Maandag, September 25, 2006

Galileo Galilei and Richard Dawkins.

Wat is de overeenkomst tussen Galileo Galilei and Richard Dawkins? Galilei blonk niet bepaald uit door tact en maakte met zijn agressief optreden nogal wat vijanden, met name bij de Rooms-Katholieke kerk. Copernicus had al eerder een theorie ontwikkeld waarin de aarde om de zon draaide in plaats van andersom. De theologen hadden toen wel gesignaleerd dat het strijdig was met bepaalde bijbelteksten, maar ze hadden toen andere prioriteiten. Galileo werd van 1616 tot 1633 met rust gelaten. Pas naar aanleiding van het zelfverzekerde optreden van Galileo werd hij formeel door de kerk veroordeeld (1).

Richard Dawkins verdedigt hartstochtelijk de evolutietheorie, maar valt bijna nog harder religie in het algemeen aan. Vooral in zijn latere werken. Daardoor maakt Dawkins vele vijanden onder gelovigen en gelovige wetenschappers. Een voorbeeld:
"It is absolutely safe to say that, if you meet somebody who claims not to believe in evolution, that person is ignorant, stupid or insane (or wicked, but I'd rather not consider that)".
Deze uitspraak wordt door Phillip Johnson, de vader van de Intelligent Design beweging (!), geciteerd in het eerste hoofdstuk van zijn Darwin on Trial (1991). Strikt genomen spreekt Dawkins hier niet over religie, maar een gelovige als Phillip Johnson voelde zich duidelijk aangesproken. Is het een wonder dat gelovigen in de tegenaanval gingen? Misschien is de Intelligent Design beweging wel gedeeltelijk aan Richard Dawkins te danken!
Ook al hadden Galilei en Dawkins gelijk wat betreft hun wetenschappelijke theorie, en heeft de kerk zich schuldig gemaakt aan machtsmisbruik, ze maakten onnodig vijanden door verder te gaan dan hun wetenschappelijke theorie. Aan de andere kant: je hoeft helemaal geen moeite te doen om gelovigen te beledigen. Voor sommigen is het al een belediging op te merken dat bepaalde bijbelteksten, zoals de maagdelijke geboorte, in strijd zijn met de wetenschap.

Literatuur:
(1) Rienk Vermij (2006) Kleine geschiedenis van de wetenschap, uitgeverij Nieuwezijds, paperback (p.74-75).
(Rienk Vermij is verbonden aan het Instituut voor de Geschiedenis en Grondslagen van de Natuurwetenschappen van de Universiteit Utrecht. Het Studium Generale Utrecht organiseert een serie lezingen over de ontwikkeling van het wetenschappelijk wereldbeeld, waarin Vermij ook twee lezingen geeft en het Darwinisme ook aan bod komt.)

Posted by Gert Korthof at 10:02:35 | Permanent Link | Comments (5) |
Replies
1 -

Hallo Gert,


Jij schrijft:


Misschien is de Intelligent Design beweging wel gedeeltelijk aan Richard Dawkins te danken!


Ronald Numbers heeft in een artikel het volgende geschreven:


No country outside the United States has given creationism a warmer reception than Australia, which has spawned an internationally successful creationist ministry and at times even welcomed creation science into the classrooms of state-supported schools. ... The most intense creation-evolution debates in the world have occurred on Australian soil, and Australian creationists have insinuated themselves into the religious, scientific, educational and political life of the country. ... Paradoxically, by hounding and ridiculing creationists, the critics significantly boosted the visibility and viability of creationism in Australia.

R. Numbers, 'Creationists and Their Critics in Australia: An Autonomous Culture or 'the USA with Kangaroos'?', in: S. Coleman & L. Carlin (eds.), The Cultures of Creationism: Anti-Evolutionism in English-Speaking Countries. Aldershot: Ashgate 2004, 109-123, citaat van p. 109.


De rest van Numbers' artikel is gewijd om precies dit aan te tonen: creationisme was oorspronkelijk in Australië helemaal geen issues, totdat wetenschappers het creationisme in Amerika belachelijk begonnen te maken. Juist door de scherpe kritiek werd creationisme interessant.


Dus, je hebt misschien gelijk: een deel van de populariteit van creationisme en ID is te wijten aan het feit dat wetenschappers als Dawkins meteen klaar staan om creationisme en ID belachelijk te maken. Er zijn historische precedenten aan te wijzen. Niet zo'n slimme zet dus, dat ridiculiseren.


Met vriendelijke groet


Taede

 (Comment this)

Geschreven door Taede A. Smedes at 2006/09/25 - 10:42:03
2 - De ID beweging zou er toch wel gekomen zijn: als gevolg van het wettelijke verbod in de VS creationisme op de openbare middelbare scholen in de biologieles te geven. De vraag is eerder of het zo virulent geworden was als nu door Phillip Johnson's aversie tegen Dawkins.

Er is onenigheid over de vraag hoe contraproductief Dawkins is. Adam Wilkins bv is duidelijk van mening dat atheisme propageren contraproductief is (BioEssays 28 (4) 2006 327). Kenneth Miller natuurlijk ook. Omstreeks veertien dagen geleden heeft PZMyers op zijn blog Pharyngula een rel gemaakt over een lezing van Kenneth Miller. PZMyers verdedigt op Pharyngula het meer virulente atheisme. Op Panda's Thumb kreeg PZMyers niet onverdeeld steun. Zie oa: panda's thumb. Er bestaan ook meer gematigde blogs.

Maar het is een groot probleem, iets te doen of niets te doen. Hier in Nederland bewerkt de EO systematisch natuurprogrammas. Je kunt een programma eerst op de BBC zien en later op de EO en de verandering horen. Niemand maakt daar een punt van, maar de vraag is of het toch niet nuttig zou zijn er iets over te zeggen; vooral omdat de EO een politiek binnen de PKN wil ontwikkelen.
Dekker en Meester hebben zelf de publiciteit gezocht. De reacties kwamen van wetenschappers die columns schrijven, meer dan van evolutiebiologen. Bij zo'n debat als het Reformatorisch Dagblad georganiseerd heeft gaat het: ID (Dekker), creationist (Zoutewelle), atheist (Borst). Wetenschappelijke zaken lijken secundair.


 (Comment this)

Geschreven door Gerdien de Jong at 2006/09/25 - 16:25:11
3 - Gerdien de Jong, Het wordt tijd, http://www.talkorigins.org/faqs/comdesc/ eens in het Nederlands te vertalen. Alleen maar over de theorie praten heeft weinig zin, als de relevante feiten niet bekend zijn. Zie ook "Schitterend ongeluk": er wordt geen enkel relevant feit genoemd. Dekker en Meester hebben beiden gezegd, dat common descent inderdaad wel waarschijnlijk is. Hoeveel EO-leden weten dat? (Comment this)

Geschreven door Martin at 2006/09/27 - 08:44:33 in reply to: 2
4 - Ik denk dat het erg meevalt met de invloed van Dawkins op de opkomst van Intelligent Design. Dawkins is een Brit en in Brittannië leeft ID (volgens mij) totaal niet. Het is hoofdzakelijk een Amerikaans fenomeen, het land dat al een rijke anti-evolutie geschiedenis heeft (ook nog van voor Dawkins ten tonele kwam). Ik denk dat de voornaamste reden waarom het ID zoveel voet aan de boden krijgt in de VS de extreme religiositeit in dat land is (ruim driekwart christen waarvan een groot deel fundamentalistisch). Ook speelt de geld-is-macht-cultuur een belangrijke rol. Er wordt namelijk heel wat geld in promotie van ID gepompt. In andere landen leeft het lang niet zo, terwijl Dawkins ook daar bekend is. In de VS is overigens juist een van de felste opponenten van ID een christen, Kenneth Miller (zeer sterk in zijn kritiek op ID!). (Comment this)

Geschreven door Bart Klink at 2006/09/27 - 19:28:30
5 - Bart Klink, Bart schrijft:
"anti-evolutie geschiedenis heeft (ook nog van voor Dawkins ten tonele kwam)"
Dat is juist: Young Earth Creationism YEC bestond al eerder dan dat Dawkins met zijn boeken begon.
Darwin is altijd al een bedreiging geweest voor het geloof omdat evolutie een directe concurrent is van de Schepper.
Maar, net nu Theistic Evolution in opkomst is, gaat Dawkins weer vertellen dat evolutie atheistisch is!
(God Delusion). Je schrijft: "geld in promotie van ID gepompt", maar in Turkije is het nog erger dan in Amerika(zie post Is evolutie waar?)
 (Comment this)

Geschreven door Gert Korthof at 2006/09/28 - 10:29:16 in reply to: 4
Schrijf een reply