ietsisme and nietsisme
orthodox atheist
Dan heb je als laatste en vierde categorie volgens Plasterk, de orthodox atheist. De tegenpool van de orthodox theist. Deze zou het bestaan van God uitsluiten. God kan gewoon niet bestaan. Voorbeeld: Herman Philipse. Volgens mij zou Philipse zich hier niet in herkennen! Wat mij van zijn colleges is bijgebleven, claimt Philipse dat de bewijzen voor God die filosofen en theologen tot nu toe hebben aangevoerd, niet overtuigen en niet deugen. En claimen dat de Godsbewijzen niet deugen is iets anders, dan zeggen dat God niet bestaat! Een fout van Plasterk. Plasterk rekent zichzelf tot de derde categorie: het 'nietsisme'. Over al die zaken zoals god, ziel en hiernamaals kunnen we geen betrouwbare kennis hebben. Volgens mij is dat identiek aan agnosticisme.
het kwaad
Iets waar ietsisme (gelovige) en nietsisme (ongelovige) totaal verschillend over denken is het 'probleem van het kwaad': de overmaat aan onnodige ellende, rampen, ziektes, etc in de wereld. Als je vindt dat het probleem van het kwaad tegen het bestaan van God pleit, ben je nietsist, agnost, atheist. Als je vindt dat het een 'mysterie' of een 'enigma' is dat het menselijk verstand ver te boven gaat, of je hebt er een privé oplossing voor, dan ben je een ietsist of orthodox gelovige. De gelovige voert ter verdediging vaak aan dat die ellende de prijs is die we moeten betalen voor de vrije wil van de mens. Uit de zaal kwam een opmerking dat de moordenaar wél zijn vrije wil kan uitoefenen, maar het slachtoffer niet. Want die is dood en die wilde niet dood. Of: de pedofiel kan wél zijn vrije wil uitoefenen, maar het kind niet. De microfoon werd snel weggehaald. Het antwoord van Jochemsen was dat het probleem van het kwaad een enigma was. Een zeer onbevredigend antwoord. Hoe kun je geloven, als je daar geen antwoord op hebt? Opmerkelijk detail: Plasterk had The Problem of Pain van de theoloog C.S. Lewis gelezen. Hij vond het wel mooi, maar overtuigde niet. (ik hoorde later dat Lewis helemaal geen theoloog was, maar een autodidact! Lewis heeft doorslaggevende invloed gehad op Francis Collins. Het zou dus kunnen dat Collins op grond van ondeugdelijke argumenten Christelijk is geworden).
normen en waarden
Plasterk: bijna geen enkele gelovige zal van mening zijn dat homofielen dood moeten, zoals in de bijbel staat. Waarom niet? Ze hebben al een stel normen en waarden waarmee ze uitspraken in de bijbel beoordelen op morele aanvaardbaarheid. Dus komen die normen en waarden niet uit de bijbel zelf. Daarmee is ook het sprookje uit de wereld dat atheisten geen normen en waarden kunnen hebben. Volgens Plasterk is het arrogant te menen dat alleen gelovigen normen en waarden hebben. (Zie hier voor Cees Dekker die claimt dat de christelijke waarden en normen zelfs absoluut zijn!). Een vraag uit de zaal: Waar komen die normen en waarden van de atheist dan vandaan? Ik zou zeggen: doet dat ertoe? In een democratie geldt uitsluitend het eindresultaat: de meeste stemmen gelden. En daarom is euthanasie door de wetgeving verboden.
Wat neem je hiervan mee naar huis?
De stelling van Plasterk: laten we strijden tegen alle soorten van orthodoxie. Mijn vraag is: hoe?
Postscript:
(De tekst van deze post is 7 oktober geupdate). In een boekbespreking van het nieuwste boek van Paul Davies las ik: "Volgens Davies is de schepping zelfs zo precies afgesteld op leven, dat er waarschijnlijk toch meer aan de hand is. Geen God, want daar gelooft Davies niet (meer) in." Een betere beschrijving van een 'ietsist' zou ik niet kunnen geven!
Denk dan eens over de geschiedenis van de mensheid. De mensheid heeft zich allengs ontwikkeld. Dat kun je bijvoorbeeld zien aan de ontwikkeling van de techniek en allerlei andere cultuurverschijnselen.
Maar er is een tijd geweest dat er van monotheïsme bij de mensheid nog geen sprake was. De mensen waren toen zeer natuurverbonden. De natuurwezens die zij konden waarnemen - iedereen is vrij daar vraagtekens bij te zetten - zijn als een soort goden aan ons overgeleverd in de mythologieën. Tussen die mythologieën zal de oplettende lezer overigens heel veel overeenkomsten kunnen waarnemen.
Maar goed, in die tijd wisten de mensen nog niet van het bestaan van één God. Zou het dan echt zo zijn dat de mensheid tot die tijd zonder normen en waarden heeft geleefd en dat die ineens, geheel kant en klaar, als het ware uit de lucht kwamen vallen met het erkennen van de ene God? Dat kan ik werkelijk niet geloven!
Maar ja, als je verkiest aan te nemen dat alles ca. 6000 jaar oud is, dan zullen 6000 jaar geleden die normen en waarden ook wel kant en klaar ten tonele zijn verschenen. Maar wees dan consequent en ontken ook de ontwikkelingen in cultuur, techniek etcetera!
Of zijn de ontwikkelingen op dat gebied ook aan het kwaad toe te schrijven? En wie bepaalt dat eigenlijk?
Verder vraag ik mij af of het werkelijk de bedoeling zou zijn van God dat de mens alleen kennis van Hem, normen, waarden enz. kan krijgen door middel van één boek, alleen de Bijbel, en dat hij daar dan nog anderen die daarvoor gestudeerd hebben, voor nodig heeft om hem alles te verklaren?
Hoe overleef je dan als zelfstandig mens? Want stel, er doet zich een probleem voor dat je nog nooit is uitgelegd door zo'n God-kenner, en er is er toevallig net niet eentje in de buurt ...
(Comment this)
Het Oude Testament is on-christelijk.
Dus de normen en waarden vóór het jaar nul zijn onchristelijk.
(Comment this)
Ik denk zelf (hoop ik) over normen en waarden in het algemeen en het resultaat dat daarvan zichtbaar wordt in de samenleving. En als de samenleving in het deel van de wereld waarin wij leven, als christelijk te boek staat, dan kan ik alleen maar concluderen dat diegenen die zo zeer aan christelijke normen en waarden hechten, zich daar lang niet altijd consequent aan houden en dat het aan de basis al niet goed zit waar ze te veel naar zichzelf toerekenen. Als voorbeeld geef ik de bio-industrie en de ondersteuning daarvan door een regering met christelijke premier.
Je kunt toch niet simpelweg iets goedkeuren enkel en alleen vanwege de soortnaam (christelijk) die eraan hangt? (Comment this)
Er is niets wetenschappelijks aan het gaat al fout bij de big bang. De theorie kan wetenschappelijk helemaal niet.
Uit niets onstonds iets. En dan maar de gelovigen verwijten dat zij geen bewijzen hebben.
Mijn stelling de evolutie"theorie" zou evolutiereligie moeten heten want er zijn geen keiharde bewijzen voor de big bang. Geen keiharde bewijzen dat bv. een vink in een hond evolueert. De fosielen zijn niet gevonden.
(Comment this)
Begin eerst eens met te lezen WAT de evolutietheorie IS!
Een nuttig Sinterklaas kado: Darwin for Dummies $19.99 bij Amazon. De evolutietheorie gaat niet over de Big Bang.
(Comment this)
ik snap toch ook niet hoe het ook kan, dat wanneer de evolutietheorie een soort basis-raamwerk wil neerzetten voor het proces van het leven als zodanig, mensen gelijk wijzen naar de big bang en de allergrootste vragen mogelijk. Waarom ons niet verwonderen en verdiepen in het leven en de evolutie hiervan. Is dat niet voldoende? (Comment this)