Vrijdag, Juni 08, 2007

Behe's God (1)


"Malaria was intentionally designed. The molecular machinery with which the parasite invades red blood cells is an exquisitely purposeful arrangement of parts. What sort of designer is that? What sort of "fine-tuning" leads to untold human misery? To countless mothers mourning countless children? Did a hateful, malign being make intelligent life in order to torture it? One who relishes cries of pain?
Maybe. Maybe not."
Michael Behe (2007) The Edge of Evolution, p.237.

Michael Behe laat er geen misverstand over bestaan. De malaria parasiet is 'irreducible complex' en dus moet de malaria parasiet volgens zijn eigen logica, zoals hij 10 jaar geleden in Darwin's Black Box heeft betoogd, ontworpen zijn. Een kwestie van logica. Hij gaat de onvermijdelijke vragen niet uit de weg: wat is dit voor een Ontwerper? Maar hij gaat het onvermijdelijk antwoord wel uit de weg: misschien is die Ontwerper wel kwaadaardig, een sadist, maar misschien ook niet.
Het meest schokkende is niet dat Behe zeker weet dat malaria volgens vooropgezet plan ontworpen is, maar dat hij niet precies weet of die Ontwerper wel kwaadaardig genoemd mag worden.

Michael Behe is een wetenschapper en hij is trots op zijn logica. Dat is trouwens een logica die hij 10 jaar geleden zelf heeft uitgevonden: onherleidbare complexe structuren wijzen onherroepelijk op een Ontwerper. Maar, als die logica niet deugt, dan deugt de conclusie van Ontwerper ook niet. Behe twijfelt niet. Ook niet nu malaria ontworpen blijkt te zijn volgens zijn Ontwerpcriterium. Wat je verder ook over het kwaad in de wereld denkt, zegt Behe, één opvatting is absoluut onverdedigbaar, en dat is die van Darwin:

"In a letter to Asa Gray, he wrote: "I cannot persuade myself that a beneficent and omnipotent God would have designedly created the Ichneumonidae with the express intention of their feeding within the living body of caterpillars."
Behe is zo overtuigd van zijn eigen logica dat hij Darwin teerhartigheid verwijt. Hij gaat verder met aanval op Darwin:
"So did Darwin conclude that the designer was not beneficent? Maybe not omnipotent? No. He decided -based on squeamishness- that no designer existed."
Volgens Behe heeft Darwin geconcludeerd - op basis van overgevoeligheid - (inderdaad hij kon niet tegen bloed, daarom brak hij zijn studie medicijnen af) dat God niet bestaat.
Maar Behe kan niet lezen. Dat staat er niet. Darwin schreef (in een brief, niet in The Origin) dat hij zich niet kon voorstellen dat een Algoede en Almachtige God zo iets wreeds zou scheppen. Dat is wat er staat. We weten wel dat Darwin zijn geloof in God opgaf gedurende zijn leven, maar geef dan het correcte citaat. Trouwens, Darwin had God niet nodig om The Origin of Species te verklaren. Darwin refereert gewoon naar de gangbare en eeuwenoude definite van de monotheistische God: Algoed, Almachtig, Alwetend. Die definitie heeft Darwin niet zelf verzonnen. Die hebben theologen er bij ons ingehamerd. Darwin was daar duidelijk in: zo'n God is onverenigbaar met de wreedheid in de schepping. Een kwestie van logica. Als Behe God wil redden, moet hij een andere definitie van God geven. Hij zou bijvoorbeeld 'Algoed' kunnen schrappen. In plaats daarvan komt hij met een -sorry voor het woord- laf antwoord: "Maybe. Maybe not".
Dat Behe Darwin beschuldigt van een ondeugdelijke theologie was eigenlijk te verwachten gezien wat hij schreef als aanbeveling voor Darwin's God van Cornelius Hunter (2001), (een andere beruchte ID-er):
"Biophysicist Cornelius Hunter argues perceptively that the main supporting pole of the Darwinian tent has always been a theological assertion: God wouldn't have done it that way. Rather than demonstrating that evolution is capable of the wonders they attribute to it, Darwinists rely on a man-made version of God to argue that He never would have made life with the particular suite of features we observe."
(het is zeker ook een theologische bewering dat al het leven een gemeenschappelijke afstamming heeft? Wat Darwinisten doen is gewoon voorspellingen doen op basis van de gangbare eigenschappen van God waaronder Algoedheid. Die logica bevalt de ID-ers niet.)

Diezelfde Darwin, die nu door Behe van sentimentaliteit wordt beschuldigd, wordt door velen ook met het 'sociaal Darwinisme' in verband gebracht omdat hij de 'struggle for survival', de strijd om het bestaan op de mens heeft toegepast. Cees Dekker wist het zeker, hij moest er om lachen dat ik dat niet wist: "De link tussen Darwin en Hitler is gewoon een historisch feit".
Laten we de zaak in de juiste historische context zetten:
"Debunking the traditional conceptions of both God and man, thinkers such as Charles Darwin, Karl Marx, and Sigmund Freud portrayed humans not as moral and spiritual beings, but as animals or machines who inhabited a universe ruled by purely impersonal forces ...
The cultural consequences of this triumph of materialism were devastating. Materialists denied the existence of objective moral standards"
(citaat afkomstig uit wiki artikel).
Dit zijn statements uit THE WEDGE STRATEGY document (1998) van het CENTER FOR THE RENEWAL OF SCIENCE & CULTURE, en onderdeel van het Discovery Institute met bekende namen als Johnson, Dembski, Behe, Meyer.
De strijd tegen het materialisme en de vernietigende gevolgen voor de menselijke cultuur duurt nu bijna 10 jaar en tenslotte onthult Michael Behe dat "Malaria was intentionally designed" en "A million people a year, mainly small children, die from malaria." We kunnen er zeker van zijn dat Dembski, Hunter en de anderen van de ID-club Behe's nieuwe boek van te voren gelezen hebben. Ook Dembski onderschrijft in essentie dezelfde opvatting als Behe op de achterflap van Hunter's boek. Behe's God is de God van de ID-club.

Darwinisten zouden een bedreiging zijn voor objectieve morele standaarden. Die morele standaarden zijn afkomstig van God volgens de Intelligent Design voorvechters. Christenen als Cees Dekker en Francis Collins beweren dat de Moral Law van God komt. Diezelfde God heeft malaria met voorbedachte rade ontworpen. Dat vernietigt de moraal: waarom zouden christenen die in die God geloven nog malaria bestrijden? Ze zouden, net zoals sommige mensen in Nederland die HIV verspreiden, malaria moeten bevorderen. Want dat is God's plan met de mensheid op aarde. In plaats van de moraal te funderen, vernietigt Behe's opvatting de goddelijke fundering van de moraal. Hetzelfde geldt voor iedereen die vindt dat God verantwoordelijk is voor het kwaad. Moraal moet buiten God en godsdienst gevonden worden. Er blijft niets anders over.

Er is één triviale reden waarom Behe vast blijft houden aan de claim dat God malaria geschapen heeft. Behe is de ontdekker van onherleidbare complexiteit. Zijn vorige boek ging daarover. Hij is daar beroemd door geworden. Hij is er trots op. Nu blijkt malaria onherleidbaar complex. Hij kan en wil zijn eigen uitvinding niet verwerpen.

Posted by Gert Korthof at 09:07:23 | Permanent Link | Comments (26) |
Replies
1 2 3
1 - In Science vrijdag 8 juni staat een review van Behe's nieuwe boek geschreven door Sean B Carroll (The Making of the Fittest). (Comment this)

Geschreven door gert korthof at 2007/06/08 - 11:15:11
2 - Hier is een blog post van een gelovig nuclear physicist die klaagt over ID: "The dishonesty of the ID movement has done incalculable damage." http://helives.blogspot.com/2007/05/response-to-cthomas-on-id.html [met dank aan Gerdien de Jong] (Comment this)

Geschreven door Gert Korthof at 2007/06/08 - 13:37:34
3 - Gert, een quote van dat andere blog: "believers are split between those backing the ID movement and those who are painfully embarrassed". Een groot voordeel van Behe's laatste boek kan zijn dat de groep beschaamden groeit. Allways look on the bright side... (Comment this)

Geschreven door Simon at 2007/06/08 - 15:52:26 in reply to: 2
4 - Het probleem met ID, is dat het pretendeert wetenschappelijk te zijn. Er zijn veel mensen die het gevoel hebben, dat er `meer` moet zijn. Daar is niets mis mee. Als ik lees over hoe tRNA en ribosoom werken om eiwitten te bouwen, dan ben ik diep onder de indruk. Het is waar, veel ziet eruit alsof er over is nagedacht. Malaria dus ook. Dat is dus net zo´n dilemma als het dilemma van de oorsprong, als die er is, van goed en kwaad. Als we alles wat goed en mooi is aan God willen toekennen, dan blijft het probleem, wat we met het lelijke en kwade moeten doen. Ja, zeggen theologen, dat is de theodicee, waar we niets wijzer van worden. Het OT probeerde er al chocola van te maken door Eva een verboden appeltje te laten eten. Anything goes, blijkbaar, om dit dilemma uit de weg te ruimen. Bij de EO zie je dat ook, vrouw wordt eindelijk zwanger, de Here zij geprezen, kind gaat vervolgens dood, ahem, eh, Gods wegen zijn ondoorgrondelijk. Ik wil dit niet belachelijk maken, want niets menselijks is mij vreemd. Ik heb de geboorte van mijn kinderen ook bijna als een wonder ervaren, het is ook bijna niet te geloven. Alleen, als je het rationeel wilt benaderen, dan kom je in de problemen. Ik denk, dat ID het geloof een slechte dienst bewezen heeft. Wetenschappers zijn over het algemeen fatsoenlijk genoeg, om geloof te respecteren. Maar als de wetenschap wordt aangevallen, dan wordt er teruggeslagen. Behe heeft zichzelf nu in de nesten gewerkt, want met dat malaria voorbeeld gaat hij op zijn Hooggeleerde bek. (Comment this)

Geschreven door Martin at 2007/06/08 - 19:00:35
5 - Simon, Het malariaprobleem is niet een specifiek ID-probleem. Of malaria nu door design of evolutie of nog wat anders veroorzaakt is, het bestaat. En het is niet compatible met de Algoede Ontwerper (eventueel aangevuld met Alwetend want je moet het wel weten en met Almachtig want je moet het wel kunnen). En ik denk dat het niet compatible is met de religieuze fundering van de moraal als je God verantwoordelijk houdt voor het bestaan van malaria. Ook denk dat dat het anti-materialisme waar het Wedge document het over heeft, niet beperkt is tot de ID-groep, maar een ruimere basis heeft in het christelijk of religieus denken. (Comment this)

Geschreven door gert korthof at 2007/06/08 - 20:17:42 in reply to: 3
6 - Gert, religie en mystiek zijn anti-materialistisch maar niet zo fundamenteel als je misschien zou denken. Religie heeft vaak juist het spirituele teruggebracht tot het aardse (rituelen, wetten, maar ook: natuurlijke theologie) en de mystiek lijkt het spirituele te willen koppelen aan de kwantumkennis die we nu hebben (entanglement, golf/deeltjes dualisme, superpositie, TVA). ID is het beste voorbeeld van de rationele dood van de natuurlijke theologie. Het probleem van het kwaad richt zich met name op intentie en verantwoordelijkheid. Had God de intentie om het kwaad te scheppen? Is kwaad noodzakelijk, maar werkt God juist aan de de vernietiging ervan? Kunnen mensen daar een rol in spelen? Net als wetenschap hoort religie een zoektocht te zijn, niet een set afspraken die door middel van autoriteit worden opgelegd aan de leek. (Comment this)

Geschreven door Simon at 2007/06/08 - 21:21:44 in reply to: 5
7 - Gert, ik was (nog) niet ingegaan op je opmerking over moraliteit en God. Laten we voor de moraal eens terugvallen op Immanuel Kant. Hij omschreef zijn argument voor een absolute moraal als volgt (ongeveer): vanuit onszelf weten we dat het samengaan van moreel gedrag en geluk het hoogst haalbare in het goede is voor de mens. De mens is rationeel (!) geneigd het hoogst haalbare in het goede na te streven. Om dit ideaal na te streven, moet het ook haalbaar zijn. Dit ideaal is slechts dan haalbaar als er een absolute morele wet is, die iedereen gehoorzaamt. Kortom: de mens streeft op een rationele basis naar een absolute moraal als basis voor het geluk. Dit is ook de door Lewis bedoelde Moral Law en ik vermoed dat ook Collins dit bedoeld. Helaas drukt Collins zich zeer ongelukkig uit over dit onderwerp. Lewis koppelt vervolgens het bestaan van deze absolute moraal aan het bestaan van God, net als Kant trouwens. Dit is op zich interessant, maar als theoretisch Godsbewijs voldoet het niet. Hun redenering gaat ongeveer als volgt: het kan niet zo zijn dat de mens iets wil vinden dat niet bestaat. De natuurlijke wereld om ons heen wordt geregeerd door moreel blinde oorzaken. Deze oorzaken geven geen reden om te verwachten dat het zoeken van morele waarden zal leiden tot geluk! Er is in feite geen gegronde hoop dat de mens een moreel goed wezen kan zijn. We moeten dus de basis voor een absolute moraal zoeken buiten onze wereld van waarneming. De wereld zoals deze aan ons verschijnt is daarmee dus anders dan de wereld an sich, waarin een absolute moraal denkbaar is. In deze ware wereld postuleren we een algoede God, die de absolute moraal vertegenwoordigt. Het bestaan van deze God zou betekenen dat een streven naar een absolute moraal die leidt tot geluk in onze wereld zinvol is. Dat de mens dit nastreeft is een transcendente eigenschap (het streven zit immers niet in de natuur zelf!). Wij mogen dus aannemen dat de transcendente God immanent (werkzaam) wil zijn in de mens om de absoluut goede moraal na te streven. (Dit is exact wat Jezus predikt en dat zou dus ook de basis van het ware christendom moeten zijn.) Lewis: zonder deze werkzaamheid van God (the Moral Law) is er geen hoop op waar geluk voor de mens. Zoals je al eens vroeg: betekent dit dat je bij al je streven 'God' moet aanroepen of erbij halen? Nee, het gaat om de daadwerkelijke invulling die de mens eraan geeft! De Moral Law is een rationele uitdrukking van de mens om de zoektocht naar de absolute moraal te onderbouwen, die duurzaam geluk brengt. (Comment this)

Geschreven door Simon at 2007/06/11 - 10:47:26 in reply to: 5
8 - Simon, ik vind je voorgaande uiteenzetting nogal abstract en moeilijk te volgen. Je uitspraak in 9 nl ""In een monotheïstisch wereldbeeld is God verantwoordelijk voor alle aspecten van het leven, ook voor ziektes, lijden en dood!" vond ik glashelder, en zeer moedig voor een christen. Het lijkt of je de uitspraak weer wat vergeten bent in daaropvolgende kommentaren. Ben je het eens met de volgende stellingen:
  1. er is verband tussen een op God gebaseerde moraal waar mensen zich aan moeten houden en de impliciete moraal die blijkt uit de schepping. Die twee zaken mogen niet strijdig zijn. Anders heb je een inconsistent wereldbeeld met alle nadelen vandien.
  2. Concreet: het bestaan van malaria (of volgens Behe het geschapen zijn van malaria) is in strijd met onze overtuiging dat het goed is malaria te bestrijden, en dat het onethisch is malaria te laten bestaan of zelfs te bevorderen.
Er zijn twee uitwegen uit dit dilemma: 1: je doet niet aan ziektebestrijding omdat God het zo wil, 2: je bestrijdt ziekten. Optie 1 zie je terugkomen bij mensen die op religieuze gronden weigeren zich te laten vaccineren (polio!), bloedtransfusie weigeren. Dit is een consequentie houding. Je kunt deze mensen niet verwijten dat ze dom of opportunistisch zijn. Ze trekken de uiterst logische conclusie uit het feit dat de wereld inclusief ziekte en door door God is geschapen. De andere optie om ziekte te bestrijden is opportunisch, in strijd met het feit dat God ziekte en dood geschapen heeft, maar volgens de meeste mensen een voorbeeld van ethisch goed handelen. Met dit voorbeeld (naar aanleiding van Behe) probeer ik de zaken wat concreter te maken. (Comment this)

Geschreven door gert korthof at 2007/06/12 - 10:14:59 in reply to: 7
9 - Gert, met stelling 1 ben ik het niet eens. Je spreekt van een impliciete moraal die blijkt uit de schepping. Die impliciete moraal (her)ken ik niet. Christenen die op religieuze gronden geen ziekten bestrijden zijn niet consequent, want de evangeliën staan vol met genezing en het bestrijden van onrecht en ziekte. Veel reinigingswetten van de Joden hadden vroeger al het doel om ziekten te voorkomen. Er zijn dus geen goede Bijbelse argumenten te bedenken om ziekten niet te bestrijden. Met een op God gebaseerde moraal bedoel je de 'divine-command-ethiek'? Die ken ik wel, maar onderschrijf ik niet. Ik onderschrijf het model van Kant voor de ethiek en leidt daar uit af dat de mens een absolute moraal nastreeft. Daarom gaf ik in een eerdere discussie al eens aan dat het Moreel Esperanto van Cliteur goed aansluit bij mijn (abstracte) visie op de moraal. Van abstract naar concreet: malaria. Wij (de mens) streven naar een wereld zonder malaria en andere ziekten. Wij strijden zelfs zo goed als we kunnen tegen de dood. Is dit opportunistisch of is dit zinvol? Ik zou zeggen het laatste. Totale genezing en eeuwig leven zijn mogelijk - waarom zouden we er anders aan beginnen? Door het als opportunisme te bestempelen bekruipt mij een gevoel van diepe zinloosheid. Het bestaan van malaria is in strijd met onze wil om een goed en zorgeloos leven te leiden. Vechten tegen armoede, ziekte, onrecht, geweld, de dood - oftewel het kwaad in al zijn vormen, is in overeenstemming met onze wil om in een paradijs, of hemel te wonen. Met stelling 2 ben ik het dus ook niet eens... Voor wat betreft de oorspronkelijke intentie van God met deze schepping ben ik agnostisch, maar niet voor wat betreft de werking van God: deze is gericht op het goede, het paradijs waar de mensen op hopen en in geloven. Dit is verre van abstract, hooguit een beetje zweverig. Dat komt omdat deze werking niet fysiek is (er wordt niet gesleuteld aan genen of aan de natuur of aan natuurwetten), maar geestelijk. (Comment this)

Geschreven door Simon at 2007/06/12 - 12:19:40 in reply to: 8
10 - http://www.volkskrantblog.nl/bericht/134449

Hier schrijft Peter Borger:

"Michael Behe (2007) The Edge of Evolution, p.237.

"Malaria was intentionally designed. The molecular machinery with which the parasite invades red blood cells is an exquisitely purposeful arrangement of parts. What sort of designer is that? What sort of "fine-tuning" leads to untold human misery? To countless mothers mourning countless children? Did a hateful, malign being make intelligent life in order to torture it? One who relishes cries of pain? Maybe. Maybe not."

Dit soort dingen moet je natuurlijk niet beweren want dan speel je de oppositie in de kaart. De bovenstaande zin werd er dan ook meteen uitgelicht door Korthof op zijn evolutieblog."

Ja hoor, het gaat beginnen! (Comment this)

Geschreven door Martin at 2007/06/13 - 11:09:14
Schrijf een reply






1 2 3