Wat Dekker werkelijk gezegd heeft
Wat Cees Dekker feitelijk gezegd heeft op 5 september 2006 in de KNAW lezing te Amsterdam is nu te controleren op de DVD die de KNAW heeft uitgegeven en die van zeer goede kwaliteit is:
Laten we duidelijk zijn. Ik denk dat evolutie heeft plaatsgevonden in de geschiedenis van het leven over miljoenen jaren. Daar is voor mij geen vraag over. Als ik kijk naar de biologie zoals professor Menken heeft laten zien: een eenheid in de natuur, de biochemische moleculaire natuur duidt op een soort levensboom en een soort evolutie van dat leven. Maar dat wil niet zeggen dat er geen vragen zijn. (4:46)
Het lijkt erop dat Dekker hier Common Descent of de gemeenschappelijke afstamming van al het leven accepteert, maar hij zegt het zó vaag en kort dat een argeloze toehoorder het makkelijk kan missen en er zeker niet uit op kan maken of Dekker nu bedoelt dat hij micro- én macro-evolutie accepteert (een hot issue onder creationisten en ID-ers), of dat hij accepteert dat de mens en chimpansee 7 miljoen jaar geleden gemeenschappelijke voorouders hebben gehad (een hot issue voor gelovigen), en of er uitzonderingen op dit schema mogelijk zijn zoals de katholieke kerk dat doet (alleen lichaam is ge-evolueerd, ziel is geschapen) of zoals Francis Collins dat doet (kennis van goed en kwaad heeft bovennatuurlijke oorsprong) of zoals Michael Behe het doet (accepteert ook Common Descent maar introduceert bovennatuurlijke injectie van 'irreducible complexity'). Dekker houdt zich dus op de vlakte. Bovennatuurlijk ingrijpen is een schending van de natuurwetenschappelijke methode en is dus een belangrijk punt om helderheid over te verschaffen. Later zegt Dekker dat er over het begrip 'evolutie' verwarring bestaat en dat een deel van die verwarring is te herleiden tot het feit dat 'evolutie' meervoudige betekenis heeft. Ja! Als hijzelf nu eens duidelijkheid verschafte! Later zegt Dekker in de context van een christelijk mensbeeld:
Continuïteit van primaten sluit geen doel uit met één soort daarvan. (18:39)
Dit komt het dichtst in de buurt van gemeenschappelijke afstamming van de mens. Maar je moet als een detective te werk gaan om het eruit te halen. Wat ook opvalt aan het vorige citaat is de directe koppeling met de vele interessante wetenschappelijke vragen die er nog zijn over technische detail kwesties. Waarom? Brengt hem dat weer aan het twijfelen over de zojuist aarzelend geaccepteerde Common Descent?
Een uitspraak van Dekker wordt door zowel wetenschappers als door gelovigen tot op de komma geanalyseerd. Vergeet niet, dat zijn publiek zeer pluriform is.
Al eerder gaf ik aan dat zijn werk en lezingen grote invloed hebben op de algemene aanvaarding van evolutie (in de vage zin) door christenen in Nederland. Je mag van mij aannemen dat Dekker momenteel meer invloed heeft bij leken op dit gebied dan mensen als Collins, Behe en Demski.
Ik ben eens (voorjaar 2006) bij een lezing geweest die Cees Dekker hield in Delft, waar hij voor een overwegend jong, christelijk publiek zijn theistische overtuiging en een toelichting op Intelligent Design (door uitleg van het kosmologisch en teleologisch argument) zeer helder overbracht. Met geen woord repte hij toen over common descent of macro- en microevolutie. Toch werd tijdens het vragenuurtje al snel duidelijk dat de meeste aanwezigen nog niet klaar waren voor een wereldbeeld waarin (macro)evolutie een feit is. Waarom niet? omdat ze m.i. de betekenis van deze feiten niet overzien en dus de consequenties voor hun persoonlijke geloof niet kunnen overzien. Ik zie dit als een bepaalde vorm van angst: de angst dat je werelbeeld niet klopt en dus alles onzeker wordt wat je eerst vanzelfsprekend vond. Ik durf te zeggen dat deze angst te overwinnen is, maar dat dat tijd kost.
Cees Dekker begrijpt deze behoefte aan tijd en zal waarschijnlijk nog wel vaker uitspraken doen die voor wetenschappers te vaag, of half-half zijn. Ik heb daar geen enkele moeite mee.
Ik voel mij - mede dankzij Cees Dekker - geheel vrij om alle resultaten van wetenschappelijk onderzoek te zien als kennis van de werkelijkheid. Ik weiger alleen om mijn kennis van de werkelijkheid te laten beperken tot wat wetenschappelijk is onderzocht. (Comment this)