samenstelling,
- kwalitatief hoogstaand,
- bijdragen aan de ontwikkeling en verspreiding van de pluriformiteit en culturele diversiteit in Nederland.
Het kan niet zo zijn dat met ´verstrooiing´ een versuffing beoogd is, die kennelijk wel wordt bereikt !! ;)
Henk E (Comment this)
Als eerste wil ik zeggen dat de eo eindelijk iets goeds heeft gedaan.
citaat:
EO-directeur Henk Hagoort heeft kennelijk niet aangevoeld dat censuur fundamentele waarden in een democratische samenleving aantast en dat je dus heftige reacties mag verwachten. En dat is precies wat er gebeurd is
zegt onze grondwet niet dat er vrijheid van meningsuiting en godsdienst is?
De fundamentele waarden van de democratie worden inderdaad aangetast als door de overheid wordt opgelegd dat de eo verplicht de evolutietheorie in hun documentares moet verwerken.
een voorbeeld het verhaal van dat de mens uit de aap is voortgekomen staat haaks op dat de eerste mens adam is.
(Comment this)
Knipwerk
Er wordt geknipt in documontaires en er vindt een redactionele bewerking plaats (in nauw overleg met de BBC). Dit heeft echter meer te maken met het 'op maat' knippen ivm de beschikbare zendtijd van de zendercoördinator dan met 'censuur'. Als er iets moet worden weggelaten, dan liever de 'wetenschappelijke interpretaties' dan die mooie natuurbeelden zelf.
Soms heeft dit de schijn van een 'gekuisde vertaling. Want laten we eerlijk zijn: sommige zaken liggen gewoon ietwat gevoeliger bij een bepaald deel van de achterban dan andere. Als ik zou moeten kiezen tussen het kwetsen van meelevende (en betalende) leden of het bevestigen van de vele vooroordelen bij EO-critici - bij wie je toch nooit iets goed kunt doen.. - dan is mijn keuze snel gemaakt! De verklaring van Henk Hagoort - 'we stammen niet van de apen af' - maakt dit helemaal af: een prachtige inkopper om bij de achterban - die zich soms nog al eens zorgen maakt om 'de glijdende schaal bij de EO' - gerust te stellen :-)
Creationisme
Er wordt gesuggereerd dat de EO een creationistische visie zou uitdragen. Niets is minder waar! Tot op heden heeft de EO het creationisme op grote afstand gehouden en voor zover ik weet nog nooit een programma gewijd aan het creationistisme. Veel EO-leden en -medewerkers hebben geen problemen met de evolutietheorie. Andries Knevel heeft bepaald geen geheim gemaakt van zijn 'comming out' als evolutie-sympathisant.
Mbt. de beschrijving van de 'creationisten' wordt op dit forum nogal denigrerend geschreven. Mijn ervaring is dat deze mensen - en ik ken er toch best een paar - vaak meer vakinhoudelijke kennis hebben dat ik zou verwachten. Ofwel: een klein beetje meer respect zou op zijn plaats zijn. Laten we eerlijk zijn: hoeveel van ons hebben ooit de moeite genomen om een wetenschappelijke creationistische bijdrage te lezen?
Vrijheid van meningsuiting
Als er al een probleem is met censuur en inperking van vrijheid van meningsuiting in het onderwijs, wetenschap en in de media, dan heeft de evolutie theorie als 'leading opinion' weinig te klagen. Het is derhalve onzin om de EO te betichten van het 'onthouden van kennis over de evolutietheorie'.
Een andere meer boeiende vraag is in hoeverre het Nederlandse publiek recht heeft op kennis van 'minor opinions' , zoals bijvoorbeeld het creationisme. Naar mijn indruk is die ruimte er niet. Zelfs niet bij een omroep als de EO. Mag daar misschien ook eens iets over gezegd worden?
met hartelijke komkommergroet, (Comment this)
Heb je trouwens iets met de EO?
Is die Hobrink-kwestie ook een broodje aap?
Dat over die minor opinions vind ik eigenlijk wel een goed punt. Volgens mij krijgen die in de media en in het onderwijs totaal geen aandacht. Voor de politici onder ons: dit lijkt me goede stof voor een paar kritische kamer-vragen aan minister Plassterk!
(Comment this)
Even 1 opmerking op dit moment:
citaat uit Friesch Dagblad vrijdag, 3 augustus 2007.
"Een artikel in het christelijk opinieblad CV Koers in maart van dit jaar was voor mij de aanleiding om dit nu te doen. Andries Knevel deed daar min of meer de oproep dat er een lijst moest komen van wetenschappers die tegen de evolutiebiologie zijn. Dat was voor mij de druppel. De emmer stroomde over.”
Wil je dat even lezen? aub.
En geef je bron voor je bewering dat Knevel evolutie accepteert, want dat is behoorlijk in strijd met met bovenstaand feit.
(Comment this)
Gert, kijk bijv. op http://www.refdag.nl/artikel/1218014/ of Google (zoektermen 'Knevel' en 'evolutie'). Andries' oproep in het FD komt voort uit de frustratie (ook die van mij) is dat er veel wetenschappers zijn met gegronde twijfels over bestaande theorieën, maar zich hierover uit angst voor ongewenste stigma's op de vlakte houden.
[knip]
(Comment this)
http://nl.youtube.com/watch?v=L3qoXqHNmq0
(Comment this)