Evolutie is een soort schepping
Na een nachtje slapen, besefte ik dat er iets aan de hand is met het woordje 'soort' in het verhaal van Cees Dekker in mijn blog van gisteren. Hij zei: 'duidt op een soort levensboom en een soort evolutie van dat leven'. Geen enkele bioloog zal zeggen: ja, de gegevens duiden op 'een soort evolutie'. Biologen zeggen: de gegevens duiden op evolutie en de Tree of Life. Klaar. Dat Dekker 'een soort evolutie' zegt is intrigerend. In het Nederlands komt het voor in uitdrukkingen als: neuriën is een soort zingen met de mond dicht, sneeuw is een soort regen met bevroren regeldruppels, een onderzeeër is een soort schip dat onderwater kan varen, een zweefvliegtuig is een soort vliegtuig maar zonder motor, een boekenbon is een soort geld waar je alleen boeken mee kunt kopen, een podcast is eigenlijk een soort radio-uitzending, God is eigenlijk een soort superman, de hersenen zijn een soort computer, een blog is een soort digitaal dagboek. Het wijst er allemaal op dat hetgene dat je wilt beschrijven niet echt hetzelfde is als waarmee je het vergelijkt, maar net even anders is. Dus als Dekker de gegevens ziet, die voor biologen ondubbelzinnig evolutie betekenen, dan zegt hij het is een soort evolutie. Is het dan geen echte evolutie? Kan het soms betekenen dat hij bedoelt: het is evolutie maar het wordt bijgestuurd door God? En daarom is het geen echte evolutie? Dat zou heel goed kunnen. Hij heeft het boek van de theistische evolutionist Francis Collins gelezen, waarvan hij heeft gezegd dat het een boek is dat hijzelf geschreven had willen hebben. Dus: Evolutie is een soort Schepping, want evolutie schept soorten. Maar ook: Schepping is een soort Evolutie met afstandsbesturing. Simon zei gisteren: 'Een uitspraak van Dekker wordt door zowel wetenschappers als door gelovigen tot op de komma geanalyseerd'. En nu weer een taalkundige-psychologische analyse! Ik denk dat het een soort fascinatie is voor wat het geloof doet met een intelligent wetenschapper zoals Cees Dekker...
Volgens mij heeft e.e.a. direct te maken met de hier al vaak aangehaalde ‘is-ought fallacy’. Vanuit de natuurwetenschappen is het niet nodig soorten evolutie te benoemen (zoals naturalistische, theïstische of animistische evolutie), omdat er aan de evolutietheorie an sich geen consequenties zijn te verbinden. Het is een wetenschappelijke theorie gebaseerd op waarneming, experiment en deductie.
Jij hebt dit al enkele malen duidelijk gemaakt en ik ben het daarin met je eens. Het punt is, dat een gelovige ‘met andere ogen’ naar de werkelijkheid kijkt. Hij/zij gelooft in het bestaan van een God en beseft dat het leven een bepaalde bovennatuurlijke waarde heeft. Evolutie is dan een beschrijving van het ontstaan van leven, die iets vertelt over de God waarin je gelooft.
De soort evolutie die je accepteert als het ‘is’, heeft dus direct consequenties voor je kennis over de God waarin je gelooft en zijn plan, het ‘ought’. Enige voorzichtigheid met acceptatie van feiten is dus geboden.
Cees Dekker schrijft op bladzijde 367 en 368 in ‘Worm’: “Een christelijk wereldbeeld daarentegen (…) [gaat uit van] het feit dat de mens geschapen is door een persoonlijke, relatie-gerichte, betrouwbare God van orde.”
Voor niet-gelovigen wellicht nonsens, maar niet voor mensen als C.S. Lewis. Die stelt dat elk mens een (misschien onbewuste) keuze maakt voor wat betreft zijn of haar wereldbeeld. In elk wereldbeeld heeft evolutie een andere rol – is het een ander soort evolutie.
Zo ontkomen materialisten en atheïsten (als ik die even op 1 hoop mag gooien) er ook niet aan om de evolutie in te passen in hun wereldbeeld. Het voordeel van de evolutietheorie voor diegenen is, dat de theorie er zo goed inpast! Alles gaat lekker vanzelf, er is geen God nodig. Alleen een oerknal, wat goed afgestelde natuurwetten en abiogenese – de evolutietheorie doet de rest (inclusief het vormen van DNA en voortplantingsmechanismen).
Cees Dekker citeert op blz. 366 Ernst Mayr: “Darwins revolutie was niet zomaar het vervangen van de ene wetenschappelijke theorie door een andere, maar het vervangen van een wereldbeeld waar het bovennatuurlijke geaccepteerd werd als een normaal en relevant verklarend principe, door een nieuw wereldbeeld waar geen plaats was voor bovennatuurlijke krachten.”
En dan op blz. 368 haalt hij C.S. Lewis aan, die zegt: “Een christen en een materialist hebben een verschillend beeld van de wereld. Ze kunnen niet beiden gelijk hebben. Degene die ongelijk heeft zal handelen op een wijze die simpelweg niet past bij de werkelijke wereld.”
En voilá, daar komt alsnog de ‘is-ought fallacy’ om de hoek kijken. In de wetenschap kan je wel om dit probleem heen manoeuvreren, maar in je dagelijks leven niet!
(Comment this)
Bedankt voor je citaat van Ernst Mayr. Ik denk dat Mayr deels gelijk heeft omdat de logica en intentie van Darwin's theorie voorgoed bovennatuurlijke oorzaken uit het domein dat de evolutietheorie bestrijkt (in feite de gehele biologie), verbannen heeft, maar deels ongelijk heeft omdat bovennatuurlijke zaken niet door de evolutietheorie verbannen worden uit het niet-biologische domein. Daarbij negeer ik even voor het gemak natuurkunde en kosmologie. (Comment this)
ik had hem al eens gevraagd zijn standpunt over Darwin en Hitler toe te lichten op mijn blog, maar dat wilde hij niet. Maar misschien zou hij dit kleine puntje wel willen ophelderen.
Simon,
jij bent de aangewezen persoon om dat aan Cees te vragen!Dus waarom hij praat over 'een soort evolutie', en niet gewoon over 'evolutie' (met verwijzing naar blog van 26, 27 januari). Zou jij dat willen vragen? Ben benieuwd. (Comment this)
Even een vraag aan jou: vind je het niet veel interessanter wat dr. Sander van Doorn (evolutiebioloog) over het onderwerp van de biologische evolutie heeft geschreven en gezegd in relatie tot geloof, bijvoorbeeld in 'Worm'? Cees Dekker blijft tenslotte biofysicus en heeft wellicht andere zaken aan zijn hoofd dan macroevolutie. (Comment this)