Afval is voedsel
Ik zag afgelopen maandag 2 oktober een bijzonder boeiende VPRO reportage die een diepe indruk op mij heeft gemaakt en waarover ik hier even kort wil berichten. De Amerikaanse architect William McDonough en de Duitse chemicus Michael Braungart ontketenen een industriële revolutie. Hun voorbeeld is de natuur waar afval voedsel is. Maak afval onschadelijk voor mens, plant en dier. Maak producten biologisch afbreekbaar. 'Waste is food': afval is voedsel. Afval in strikte zin bestaat dan niet meer. Zij richten samen een bedrijf op dat fabrikanten adviseert over hoe ze hun afvalprobleem kunnen oplossen. Hun motto is: afval moet terug naar de aarde. De mens is de enige soort die afvalbergen produceert. Hun bedrijf is een succes geworden. Hun klanten zijn de autofabrikant Ford en de schoenenproducent Nike. Hoe kan dat? Ecologisch produceren kan geld besparen. Het is economisch voordelig. Biologen en ecologen wisten al jaren dat in de natuur onverteerbaar afval niet bestaat. Charles Darwin had al inzicht in ecologie, getuige zijn The Formation of Vegetable Mould Through the Action of Worms (de vorming van de humuslaag door wormen). Het begrip ecologie werd pas later uitgevonden. De doorbraak kwam toen het tweetal belangrijke fabrikanten wist te overtuigen dat ecologisch produceren behalve het afvalprobleem oploste ook nog winst kon opleveren. Als de meest vervuilende en milieu-onvriendelijke industrie ter wereld overstag gaat, dan kun je gerust zeggen dat er een revolutie in het economisch denken in gang is gezet. Het tweetal schreef een boek Cradle to Cradle: Remaking the Way We Make Things (van wieg tot wieg), wat ik besteld heb. Later zal ik hier meer over berichten.
Er is aan de landbouwuniversiteit Wageningen ook wel onderzoek gedaan naar het economisch rendement van "gangbaar" werkende boerenbedrijven en bedrijven met biologische landbouw en veeteelt. De gangbaar werkende bedrijven dènken alleen maar dat ze gemakkelijker produceren en meer rendement halen; de kosten van hun bestrijdingsmiddelen en de geneesmiddelen die ze hun dieren al dan niet preventief voorschrijven, bleken zo hoog, dat ze uiteindelijk op hetzelfde financiële niveau uitkwamen. Alleen veroorzaken ze veel meer schadelijke neveneffecten in hun omgeving! (Comment this)
Prachtig is het volgende citaat van Wubbo Ockels: "Mijn gevoel voor de aarde is pas na mijn ruimtereis gegroeid. Ik besefte dat onze planeet te vergelijken is met een groot ruimteschip, wwar je dus heel goed voor moet zorgen." (Comment this)