Als het woord
evolutiefilosoof niet bestaat moet het uitgevonden worden speciaal voor
Chris Buskes. Hij is docent
wetenschapsfilosofie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en heeft zojuist het boek
Evolutionair denken. De invloed van Darwin op ons wereldbeeld (Uitgeverij Nieuwezijds) gepubliceerd. Hij betoogt dat er vrijwel geen wetenschapsgebied is aan te wijzen dat niet door Darwins evolutietheorie is beïnvloed. Dit blijkt ook uit de hoofdstukken in zijn boek: antroplogie, psychologie, taalkunde, bewustzijn, cultuur, epistemologie, religie, moraal, esthetica, geneeskunde, eugenetica, vooruitgangsdenken (afgezien van de biologie zelf!). Zodoende geeft dit boek een zeer volledig overzicht in de Nederlandse taal over de invloed van Darwin op ons denken. Terwijl ik mij al jaren met evolutie bezig houd en belangstelling heb voor filosofie, had ik nooit van Chris Buskes gehoord. Je zou hem eigenlijk de Nederlandse
Michael Ruse kunnen noemen. Het boek van Francis Collins was kennelijk te recent, want het komt niet voor in zijn hoofdstuk over 'Evolutie en de moraal'. Jammer, maar het is niet echt een gemis,want het hoofdstuk geeft een prachtige en leesbare introductie over evolutie en moraal. Een thema dat actueel geworden is sinds Collins claimde dat moraal van God komt en niet bij dieren voorkomt. Het hoofdstuk begint met een opvallende anecdote over, wat ik noem, een mentaliteit die niet meer van deze tijd is ('achterlijk' in de zin van achtergebleven) bij bepaalde lieden van de Vrije Universiteit Amsterdam. Die lieden hadden geëist een proefschrift over de oorsprong van de moraal ('Survival of the fair' ) te herzien omdat 'een biologische benadering van de moraal niet alleen levensgevaarlijk, maar ook beledigend was voor gelovige christenen.' En we hebben het hier niet over de jaren vlak na de oprichting van de VU,
maar over 2004! Ik hoop hier terug te komen op deze affaire. Zoals gezegd is het hoofdstuk zeer de moeite waard. Vroeger (en nu nog steeds conservatieve Christenen) dacht men dat "de moraal een bovennatuurlijke fundering heeft omdat ons besef van goed en kwaad van God afkomstig is. Volgens deze visie is moraliteit dan ook slechts aan de mens, de kroon der schepping, voorbehouden. Dieren hebben besef van god noch gebod." (pagina 298). Lezers van '
En God beschikte een worm. Over schepping en evolutie' zullen dit standpunt herkennen, wat het wordt verdedigd door Cees Dekker. Het is volgens Dekker zelfs onderdeel van het Theïstische Wereldbeeld! Buskes legt aan de hand van moderne wiskundige modellen uit hoe welke vormen van moraal wel en niet kunnen ontstaan onder welke voorwaarden. Een up-to-date en toegankelijk overzicht van modern evolutionair denken voor iedereen die het Engels niet goed beheerst.
(Comment this)
van Lee Smolin? Darwinisme toegepast op Kosmologie/natuurkunde;
de invloed evolutie op chemie: kijk eens naar Astrobiology boeken die de laatste tijd verschenen zijn... ;
wiskunde: wat dacht je van Artificial Life en Artificial Evolution, Evolutionary Algorithms, etc.
Deze 3 voorbeelden staan niet in het boek van Buskes. (Comment this)
Een groot deel van het werk van wiskundige Karl Pearson (1857-1936) vond plaats in de context van de genetica en de evolutietheorie, en dat gold ook voor dat van zijn opvolger Ronald Fisher (1890-1962), die ondermeer de variantie- en de covariantietests ontwierp. Er dus sterke verwevenheid en beinvloeding van evolutie en wiskunde (statistiek) vanaf het begin. Zie: boek van Kwa pag 285. (Comment this)