evolutie.blog.com

In mijn blog van 8 juni gaf ik een eerste indruk van Michael Behe's boek The Edge of Evolution. Ik ging toen vooral in op de God van Behe, nu zal ik ingaan op hoe Behe over evolutie denkt. Binnenkort zal ik dit gedetailleerder uitwerken in een review voor mijn site 'Was Darwin Wrong?'

Waarom één stap vooruit? In zijn vorige boek Darwin's Black Box (ned. vert. 'De zwarte doos van Darwin') kon er maar één zinnetje vanaf als het ging om gemeenschappelijke afstamming van al het leven (common descent). Dat was: de feiten geven sterke ondersteuning voor gemeenschappelijke afstamming ('I believe the evidence strongly supports common descent'). Een boek tegen evolutie en dan één onbenullig zinnetje besteden aan de kern van de evolutietheorie! Nu geeft hij er iets meer aandacht aan, en geeft feiten voor common descent. Vooral moderne genetica heeft fantastische en onverwachte bevestiging van common descent opgeleverd ('Let's acknowledge that genetics has yielded yet more terrific (and totally unanticipated) 'evidence of common descent."). Ook geeft hij toe dat natuurlijke selectie en toevallige mutaties kleine aanpassingen kunnen produceren ("randomness does occur and can explain some aspects of all areas of life"). Als voorbeeld van wat toevallige mutaties en natuurlijke selectie kunnen produceren geeft hij antibiotica resistentie. Dit zijn bescheiden erkenningen van onderdelen van de evolutietheorie, maar toch een stap vooruit omdat tien jaar geleden Intelligent Design voorvechters hun mond hielden over gemeenschappelijke afstamming of zich beperkten tot vage kritiek en het aankaarten onopgeloste problemen. En de conservatieve, Bijbelse stroming binnen het creationisme (vooral creationisten die in een 6000 jaar oude aarde geloven) moet helemaal niets van gemeenschappelijke afstamming hebben (afstamming van de apen en zo). Dus in dat opzicht is Behe een winstpunt. Ook werd toen veel ophef gemaakt van de bewering dat survival of the fittest een tautologie (een altijd ware bewering) zou zijn en daardoor een waardeloze bewering (Phillip Johnson). Behe hoor je daar niet meer over. Dus ten opzichte van het conservatieve creationisme is Behe in dit opzicht een vooruitgang.

Maar vergis je niet, er volgt steeds 'een maar' op iedere positieve uitspraak. En dat is tegelijk één van de merkwaardigste manoeuvres van zijn hele boek: hij claimt dat 'common descent' niet door toevallige mutaties verklaard kan worden! Oftewel: uit het feit van 'common descent' kunnen we niet automatisch afleiden dat ze veroorzaakt is door toevallige mutaties. Behe ontkoppelt dus 'common descent' en het mechanisme van evolutie. Dat is voor hem een slimme en noodzakelijke zet. Want een groot deel van zijn boek gaat over zijn claim dat toevallige mutaties bij lange na niet voldoende zijn om complexe aanpassingen te produceren (1). De rechtvaardiging voor deze ontkoppeling vindt hij bij een beroemde evolutiebioloog Ernst Mayr (in 2005 overleden). Volgens Mayr had Darwin vijf theorieën in plaats van één (dé evolutietheorie). Bij mijn weten heeft geen enkele bioloog Mayr's claim dat 'gemeenschappelijke afstamming' (het feit van evolutie) en 'natuurlijke selectie ' (het mechanisme van evolutie) twee aparte theorieën zijn betwist. Uit de geschiedenis blijkt dat wetenschappers het één konden accepteren en het ander konden verwerpen. Wetenschappers in Darwin's tijd waren vrij snel overtuigd van gemeenschappelijke afstamming, maar niet direct van het grote belang van selectie. Maar Mayr en alle moderne evolutiebiologen accepteren alle vijf onderdelen van Darwin's vijf theorieën. Behalve dat Behe die twee ontkoppelt, beweert hij ook nog dat evolutiebiologen ten onrechte uit het feit van evolutie afleiden dat toevallige mutaties de oorzaak zijn. Maar als hij toevallige mutaties als hoofdoorzaak verwerpt, wat is zijn oplossing dan? Merkwaardig genoeg kiest hij niet voor 'doelgerichte mutaties' (wat dat ook moge zijn), maar gewoon voor het aloude design. Dat deed Behe 10 jaar geleden ook al, maar toen bleef design beperkt tot zweepstartjes en bloedstolling.

Het nieuwe van The Edge of Evolution is dat design niet meer beperkt is tot een handvol onherleidbaar complexe systemen, maar zich nu uitstrekt tot alle levende wezens. Behe concludeert met zekerheid dat alle grote diergroepen zoals amphibieën, vissen, vogels en zoogdieren ontworpen en waarschijnlijk ook kleinere groepen binnen die grote groepen. Hij geeft geen namen van die groepen die lager in de hiërarchie staan, maar je moet dan denken aan groepen binnen de zoogdieren als honden, katten, apen, en groepen binnen vogels zoals fazanten, eenden, roofvogels, enz. Het is haast niet te geloven. Het is op het niveau van de familie (zoals Nelson, Junker en Scherer, zie: 2 ). Behe heeft zich hier in een onmogelijke positie gemanoeuvreerd.

Want hoe is deze grootschalige vorm van design te verenigen met gemeenschappelijke afstamming? Die twee staan toch haaks op elkaar? Om de lezer uit te leggen hoe (bovennatuurlijke) schepping van die groepen te verenigen is met gemeenschappelijke afstamming van al het leven, heeft Behe maar één zinnetje nodig en dat is vrij vertaald: die groepen vertegenwoordigen afzonderlijke harmonieuze ontwerpen ('different phyla represent separate, integrated designs') ondanks het feit dat die groepen heel veel gemeenschappelijke eigenschappen hebben. Hij weet dat bijvoorbeeld alle gewervelde dieren (idem: zoogdieren, idem: carnivoren) veel kenmerken gemeenschappelijk hebben, ook op biochemisch en genetisch niveau, maar ondanks dat zegt hij gewoon dat het aparte ontwerpen zijn. Hier staat mijn verstand bij stil. Dit komt er op neer dat de Ontwerper die gemeenschappelijke kenmerken ook opnieuw geschapen moet hebben, iedere keer opnieuw en opnieuw en opnieuw. Daar hoor je Behe niet over. Maar nu komt het: dit betekent dat de Ontwerper alle soorten zó heeft ontworpen dat het lijkt alsof ze door gemeenschappelijke afstamming ontstaan zijn! Want, zoals we gezien hebben, Behe accepteert gemeenschappelijke afstamming. Maar, het is dus een fake gemeenschappelijke afstamming. Bedrog! (3) Behalve dat de Ontwerper voor al die groepen 'nieuwe' complexe systemen heeft toegevoegd, moet de ontwerper dus alle gemeenschappelijke genen en chromosomen en eiwitten van soorten zó geschapen hebben dat het lijkt alsof ze geëvolueerd zijn. Geen wonder dat Behe maar één zinnetje besteedt aan deze krankzinnige consequentie. Hij praat er liever niet over. Misschien denkt hij dat de Ontwerper complexe systemen op gezette tijden alleen maar heeft toegevoegd. Maar dat zegt hij niet. Al de bezwaren tegen 'een beetje' common descent heb ik al uiteengezet in (2). Het is triest te bedenken dat dit alles geen enkele invloed op Behe heeft gehad. Maar al die bezwaren gelden onverminderd voor Behe's 'oplossing'. (Sowieso negeert Behe in zijn boek alle kritiek van de afgelopen tien jaar! Wat een wetenschapper!) Daarom heeft Behe tegelijk met dat ene stapje vooruit, tegelijk duizend stappen achteruit gezet. Iedere aparte geschapen diersoort is een stap achteruit. Zijn positie in The Edge of Evolution is die van 'special creation', afzonderlijke schepping. Bijna het bijbelse scheppingsverhaal maar dan uitgesmeerd over een paar miljard jaar. Conservatiever kan het niet. Je kunt zeggen dat alle vormen van creationisme wetenschappelijk bizar zijn, maar als ik gedwongen wordt om onderscheid te maken dan is Genesis een charmante scheppingsmythe, schepping op het niveau van families is bizar, maar complete 'common descent' combineren met design op alle Linneaanse nivo's behalve de laagste, zoals Behe doet, is een EXTREEM bizar mengsel van progressieve en de meest conservatieve theorieën.

Wat wil zo iemand als Behe nu bereiken? Evolutie uitbannen lijkt wel erg onrealistisch als je gemeenschappelijke afstamming (common descent) accepteert. Darwinisme uitbannen? Wat Behe beweert is dat toevallige mutaties (random mutation) en natuurlijke selectie niet alles kunnen verklaren. Dus wil hij dat plus dat de meerderheid van het leven ontworpen is als wetenschappelijke theorie geaccepteerd krijgen? Door de schizofrene combinatie van gemeenschappelijke afstamming en ontwerp zal geen enkele wetenschapper er ooit aan willen. En omdat hij zijn theorieën maar blijft publiceren in populaire boeken is er zelfs niet eens een wetenschappelijke discussie op een plaats waar die normaal plaatsvindt: in de wetenschappelijke tijdschriften. De God van Behe is er niet mensvriendelijker op geworden. Willen gelovigen dat? In mijn review van Darwin's Black Box had ik er al op gewezen dat de onherleidbaar complexe, dus ontworpen, zweepstaartjes voorkomen bij de veroorzaker van slaapziekte (leidt in maanden tot jaren op een afschuwelijke manier tot de dood). Dat heeft Behe genegeerd. Nu geeft hij toe dat malaria ontworpen is (4). Wat wil Behe met zijn bizarre en onethische designer? Die enorme problemen met toevallige mutaties heeft een christen als Francis Collins totaal niet. Zijn standpunt is dat wat er voor mensen als toeval uitziet door God gepland kan zijn. Dat wordt niet eens overwogen door Intelligent Design aanhangers. Wat willen die ID-mensen toch?

Noten

1. Dit komt goed overeen met de beginselverklaring van de ID-beweging opgesteld in 2001: "We are skeptical of claims for the ability of random mutation and natural selection to account for the complexity of life. Careful examination of the evidence for Darwinian theory should be encouraged." te vinden op: http://www.dissentfromdarwin.org/
2. Common Descent: It's All or Nothing
3. Francis Collins heeft in een prachtig voorbeeld in zijn boek duidelijk gemaakt dat identieke kapotte genen in verschillende soorten maar op één manier te interpeteren zijn: gemeenschappelijke afstamming. Als je hier design als verklaring geeft, erken je dat de Ontwerper je bedriegt. Zie: mijn review
4. zie mijn blog van 8 juni 2007

Zie ook: Interview met Michael Behe over zijn nieuwe boek The Edge of Evolution (Dinsdag 29 May 2007)